II SA/Wa 228/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-09
Skład orzekający: Janusz Walawski, Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi, który został zwolniony ze służby wojskowej na własny wniosek, a następnie przywrócony do służby na mocy ustawy o przywróceniu praw pracowniczych, przysługuje prawo do uposażenia za okres pozostawania poza służbą?Ratio decidendi
Prawo do uposażenia żołnierza jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem służby wojskowej. Ustawa o uposażeniu żołnierzy stanowi, że żołnierz otrzymuje jedno uposażenie z tytułu pełnienia służby, a prawo do niego powstaje z dniem stawienia się do służby. Ustawa o przywróceniu praw pracowniczych, choć umożliwiała zaliczenie okresu pozostawania poza służbą do wysługi, nie przewidywała możliwości wypłaty uposażenia za ten okres. Ponadto, nawet gdyby istniało takie prawo, roszczenie uległoby przedawnieniu po upływie trzech lat od dnia jego wymagalności.Stan faktyczny
Skarżący A. P. domagał się przyznania uposażenia wraz z odsetkami za okres od 21 stycznia 1987 r. do 14 grudnia 1990 r., kiedy to był zwolniony z zawodowej służby wojskowej na własny wniosek, a następnie przywrócony do służby. Organ administracji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że prawo do uposażenia przysługuje tylko za okres faktycznego pełnienia służby, a ustawa o przywróceniu praw pracowniczych nie przewiduje wypłaty uposażenia za okres pozostawania poza służbą. Dodatkowo, organ podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i logiki, twierdząc, że skoro okres ten zaliczono do wysługi emerytalnej, to powinien być również zaliczony do czynnej służby wojskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA - Stanisław Marek Pietras, - Adam Lipiński, Protokolant - Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 47, poz. 282 z późn. zm.), w dniu [...] października 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił A. P. przyznania uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami.
Ten sam organ, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] października 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania ww. wnioskowanego świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż ww. w dniu 31 stycznia 2008 r. złożył wniosek o przyznanie mu uposażenia za okres od dnia 21 stycznia 1987 r. do dnia 14 grudnia 1990 r. Swoje żądanie uzasadnił tym, że w dniu 20 stycznia 1987 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na jego wniosek. Natomiast w dniu [...] 1991 r. decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...] został ponownie przyjęty do służby. Decyzja o przyjęciu do służby została podjęta w związku z zaistnieniem przesłanek, określonych w ustawie z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. Nr 32, poz. 172 z późn. zm.).
Organ wskazał, że zdaniem wnioskodawcy okres od zwolnienia go ze służby do dnia ponownego powołania do niej powinien być traktowany, jako okres równorzędny z pełnieniem służby i należy mu się z tego tytułu wypłata uposażenia.
Zdaniem organu takie twierdzenie jest nieuprawnione w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów, gdyż warunkiem otrzymywania przez żołnierza uposażenia jest pełnienie przez niego służby. Faktu tego nie zmieniają okoliczności w jakich doszło do zwolnienia ze służby, nawet przy uwzględnieniu warunków o których mowa w ustawie o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne. Organ wskazał jednocześnie, że przepisy tej ustawy przewidywały jedynie możliwość zaliczenia okresu pozostawania poza służbą do okresu pełnienia służby, bez możliwości wypłacenia za ten okres uposażenia.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z "naruszeniem prawa materialnego, przez błędną interpretację ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, polegającą na tym, iż na podstawie ustawy z dnia 24 maja 1998 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. Nr 32, poz. 172 z późn. zm.), zaliczono mu okres pozostawania poza służbą do wysługi emerytalnej, jednocześnie twierdząc, że tego okresu nie zalicza się do czynnej służby wojskowej". Zdaniem skarżącego jest to obraza prawa i naruszenie podstawowych zasad logiki. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wypłacenie żądanego świadczenia pieniężnego, jak również o przyznanie zadośćuczynienia za poniesione szkody moralne i utratę zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ zaznaczył, że gdyby przepisy, na podstawie których odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia, stwarzały możliwość jego przyznania to roszczenie takie uległoby przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jest to możliwe także w sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych przepisów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podać, że w spornym okresie, tj. w okresie od dnia 21 stycznia 1987 r. do dnia 15 grudnia 1990 r., kiedy skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, obowiązywała ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 47, poz. 282 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz otrzymuje tylko jedno uposażenie określone w ustawie. Natomiast art. 6 ust. 1 przedmiotowej ustawy stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w określonym miejscu.
Z powyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do otrzymania uposażenia uzależnione jest od stawienia się żołnierza do służby i faktyczne jej pełnienie.
Poza sporem jest, że skarżący w okresie objętym żądaniem służby nie pełnił, a tym samym nie był uprawniony do otrzymania za ten okres uposażenia.
Należy zgodzić się z organem, że ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz. U. Nr 32, poz. 172 z późn. zm.), mocą której skarżący powrócił do zawodowej służby wojskowej, w żadnym przepisie nie stwarzała możliwości wypłaty uposażenia w przypadku, gdy żołnierz został zwolniony ze służby, w warunkach nią określonych.
Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wniosek o wypłatę spornego świadczenia złożył w dniu 31 stycznia 2008 r. Przy założeniu, że skarżący byłyby uprawniony do otrzymania uposażenia, to jego roszczenie uległo przedawnieniu.
W świetle powyższego stwierdzić należało, iż zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. O ile skarżący chce dochodzić swoich praw, związanych z represjonowaniem, to powinien wystąpić do sądu powszechnego, jako właściwego rzeczowo.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło