II SA/Wa 2281/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej: - oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie cofnięcia W. B. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Przeciwko W. B. wszczęto postępowanie karne o czyn z art. 157 § 1 kk (przeciwko życiu i zdrowiu), co potwierdza zatwierdzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. akt oskarżenia, sygn. akt [...] z dnia [...] października 2010 r. Na podstawie powyższego faktu organ I instancji uznał W. B. (w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji) za osobę, co do której zachodzi uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Komendant Główny Policji, rozpatrując odwołanie zainteresowanego od decyzji organu I instancji, podzielił powyższy pogląd. Zgodnie z dyspozycją wskazanych na wstępie przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obowiązek ten istnieje nie tylko, gdy organ dysponuje już prawomocnym orzeczeniem sądu skazującym tę osobę za popełnienie czynów przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również wtedy, gdy toczy się przeciwko niej postępowanie karne o popełnienie takiego czynu. Użycie przez ustawodawcę w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wyrazów "w szczególności" oznacza, że co do osób skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lub wobec których tylko toczy o się o popełnienie takich czynów postępowanie karne, ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do tych osób obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. W stosunku do nich organ nie musi przeprowadzać dodatkowych czynności wyjaśniających istnienie tej obawy, ponieważ co do tych osób oceny dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec osób skazanych lub oskarżonych (podejrzanych) o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie. Prawo do posiadania broni nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie - nie jest prawem powszechnym. Prawo do broni podlega reglamentacji (nie każdy może je uzyskać) ze względu na jego ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też ustawodawca uznał, iż dla ochrony tych dóbr, a tym samym interesu społecznego, nie jest możliwe przyznanie lub zachowanie tego prawa nawet wtedy, gdy tylko toczy się postępowanie karne o naruszenie, m.in. wskazanych przykładowo dóbr chronionych prawem. Ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy przyznał bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, co powoduje, iż nawet korzystne opinie o W. B. i pozytywnie świadczące o nim dowody (opinie z miejsca zamieszkania i koła łowieckiego) nie mogą przesądzić o dalszym zachowaniu przez niego prawa do broni. W. B. wniósł skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, iż toczenie się postępowania karnego o popełnienie czynu z art. 157 § 1 kk (przeciwko życiu i zdrowiu), implikuje obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Wskazując na powyższy zarzut i podnosząc fakt legitymowania się dobrą opinią w środowisku łowieckim, jak i w miejscu zamieszkania (działalność społeczna w Radzie Osiedla oraz Radzie Rodziców w szkole) wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2011 r. (wpływ do Sądu 3 stycznia 2012 r.) skarżący przedstawił kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], którym Sąd kwalifikując zarzut karny z art. 157 § 2 kk, na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył postępowanie karne wobec W. B. na okres próby wynoszący 2 lata, zobowiązując go nadto do przeproszenia pokrzywdzonej, oddając go w okresie próby pod dozór kuratora oraz zasądzając koszty postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można zaliczyć do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny w części, gdy cofnięcie pozwolenia na broń orzekane jest w następstwie skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (zasada potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09), albo w następstwie toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej. Wówczas, zgodnie z treścią przepisu ustawy oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ jest zobowiązany cofnąć pozwolenie na broń. Zatem w niniejszej sprawie Komendant Główny Policji oraz organ I instancji w sposób prawidłowy zinterpretowali treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w aspekcie bezspornego faktu toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 kk - zakwalifikowanego w Kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. Nie jest prawidłowe twierdzenie skarżącego, iż fakt toczenia się postępowania karnego, aby mógł stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, musi pozostawać w związku z wystąpieniem obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i nadto związek ten organ powinien udowodnić. Twierdzenie powyższe jest sprzeczne zarówno z wykładnią gramatyczną przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jak i wykładnią logiczną. Natomiast zastosowana przez Komendanta Głównego Policji wykładnia tego przepisu nie narusza konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Gramatyczna wykładnia przepisu rozróżnia dwa stany prawne. Pierwszy zakazuje wydawania pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – a więc organ dla zastosowania powyższej sankcji zobligowany jest do wykazania istnienia powyższej obawy, co jest bezsporne w orzecznictwie i doktrynie. Drugi natomiast do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zalicza osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa – a zatem ustawodawca do jednej kategorii sprowadza osoby skazane prawomocnie za powyższe przestępstwa, jak i osoby, przeciwko którym toczy się postępowania o popełnienie takich przestępstw. Te wszystkie osoby ustawodawca zaliczył obligatoryjnie do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (co nie wymaga od organu wykazywania istnienia owej obawy). Za takim rozumieniem przepisu przemawia użyte w nim sformułowanie "w szczególności", jako rozróżnienie pomiędzy dwoma opisanymi wyżej stanami prawnymi, a także alternatywa rozłączna: "albo" - jako wybór rozłączny między dwoma okolicznościami: prawomocnym skazaniem za popełnienie określonych przestępstw, albo toczeniem się postępowania o popełnienie takich przestępstw. Użycie tu słowa "albo" wynika z tego, że dana osoba, co do okoliczności popełnienia przestępstwa może znajdować się w dwóch (oczywiście z punktu widzenia celu ustawy) stanach procesowych; to jest albo postępowanie karne toczy się wobec niej – ma wówczas status podejrzanego, ewentualnie oskarżonego; albo posiada status skazanego. Nie można bowiem, co do tego samego przestępstwa-zarzutu, jednocześnie znajdować się w dwóch wyżej opisanych stanach procesowych, posiadać jednocześnie status podejrzanego-oskarżonego albo skazanego. Dlatego ustawodawca użył tu alternatywy rozłącznej. Oczywiście w przypadku uniewinnienia omawiany przepis ustawy o broni i amunicji nie ma zastosowania. Wykładnia logiczna przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wymaga zastosowania działań na zbiorach. Tu także wyróżniamy dwa zbiory osób, co do których ustawodawca zakazał wydawania pozwolenia na broń. Pierwszy to zbiór osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zbiór ten jest zbiorem otwartym, albowiem ustawodawca nie wskazał na żadną z przesłanek, która implikowałaby zaliczenie danej osoby do tego zbioru, organ musi wykazać istnienie określonej w przepisie obawy. Zbiór ten jest desygnowany jedynie tym wyznacznikiem. Tylko ten wyznacznik go definiuje. Zatem granice tego zbioru wyznacza jedynie uznanie administracyjne, a dokładniej desygnatem jest prawidłowo przeprowadzone uznanie administracyjne w przedmiocie przypisania danej osobie takiego zachowania, które wzbudza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Drugi zbiór odnosi się do dwóch kategorii osób, wobec których ustawodawca wprost (obligatoryjnie) zakazał przyznawania pozwolenia na broń: osób prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu; osób, wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zbiór ten jest zatem definiowany poprzez dwa rozłączne wyznaczniki (alternatywa rozłączna): prawomocne skazanie danej osoby za popełnienie określonych przestępstw; toczenie się postępowania wobec danej osoby pod zarzutem popełnienia określonych przestępstw. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską wszczęto w dniu 31 stycznia 2011 r., dlatego do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), co wynika z treści art. 3 tej ustawy. Przedstawiony przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzający wobec niego postępowanie karne, jest orzeczeniem potwierdzającym winę skarżącego odnośnie popełnienia czynu przeciwko zdrowiu i życiu. Zatem treść tego wyroku potwierdza zasadność podjętych przez oba organy policyjne decyzji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.