II SA/Wa 2282/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-16
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca w gospodarstwie rolnym wykonywana przez osobę uczącą się (w szkole ponadpodstawowej i wyższej) może zostać zaliczona do wysługi lat policjanta jako praca stała domownika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że praca w gospodarstwie rolnym wykonywana przez skarżącą nie miała charakteru pracy stałej, co wyklucza jej zaliczenie do wysługi lat policjanta. Ocena organu administracji, który uznał zeznania świadków za niewiarygodne ze względu na ich sprzeczność z innymi dowodami (zatrudnienie skarżącej w innych miejscach) oraz nadmierną precyzję, została uznana za zasadną i mieszczącą się w ramach swobodnej oceny dowodów. Sąd podkreślił, że doraźna pomoc w gospodarstwie, nawet systematyczna, nie jest równoznaczna ze stałą pracą domownika.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. (wcześniej E. C.) wniosła o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym ojca do wysługi lat w Policji. Organ odmówił zaliczenia, uznając pracę za doraźną i nieposiadającą charakteru stałego, mimo przedstawienia przez skarżącą oświadczeń, zeznań świadków oraz dokumentów potwierdzających prowadzenie gospodarstwa rolnego przez ojca i ubezpieczenie zdrowotne skarżącej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, wskazując m.in. na możliwość jednoczesnego pobierania nauki i świadczenia stałej pracy w gospodarstwie. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Olczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat oddala skargę
Komendant Rejonowy Policji [...], działając na podstawie art. 101 ust. 1 z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) i § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310 z późn. zm.), w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym odmówił E. C. zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat.
W uzasadnieniu rozkazu organ podał, że ww. w dniu [...] czerwca 2012 r. złożyła wniosek o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca w okresie od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Do wniosku załączyła:
1) oświadczenie o braku dokumentów dotyczących zatrudnienia w gospodarstwie rolnym ojca oraz oświadczyła, że wykonywała pracę w tym gospodarstwie w charakterze rolnika, pracowała przy obrządku inwentarza, brała udział w pracach polowych i praca w gospodarstwie miała charakter stały. W roku szkolnym pracowała 3 – 4 godziny dziennie, natomiast w czasie wakacji pracowała 8 – 10 godzin dziennie. Nie posiadała innego źródła utrzymania, nie pracowała zarobkowo, zamieszkiwała wspólnie z ojcem, a do szkoły w O. dojeżdżała codziennie;
2) zeznania dwóch świadków (K. B., M. S.) potwierdzających okoliczności wskazane przez E. C. we wniosku:
3) zaświadczenia Wójta Gminy W. o miejscu zameldowania na pobyt stały świadków;
4) kopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 1983 r. sygn. akt [...] o nabyciu spadku przez J. C. po zmarłym M. C.;
5) pismo ze Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] maja 2012 r. informujące, że J. C. jest właścicielem działek w nim określonych o łącznej powierzchni [...] ha;
6) wypis z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] lutego 2012 r. potwierdzający, że powyższe działki to grunty rolne;
7) zaświadczenie KRUS nr [...] potwierdzające, ze E. C. została zgłoszona w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego, jako członek rodziny od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] listopada 2009 r.;
8) zaświadczenie KRUS nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. potwierdzające, ze J. C. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia [...] stycznia 1991 r. w zakresie emerytalno – rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik;
9) oświadczenie E. C. z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym podaje że w okresie od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] lipca 2008 r. wykonywała prace w gospodarstwie ojca, która polegała na obrządku inwentarza, przy uprawie roślin i warzyw oraz pracach porządkowych w gospodarstwie. Podała również, że część gruntów położona jest w obrębie domu we wsi K., a pozostałe położone są w odległości ok. 1 km od miejsca zamieszkania. Ponadto podała, że dojazd do szkoły zajmował jej do 1 godziny i w szkole nie było internatu.
W związku ze złożonym wnioskiem, E. C. w dniu [...] lipca 2012 r. została wezwana do usunięcia jego braków, poprzez udzielenie odpowiedzi na zadane w nim pytania.
W piśmie organu z dnia [...] lipca 2012 r. świadkowie K. B. i M. S. zostali wezwani do złożenia wyjaśnień dotyczących ich zeznań z dnia [...] maja 2012 r. złożonych w Urzędzie Gminy w W., poprzez udzielenie odpowiedzi zadane im w piśmie pytania.
E. C. w uzupełnieniu wniosku złożyła następujące dokumenty:
1) oświadczenie, w którym podała, że w okresie od dnia [...] czerwca 2002 r. do dnia [...] września 2008 r. w czasie wakacji pracowała w gospodarstwie rolnym ojca od 8 do 10 godzin dziennie. Od [...] września 2002 r. do dnia [...] maja 2005 r. uczyła się w Technikum [...] dla dorosłych. Zajęcia w szkole odbywały się trzy razy w tygodniu, tj. we wtorki, środy i czwartki. Szkoła położona była ok. 20 km od jej miejsca zamieszkania. Dojazd do szkoły zajmował do ok. 1 godziny. Po szkole pracowała w gospodarstwie rolnym ojca od 3 do 4 godzin dziennie. W dniach kiedy chodziła do szkoły, pomagała w obrządku zwierząt, co zajmowało ok. 1,5 godziny. Po powrocie ze szkoły ok. godziny 19:00 pomagała przy obrządku zwierząt odrzucając obornik. Zajmowało jej to 2 godziny. Do zajęć szkolnych przygotowywała się w trakcie ich trwania, w drodze do szkoły, czasem w weekendy. W gospodarstwie hodowano zwierzęta i uprawiano rośliny zbożowe, strączkowe, okopowe, warzywa i owoce. Podczas wakacji i ferii zimowych przebywała w domu, a w weekendy przez kilka godzin odpoczywała nad wodą. W okresie od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] lipca 2008 r. uczyła się w Wyższej Szkole [...] w K. w systemie zaocznym. Zajęcia odbywały się w piątki, soboty i niedziele w godz. od 8 do 20. Zajęcia w piątki były nieobowiązkowe i w nich nie uczestniczyła. Podczas studiów nie korzystała z akademika, a dojazd na zajęcia zajmował jej do 2 godzin. Do zajęć przygotowywała się wyłącznie podczas sesji, w weekendy, a czasem późnym wieczorem w dni powszednie. W zależności od sezonu i nasilenia prac, przygotowywała zboże do zasiewu, roślin okopowych do rozsady. Podczas żniw i wykopek zbierała płody rolne i umieszczała je w spichlerzach. Prace te wykonywała nawet do późnych godzin nocnych. Pielęgnowała warzywa i rośliny okopowe oraz przygotowywała opał na zimę;
2) zaświadczenie z Zespołu Szkół [...] w O. z dnia [...] lipca 2012 r. potwierdzające, że w szkole nie było internatu, a E. C. była uczennicą Technikum [...] dla dorosłych w okresie od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r.
W uzupełnieniu zeznań świadek M. S. podał, że jest dalszym sąsiadem J. C.. Jego zabudowania znajdują się cztery domy dalej od jego zabudowań. Oświadczył, że widywał E. C. pracującą w gospodarstwie rolnym ojca. Pomagała ona w obrządku zwierząt przed zajęciami w szkole i po ich zakończeniu. Gdy nie miała zajęć na uczelni to pracowała w gospodarstwie od 8 do 10 godzin. Podczas wakacji pomagała w żniwach, sprzątała spichlerz, zrzucała zboże, czyściła maszyny. W zimie odśnieżała teren przy zabudowaniach, a w lecie zrywała owoce, warzywa, kosiła trawę, podlewała owoce i warzywa, zbierała orzechy. Zawsze chętnie pomagała ojcu w gospodarstwie.
Świadek K. B. uzupełniając zeznania oświadczyła, że jej zabudowania znajdują się obok zabudowań rodziny C. Codziennie widywała E. C. przy porannym i wieczornym obrządku zwierząt. W trakcie studiów, na które uczęszczała w soboty i niedziele, w dni wolne pracowała w gospodarstwie rolnym ojca w wymiarze 8 – 10 godzin dziennie. Często widywała ją przy wywozie obornika. W wakacje pomagała w żniwach, porządkowała spichlerz, czyściła maszyny, zwoziła plony zbóż i roślin okopowych. Zimą odśnieżała teren zabudowań.
E. C. w okresie od dnia [...] września 2000 r. do dnia [...] czerwca
2002 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie – Handlowo Usługowym "[...]" [...]. W okresie od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] lipca 2008 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Domu Mody "[...]" w K. W okresie od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] lipca 2010 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w [...] Sp. z o.o. w W.
W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył przepisy, które miały w niniejszej sprawie zastosowanie w sprawie i w ich świetle dokonał oceny zebranych w sprawie dokumentów (dowodów) w ustalonym stanie faktycznym.
Organ podkreślił, że ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzje o zaliczeniu danego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może zakwestionować treść dokumentów, jeżeli dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny stan faktyczny, niż zawarty w tych dokumentach.
W ocenie organu zeznania świadków nie mogą zostać uznane za wiarygodne i wystarczające jako dowody. Zeznania te pozostają w sprzeczności z innymi posiadanymi przez organ dowodami, są jednobrzmiące i bardzo ogólne. W swoich zeznaniach oświadczyli, że E. C. we wnioskowanym okresie pracowała w gospodarstwie rolnym ojca, było to jej jedyne źródło utrzymania i nie pracowała zarobkowo. Zeznania te są niewiarygodne i sprzeczne w związku ze złożonymi przez nią świadectwami pracy.
W aktach osobowych ww. znajduje się życiorys, z którego wynika że ukończyła ona 26 godzinny kurs z zakresu zakładania i prowadzenia małego przedsiębiorstwa potwierdzony certyfikatem oraz kurs samoobrony. Brak jest informacji o tym kiedy odbywała powyżej określone kursy, jak również nie podała tej informacji we wniosku o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
E. C. w uzupełnieniu wniosku oświadczyła, że powyżej określone kursy ukończyła podczas nauki w technikum (ostatni rok nauki) oraz podczas studiów.
W uzupełniających zeznaniach świadkowie nie podali, że ww. pracowała zarobkowo w pełnym wymiarze u powyżej określonych pracodawców, natomiast podali, że praca w gospodarstwie rolnym ojca stanowiło jej jedyne źródło utrzymania.
Stwierdzić należy, że E. C. wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym ojca w charakterze domownika i nie miała ona charakteru pracy stałej.
Wskazać również należy, że praca w gospodarstwie rolnym wymaga nastawienia psychicznego związanego z tą pracą.
Składając wniosek o przyjęcie do służby w Policji E. C. nie podała, że jej rodzice prowadzą małe gospodarstwo rolne i nie podała, że w nim pracowała.
W ocenie organu ww. w gospodarstwie rolnym ojca pracowała, jednakże doraźnie, co potwierdzili powołani przez nią świadkowie, których zeznania organ w części uznał za niewiarygodne, a w szczególności zeznania świadka M. S., który nie zamieszkiwał w bezpośrednim położeniu domu ww.
Skoro w przypadku funkcjonariuszy Policji do wysługi lat podlegają zaliczenia okresy innego zatrudnienia, jeżeli były one wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy, to z tych przyczyn brak jest racjonalnych przesłanek do traktowania byłych domowników rolnika, poprzez uznanie, że świadczyli oni w tym gospodarstwie pracę o charakterze stałym.
Żądanie E. C. zawarte we wniosku, w ocenie organu nie znajduje potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z interesem społecznym, a w szczególności z zasadą racjonalnego wydatkowania środków budżetowych.
Komendant [...] Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] października 2012 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ odwoławczy przytoczył za organem pierwszej instancji ustalony stan faktyczny, jak również przepisy na podstawie których został wydany.
Organ odwoławczy stwierdził, że poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne i zebrany w sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wykluczają możliwość zaliczenia E. S. (zmiana nazwiska w związku z zawarciem związku małżeńskiego) pracy w gospodarstwie rolnym ojca do pracowniczego stażu pracy, bowiem przedłożone przez nią dokumenty, a w szczególności zeznania świadków nie dają ku temu podstaw.
Wskazać należy, że nie oznacza to, że ww. nie pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Pomoc ta jednak nie mogła mieć charakteru stałego z uwagi na inne absorbujące zajęcia w tym czasie, jakim była np. nauka w szkole ponadpodstawowej.
Pojęcie domownika powiązane jest ze stałym świadczeniem pracy, a nie dorywczą, choć systematyczną pomocą. Warunek stałej pracy polegać ma na pewnej systematyczności, a co najmniej na gotowości wykonywania pracy, gdy niezbędne jest to rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wówczas, gdy taką pomoc deklaruje domownik.
E. S. w swoim życiorysie nie zamieściła żadnych informacji dotyczących jej pracy w gospodarstwie rolnym, co może świadczyć o tym, że albo tej pracy nie wykonywała, albo udzielanej pomocy sama nie traktowała jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Treść składanych przez nią i przez świadków oświadczeń modyfikowana jest przez cel, w jakim są składane. Na wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym, w wymiarze mogącym mieć wpływ na konkretne uprawnienia pracownicze, wskazała ona dopiero w przedmiotowym wniosku. Trudno zatem uznać, iż zostało spełnione w tym przypadku kryterium stałej pracy w gospodarstwie rolnym, bowiem stałą pracą nie jest doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika.
W niniejszej sprawie należy uznać, że E. S. nie spełnia wymogu świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w świetle ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, bowiem przedłożone przez nią dokumenty, w tym zeznania świadków tego nie potwierdzają.
Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca zarzuciła w skardze, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. nr 54, poz. 310 z późn. zm.), poprzez uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do uznania jej za domownika osoby prowadzącej gospodarstwo rolne w rozumieniu wskazanych przepisów tylko z tego powodu, że skarżąca we wskazanym w niniejszym postępowaniu okresie oprócz wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym równocześnie pobierała naukę w szkole ponadpodstawowej i szkole wyższej;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 Kpa, poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia faktyczne i prawne.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, E. S. wskazała, że nie można wykluczyć jednoczesnego pobierania przez domownika rolnika nauki i świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy miejsce pobierania nauki znajduje się w pobliżu miejsca zamieszkania takiego domownika, jak miało to miejsce w jej przypadku. Niezależnie o powyższego skarżąca wskazała, że organ odmawiając uznania okresu kształcenia w szkole ponadpodstawowej jako stażu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jednocześnie nie uznał jako podlegającego zaliczeniu do stażu pracy okresu kształcenia w szkole wyższej, pomimo iż studia te skarżąca odbywała w systemie zaocznym (w weekendy), a w pozostałe dni świadczyła pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze 8-10 godzin dziennie. Organ nie uwzględnił również treści zaświadczenia KRUS z dnia [...] maja 2012 r. potwierdzającego, że w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] listopada 2009 r. za skarżącą były odprowadzane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca zaznaczyła również, że poczynione przez organ ustalenia dotyczące okresu zatrudnienia nie mają znaczenia w sprawie, bowiem w odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. wskazała, iż wnosi o zmianę wcześniej wskazanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców ([...] czerwca 2002 r. – [...] lipca 2008 r.) na okres od [...] lipca 2002 r. do [...] czerwca 2008 r. Ostatecznie wskazany okres świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym nie pokrywa się zatem z okresami zatrudnienia. W ocenie skarżącej brak zamieszczenia, w złożonym uprzednio życiorysie, informacji o świadczeniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie może być uznane za dowód, że nie wykonywała takiej pracy. Powszechnym zwyczajem jest bowiem, że aplikujący do pracy informują w składanych przyszłemu pracodawcy życiorysach, jedynie o zatrudnieniu, które ma znaczenie z perspektywy potrzeb tego konkretnego pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana na podstawie powyżej określonych przepisów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ wydając zaskarżony rozkaz personalny działał w granicach prawa określonego w przepisach prawa procesowego, jak również znajduje on potwierdzenie w przepisach prawa materialnego.
Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z
2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
W ustępie 2 powyżej przytoczonego przepisu została zawarta delegacja dla Ministra Spraw Wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów z uwzględnieniem grupy zaszeregowania i odpowiadającej im stawki uposażenia, zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadającej im stawek uposażenia, zaszeregowania stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadającego im policyjnego stopnia etatowego, warunków podwyższania tego uposażenia, a także sposobu ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 z późn. zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Natomiast art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. nr 54, poz. 310) stanowi, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagrodzeń przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50, poz. 291) zawarta jest definicja terminu "domownik". Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W rozpoznawanej sprawie należał przesądzić, czy skarżąca spełniła warunek, o którym mowa w lit. c) powyżej przytoczonego przepisu.
Zgodnie z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy.
Jeżeli organ o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Obowiązek udokumentowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym ciąży na policjancie, co wprost wynika z § 5 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia.
Skarżąca do wniosku o zaliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy załączyła zeznania dwóch świadków, co stanowi wykonanie dyspozycji zawartej w art. 3 ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
Świadkowie ci zgodnie zeznali, że skarżąca we wskazanym we wniosku okresie pracowała w gospodarstwie rolnym ojca i szczegółowo określi charakter tej pracy oraz bardzo dokładnie określi jej wymiar czasowy.
Zeznania świadków organ uznał za niewiarygodne.
Po analizie zeznań świadków i innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że ocena tych dowodów dokonana przez organ jest w pełni zasadna i mieści się w zasadzie swobodnej oceny dowodów.
Zasada swobodnej oceny dowodów określona w art. 80 Kpa, który stanowi że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, odnosi się również do sytuacji, w której występują rozbieżności pomiędzy stronami postępowania, która dotyczy ustalonego stanu faktycznego i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Prawo organu do dysponowania zakresem postępowania dowodowego oraz zasada swobodnej oceny dowodów są konsekwencją zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa). Organ prowadzący postępowanie musi mieć możność rozszerzenia zakresu postępowania dowodowego w miarę potrzeby dla ustalenia prawdy obiektywnej i możności swobodnej oceny uzyskanych w tej drodze dowodów.
W rozpoznawanej sprawie organ z uprawnienia tego skorzystał, poprzez dodatkowe przesłuchanie świadków przedstawionych przez skarżącą.
Uzupełniające zeznania świadków, w ocenie Sądu w pełni potwierdziły, że nie można dać im wiary. Zeznania te zdają się być uzgodnione, o czym świadczy ich treść. Pomimo znacznego upływu czasu są one nazbyt precyzyjne, co do charakteru świadczonej przez skarżącą pracy, jak i czasu jej wykonywania. Z zeznań świadków można wyciągnąć wniosek, że jednym z głównych ich zajęć było "monitorowanie" zajęć skarżącej.
Rozkaz personalny odmawiający skarżącej zaliczenia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, niewątpliwie świadczy, że w sprawie występują sprzeczne interesy stron postępowania. W takich sprawach obowiązkiem organu administracji publicznej i sądu jest przeprowadzenie analizy tych interesów i stwierdzeniu w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie względy, zarówno prawne jak i społeczne zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wzięte pod uwagę, a dlaczego pewne argumenty (dowody) zostały przedłożone nad inne.
Jeżeli organ administracji publicznej uzasadni przekonywująco, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 107 § 3 Kpa, dlaczego dokonał takiej, a nie innej oceny materiału dowodowego i nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez stronę, nie można tylko z tego powodu podważyć jego stanowiska, zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, a tym samym błędnej ocenie tego stanu w świetle przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Sądu, świadczona przez skarżącą praca w gospodarstwie rolnym ojca nie miała charakteru pracy stałej. Wskazuje na to jej wiek, zakres obowiązków szkolnych i podczas studiów. Podane przez nią i świadków informacje o świadczonej pracy są niewiarygodne, a w szczególności dotyczące przerzucania i wywożenia obornika, czyszczenia spichlerza oraz czyszczenie sprzętu rolniczego. Fakt odśnieżania nie jest żadną pracą w gospodarstwie rolnym, bowiem wynika to z konieczności normalnego funkcjonowania podczas zimy.
Zasadnie organ uznał, że skarżąca mogła pomagać w pracach w gospodarstwie rolnym ojca, jednakże pomoc (praca) ta nie miała charakter pracy o charakterze stałym.
W tym miejscu podać należy, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę poddał analizie dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził, że wydane orzeczenia, przy zbieżnych stanach faktycznych, zapadały w związku uchybieniami organów w zakresie przepisów procesowych, a w szczególności z uchybieniem art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, co miało bezpośredni wpływ na stosowanie przepisów prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd takich uchybień nie stwierdził.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdza, że są one niezasadne. Organ wydając zaskarżony rozkaz personalny nie naruszył wskazanych w skardze przepisów. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi jest polemiką z argumentami organu i została oparta na orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże, co należy podkreślić każda sprawa posiada przymiot indywidualny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło