II SA/Wa 2284/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-19
Skład orzekający: Adam Lipiński, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, której uzasadnienie nie wyjaśnia stronom zasadności przesłanek wydania decyzji i nie wskazuje na normę prawa obowiązującego oraz jej wykładnię, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę przekonywania?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzję o przeznaczeniu do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, w tym zasadzie przekonywania (art. 11 KPA). Uzasadnienia decyzji organów pierwszej i drugiej instancji były wadliwe, ponieważ nie wyjaśniały stronom zasadności przesłanek wydania decyzji, nie wskazywały na normę prawa obowiązującego ani jej wykładnię. Taka wadliwość uzasadnienia uniemożliwia stronie zrozumienie podstaw nałożonego obowiązku i jest sprzeczna z zasadami demokratycznego państwa prawnego.Stan faktyczny
Pan T. K. został decyzją Burmistrza Miasta P. przeznaczony do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, polegających na użyczeniu swojego samochodu na czas nieokreślony. Wojewoda M. utrzymał tę decyzję w mocy. Pan T. K. złożył skargę do WSA, zarzucając organom niedostateczne zbadanie jego stanu zdrowia i jego pogorszenie od czasu odbycia przeszkolenia wojskowego. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie podołać nałożonym obowiązkom.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody M. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Burmistrza Miasta P.).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.),, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do wykonywania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
II SA/Wa 2284/06
UZASADNIENIE
Wojewoda M. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1660 oraz z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wydaną przez Burmistrza Miasta P. w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na rzecz obrony Pana T. K., polegających na doprowadzeniu samochodu [...] nr rej. [...] będącego jego własnością do [...] ul. [...] na rzecz [...] na czas nieokreślony. W uzasadnieniu organ podniósł, że Burmistrza Miasta P. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. zobowiązał pana T. K. do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony poprzez użyczenia samochodu [...] nr rej. [...] będącego jego własnością na rzecz [...] na czas nieokreślony. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 208 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. z dnia [...] maja 2006 r. Strona w dniu [...] lipca 2006 r złożyła odwołanie, ale w odwołaniu nie podała przyczyn, w wyniku których niemożliwe jest wykonanie decyzji w sprawie świadczeń rzeczowych. Wojewoda M. podkreślił, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Pan T. K. został przesłuchany w charakterze strony i nie wniósł do protokołu uwag oraz nie zgłosił przeszkód, które uniemożliwiałyby wykonania obowiązku świadczeń. Zdaniem organu brak jest zatem przesłanek do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W dniu [...] września 2006 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan T. K. Skarżący zarzucił organom administracji publicznej, orzekającym w sprawie, brak dostatecznego zbadania sytuacji strony, na którą nałożono prawny obowiązek. Zdaniem skarżącego organy nie zbadały wnikliwie jego stanu zdrowia, opierając się na danych z końca lat siedemdziesiątych, gdy odbywał przeszkolenie wojskowe zaraz po zakończeniu studiów. Jednak od tego czasu stan jego zdrowia uległ pogorszeniu, o czym świadczy przedstawione przez niego zaświadczenie lekarskie i nie jest on w stanie podołać nałożonym nań obowiązkom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wymienionych.
Na wstępie należy wskazać, że organy administracji publicznej wydając decyzję administracyjną powinny kierować się całością przepisów postępowania, a w tym także przepisami art. 6-16 kpa statuującymi zasady postępowania. Wszystkie zasady ogólne mają charakter norm prawnych, nie zaś wskazówek i zaleceń, bowiem jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 258/82 "zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone zwłaszcza w art. 7-11 kpa, są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury" (ONSA 1982 Nr 1 poz. 54). Warto dodać, że "zasady postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnych nowych samoistnych instytucji procesowych, lecz są realizowane przez istniejące instytucje, które pełnią rolę instrumentu, za pomocą którego poszczególne zasady są urzeczywistniane" (E. Ochendowski Postępowanie administracyjne-ogólne i egzekucyjne. Wybór orzecznictwa. Toruń 2003 s. 41). Natomiast zasady służą ujednolicaniu wykładni przepisów proceduralnych, gdyż porządkują reguły wykładni poszczególnych przepisów kpa podporządkowując je jednej określonej idei zawartej w zasadzie, mogą służyć wypełnianiu ewentualnych luk w obrębie kpa oraz wzmacniają pozycję procesową strony, gdyż dyrektywy wnikające z zasad są korzystne przede wszystkim dla stron postępowania administracyjnego (za Z.R. Kmieciak Postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne. Zakamycze 2003 s. 65).
Wskazane powyżej reguły stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą określonej w art. 11 zasady przekonywania.
Zasada przekonywania oznacza, iż organ powinien działać w taki sposób, aby wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Zasada jest rozwinięta w treści art. 107 § 3 Kpa wskazującego na elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Uzasadnienie szczególnie powinno wskazywać w dziedzinie faktów na potrzebę lub konieczność wydania decyzji administracyjnej w danej sprawie i wobec określonych podmiotów, a w sferze prawa na wskazanie normy prawa obowiązującego i jej wykładnię dokonaną przez organ (za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2004 s. 509)
W rozpatrywanej sprawie zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji uchybili tym przepisom. Uzasadnienie decyzji Burmistrza Miasta P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. ogranicza się tylko do wskazania przepisu, na podstawie którego nałożono na stronę obowiązek i podanie, iż następuje to na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. Decyzja Wojewody M. nie koryguje tych braków. Organ drugiej instancji przywołuje nawet bez podania jego treści art. 208 ust. 1 i ust 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej jako podstawę rozstrzygnięcia oraz wskazuje na fakt przesłuchania strony w toku postępowania jako ważny element rozstrzygnięcia. W decyzjach obu instancji brak jest wskazania dlaczego strona została obciążona obowiązkiem, na czym on polega, jak organ zinterpretował przepisy, na podstawie których została wydana decyzja. Powoduje to, iż strona obciążona poważnym i ważnym obowiązkiem nie wie dlaczego została wydana taka decyzja i jaka jest jej faktyczna treść. Taka sytuacja nie może mieć miejsca w demokratycznym państwie prawnym, którego zasady funkcjonowania są określone w przepisach Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło