II SA/Wa 2280/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, stronie skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, prawo pomocy może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, trudna sytuacja materialna rodziny, brak dochodów męża oraz niskie stypendia szkolne dzieci, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Przedstawicielka ustawowa małoletniego D. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni opisała trudną sytuację finansową rodziny, wskazując na brak dochodów męża, niskie stypendia szkolne dzieci oraz wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano małoletniemu D. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C., przedstawicielki ustawowej małoletniego D. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi małoletniego D. J., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać małoletniemu D. J. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Przedstawicielka ustawowa małoletniego D. J. – A. C. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
We wniosku wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małoletnimi dziećmi: D. J., H. C. i A. C., a także z mężem P. C. i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Podała, że obecnie utrzymuje się wraz z rodziną z alimentów, które otrzymuje od męża w wysokości 1.200-2.400 zł miesięcznie. Podniosła, że nie uzyskuje żadnego dochodu, a mąż od lutego 2014 r. pozostaje bez pracy. Wskazała również, że dzieciom zostało przyznane stypendium szkolne po 160 zł miesięcznie. Podała, że z uzyskanych środków musi opłacić czynsz za mieszkanie w wysokości 556,34 zł, uiścić opłatę za energię elektryczną – 120 zł, opłacić telefony – 19 zł, TV i Internet – 69 zł, koszty dojazdów – 45 zł, dodatkowe zajęcia szkolne – 450 zł, zakupić lekarstwa 110 zł. Oświadczyła, że oprócz mieszkania o pow. 67 m2 nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna w rodzinie jest bardzo trudna.
Dochód gospodarstwa domowego stanowiły alimenty płacone przez męża A. C., który od lutego 2014 r. pozostaje bez pracy. Natomiast dzieci otrzymują stypendium szkolne w wysokości po 160 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło