II SA/Wa 2287/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X. Y. na opinię Dowódcy Samodzielnej Grupy Powietrznej w [...] z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie opinii służbowej postanawia - odrzucić skargę - Dowódca plutonu dowodzenia i zabezpieczenia Samodzielnej Grupy Powietrznej w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Islamskiej Republice Afganistanu, [...] września 2010 r., sporządził opinię służbową dla X.Y., obejmującą okres od [...] czerwca 2010 r. do [...] sierpnia 2010 r. Od opinii tej X.Y., złożył odwołanie do Dowódcy Samodzielnej Grupy Powietrznej w [...] , który opinią z [...] września 2010 r. utrzymał w mocy opinię z [...] września 2010 r. Pismem z 20 czerwca 2011 r. X.Y.(dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opinię Dowódcy Samodzielnej Grupy Powietrznej w [...] z [...] września 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z 19 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przekazał, zgodnie z właściwością, skargę X.Y. do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał na art. 26 ust. 19 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), który stanowi, że za przygotowanie i przebieg procesu opiniowania służbowego żołnierza zawodowego pełniącego zawodowa służbę wojskową poza granicami państwa, odpowiada krajowy przełożony, któremu żołnierz w tym czasie podlega. W sprawie ze skargi na opinię Dowódcy Samodzielnej Grupy Powietrznej w [...] , krajowym przełożonym jest Dowódca Operacyjny Sił Zbrojny RP, mający siedzibę w Warszawie. W skardze skarżący wniósł o uchylenie opinii Dowódcy Samodzielnej Grypy Powietrznej w [...] z [...] września 2010 r., ewentualnie o zmianę opinii z [...] września 2010 r. poprzez stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej opinii i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej opinii zarzucił naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 lutego 2010 r. w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 145 § 8 pkt 3 kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dacie sporządzania opinii przez bezpośredniego przełożonego, pozostawał w osobistym konflikcie z przełożonym, co niewątpliwie miało wpływ na obiektywizm i bezstronność opiniującego. Ponadto podniósł, że nie przeprowadzono z nim rozmowy służbowej, co jest niezgodne z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 lutego 2010 r. W odpowiedzi na skargę Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych RP wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarga X.Y. jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, że wydanie opinii służbowej należy do sfery podległości służbowej między przełożonymi a podwładnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Z treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 - 8 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie natomiast do treści art. 5 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1. wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, 2. wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, 3. odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa, 4. wiz wydawanych przez konsulów, z wyjątkiem wiz wydanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043); 5. zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów. Zdaniem Sądu, opinia służbowa dotycząca konkretnego żołnierza, nie należy do form działania administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., poddanych kognicji sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak również w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że przez decyzję administracyjną należy rozumieć władcze i jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, rozstrzygające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata, z którym nie łączy organ zależność organizacyjna lub podległość służbowa, w indywidualnie oznaczonej sprawie i będące finalnym aktem stosowania normy prawa materialnego. Opinia wydawana w następstwie rozpatrzenia odwołania od okresowej opinii służbowej nie posiada tych cech. Opiniowanie okresowe żołnierza jest bowiem oceną bezpośredniego przełożonego, w której przełożony analizuje wywiązywanie się przez żołnierza z poszczególnych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku oraz oceną jego cech osobowych. Przy czym ocena ta nie opiera się na zobiektywizowanych przesłankach, ale na subiektywnym osądzie bezpośredniego przełożonego. Opinia taka nie ma więc żadnych cech decyzji. Opinia służbowa nie jest wydana przez organ wojskowy, ale przez bezpośredniego przełożonego żołnierza. Żaden przepis ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ani aktu wykonawczego nie przypisuje "bezpośredniemu przełożonemu" czy też "wyższemu przełożonemu" funkcji jakiegokolwiek organu. Powyższe wskazuje, że opinia służbowa jest typowym aktem wewnętrznym skierowanym do podmiotów (żołnierza zawodowego i jego przełożonych) będących w określonej wojskowej strukturze organizacyjnej i wynikającym z podległości służbowej między przełożonym i podwładnym. Z uwagi na fakt, że postępowanie opiniujące żołnierzy zawodowych, jest postępowaniem wewnętrznym, odrębnym i niezależnym, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur wojskowych, do którego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie jest możliwa kontrola sądu administracyjnego w przedmiocie opinii służbowej. Zatem wniesiona skarga, musiała zostać uznana za niedopuszczalną i ulec w związku z tym odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.