II SA/Wa 2290/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych wydanych dla terenu obejmującego wskazane działki wraz z buforem 1 km, a także informacji o realizacji tych inwestycji, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych wydanych dla szerokiego obszaru (wskazane działki wraz z buforem 1 km) oraz informacji o realizacji tych inwestycji, stanowi informację publiczną przetworzoną. Wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a jedynie dla własnych, indywidualnych celów związanych z działalnością deweloperską. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły udostępnienia tej informacji.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zwróciła się do PINB o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji administracyjnych wydanych dla określonych działek wraz z buforem 1 km, a także o informację, czy przedsięwzięcia objęte tymi decyzjami zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania. Organy uznały żądanie za informację przetworzoną i odmówiły jej udostępnienia, wskazując na brak wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, sprawa trafiła do WSA, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Wnioskiem z [...] lipca 2023 r. K. C. (zwana dalej: skarżącą, wnioskodawczynią), w z związku z obsługą prawną dewelopera rozpoczynającego realizację przedsięwzięcia deweloperskiego w [...] oraz mając na uwadze nałożony na deweloperów mocą ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (zwanej dalej ustawą deweloperską) obowiązek dotyczący opracowania nowej, poszerzonej treści prospektu informacyjnego, na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwanej dalej u.d.i.p.) zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: PINB, organ I instancji) o udostępnienie informacji publicznej – czy dla terenu objętego numerami działek [...] (KW nr [...]) i [...] (KW nr [...]), obręb [...] wraz z buforem 1 km od nich, wydane zostały i jakie decyzje (wniosła o podanie danych dotyczących tych decyzji) oraz czy przedsięwzięcia objęte wskazanymi przez organ (o ile takie będą) decyzjami, zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania: dotyczące inwestycji drogowych, tj. decyzje dotyczące linii kolejowych/tramwajowych, decyzje o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
Wnioskodawczyni zaznaczyła jednocześnie, że na wypadek uznania, iż udzielenie informacji żądanych we wniosku stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to ich udostępnienie spełnia kryterium szczególnej istotności dla interesu publicznego, ponieważ na wskazanych działkach deweloper zamierza wybudować budynki mieszkalne wielorodzinne, które zaspokoją potrzeby mieszkaniowe co najmniej kilkuset mieszkańców miasta [...]. W ocenie wnioskodawczyni, szczególna istotność dla interesu publicznego wynika w sprawie również z tego, że uzyskanie ww. danych zostało nałożone na deweloperów przez ustawodawcę, a obowiązek prawidłowego i pełnego wypełnienia prospektu informacyjnego obarczony jest odpowiedzialnością karną po stronie dewelopera i zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Interes publiczny odnosi się zatem w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa. Skoro bowiem Państwo nakłada na obywateli obowiązki, dodatkowo za ich niewykonanie zastrzega odpowiedzialność karną, to z całą stanowczością Państwo winno umożliwić w sposób realny i skuteczny wywiązanie się z tych obowiązków.
Jednocześnie wnioskodawczyni określiła, że wnosi o udostępnienie wnioskowanych informacji w formie papierowej, poprzez przesłanie na wskazanych adres, lub w formie elektronicznej, poprzez przesłanie na wskazany e-mail, a w razie niemożności udzielenia którejkolwiek z wnioskowanych informacji w związku z brakiem dostępu do tychże informacji – o wskazanie właściwego podmiotu, do którego winien zostać skierowany wniosek.
W związku z wpływem powyższego wniosku, PINB pismem z [...] sierpnia 2023 r. poinformował wnioskodawczynię, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej i w związku z tym wezwał ją do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji, w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni w piśmie z [...] sierpnia 2023 r. podniosła, że żądane informacje mają charakter informacji prostych. Domaga się bowiem wyłącznie wskazania rodzaju decyzji, z podaniem numeru i daty wydania oraz miejsca, w którym akt jest dostępny, treść informacji nie ulega więc zmianie przed udostępnieniem, a organ jest w posiadaniu tych informacji w swych zasobach.
Zaznaczyła nadto, że przyjmując nawet argumentację, iż żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej, to już na etapie wniosku uzasadniła przyczynę udostępnienia informacji publicznej dla istoty interesu publicznego, podkreślając, że posiada realną możliwość uczynienia z uzyskanej informacji publicznej użytku dla dobra ogółu, ponieważ działa na rzecz dewelopera planującego realizować inwestycję (bloki mieszkalne) na terenie miasta [...].
Podkreśliła również, że posługiwanie się przez dewelopera informacjami publicznymi jest zgodne z wolą i oczekiwaniem ustawodawcy, który w ustawie deweloperskiej z góry ustalił wzór prospektu informacyjnego i nałożył na dewelopera obowiązek uzyskania informacji publicznych do takiego prospektu.
Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nakłada natomiast na PINB obowiązek udostępnienia informacji publicznej, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Wydane przez organ decyzje w zakresie przez nią wskazanym pozostają w zakresie przedmiotowej właściwości PINB, co wynika z przepisów szczególnych, a zatem organ posiada informacje publiczne, o które wnioskuje i jest zobowiązany do udzielenia szczegółowych informacji ze wskazaniem treści i postaci dokumentów.
PINB decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zakres żądania wniosku jest bardzo szeroki. Złożony wniosek nie obejmuje jednego prostego pytania, lecz w istocie analizę urbanistyczną dotyczącą nie tylko dwóch działek, ale również działek w promieniu 1 km od nich, co daje łącznie kilkaset działek, w zakresie, czy dla terenu objętego przedmiotowym wnioskiem, wydane zostały i jakie decyzje oraz czy przedsięwzięcia objęte wskazanymi przez organ (o ile takie będą) decyzjami, zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania. Zawnioskowano o informację odnośnie: inwestycji celu publicznego na obszarze ponad 3,00 km2, a także o dane decyzji (numer, data wydania itp.) wydanych dla obszaru objętego wnioskiem, co powoduje, że taka informacja nabiera charakteru informacji przetworzonej, a jej uzyskanie będzie wiązało się z użyciem ponadstandardowych nakładów - zaangażowania pracowników do ustalenia jakie działki zawierają się w buforze 1 km - jak wskazano we wniosku, ustalenia jakie inwestycje są zawarte w tym obszarze, odnalezienia w rejestrach PINB wszystkich danych decyzji oraz informacji, czy obiekty zostały oddane do użytkowania. Następnie odnalezienia w archiwum wszystkich postępowań związanych z działkami objętymi wnioskiem, przeanalizowania akt, zanonimizowania i wyodrębnienia z akt sprawy danych żądanych przez wnioskodawcę, co będzie czasochłonne i pracochłonne. Organ wyjaśnił, że dokonał oszacowania liczby dokumentów, które podlegałyby czynnościom związanym z udostępnieniem żądanej informacji i ustalił, że znaczna ilość dokumentów, które musiałyby zostać przez pracowników przeanalizowane pod kątem konieczności anonimizacji, oznacza działania organizacyjne i angażowanie środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań.
Zaznaczył jednocześnie, że przepisy nie nakazują prowadzenia rejestru spraw, w poszczególnych latach takie rejestry były prowadzone tylko dobrowolnie. Nie ma również obowiązku prowadzenia baz elektronicznych, a tym samym nie jest możliwe (w ogóle) proste i łatwe odnalezienie spraw jedynie poprzez adres nieruchomości (brak spisu rzeczowego). Nie jest zatem tak jak się wydaje wnioskodawczyni, że odnalezienie tak szerokiej informacji (zadania organów nadzoru budowlanego obejmują kilkanaście różnych trybów postępowania) jest prostą i nieskomplikowaną czynnością, zwłaszcza, gdy obejmuje również okres ściśle nieokreślony latami, w związku z czym organ winien przeanalizować wszystkie postępowania oraz wszystkie decyzje wydane w latach istnienia organu, tj. od 1 stycznia 1999 r. do dnia dzisiejszego. Ponadto, z uwagi na to, że wniosek może obejmować działki prywatne, organ przed ich udostępnieniem zobowiązany jest również zbadać, czy ich udostępnienie nie narusza prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy.
W związku zatem z tym, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej jej udostępnienie jest uzależnione od wykazania przez wnioskodawcę, że otrzymanie przez niego informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie organu wnioskodawczyni nie wykazała, że posiada legitymację do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, dlatego organ obowiązany był do samodzielnego dokonania oceny występowania tej przesłanki.
Organ ocenił, że żądanie udostępnienia wnioskodawczyni informacji objętej wnioskiem, nie jest realizowane w celu publicznym, dla interesu obiektywnego, ale dla własnych, indywidulanych i niezobiektywizowanych celów i prywatnego interesu. Uznał, że u.d.i.p. nie może prowadzić do jej nadużywania w celach prywatnych, niejako "wyciągania" informacji od organu i wykorzystywania jego niewielkich zasobów kadrowych do zadań przewidzianych przez ustawodawcę jako ekstraordynaryjne, występujące rzadko, tym bardziej, że PINB nie jest organem uchwałodawczym, ale wykonawczym, realizującym ściśle określone ustawowo zadania. Brak jest więc podstaw do udzielenia informacji publicznej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa, a jedynie np. w celach handlowych, nabycia nieruchomości, przygotowania inwestycji lub temu podobnych. Odszukanie inwestycji wskazanych we wniosku wymagałoby zaangażowania w ich pozyskanie znacznych nakładów osobowych i ekonomicznych organu, innych niż wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawczynię informacji wiązałoby się zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze zobowiązaniem do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącej z [...] lipca 2023 r. w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi I instancji. Wniosła nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z [...] września 2023 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a w konsekwencji także niewłaściwe zastosowanie, a to:
1. art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że żądana przez skarżącą we wniosku informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną, do której dostęp jest możliwy jedynie po wykazaniu szczególnie istotnego interesu publicznego, a w konsekwencji ograniczenie konstytucyjnego prawa skarżącej, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, podczas gdy żądane przez skarżącą informacje mieszczą się w kategorii informacji publicznej prostej i jako takie powinny zostać udostępnione;
2. art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że udostępnienie narusza prywatność osób fizycznych lub tajemnicę przedsiębiorstwa, bowiem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy wniosek ograniczał się do wskazania przez organ rodzaju decyzji z podaniem numeru i daty jej wydania, miejsca, w którym akt jest dostępny oraz zakresu przedmiotowego decyzji, które znajdują się w rejestrze publicznym, wobec czego nie stanowią naruszenia danych osobowych osób fizycznych lub tajemnicy przedsiębiorstwa, przy czym udostępniając informacje publiczne PINB, w celu ochrony danych osobowych, mógł zanonimizować znajdujące się w akcie dane;
3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 20 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym w zw. z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie uzyskanie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a sam wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonych, podczas gdy sytuacja jest zgoła odmienna bowiem w przedmiotowej sprawie występuje szczególny interes publiczny, a skarżąca ma realną możliwość uczynienia z uzyskanej informacji publicznej użytku dla dobra ogółu osób zainteresowanych nabyciem lokalu w przedsięwzięciu deweloperskim, zgodnie z wolą ustawodawcy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przedmiotem jej wniosku było udostępnienie informacji tzw. prostej. Żądane przez nią informacje istniały w chwili złożenia wniosku, a ich udostępnienie wymagało podjęcia jedynie czynności technicznych, związanych z przekazaniem informacji zgodnie ze sposobem i formą, wskazanymi we wniosku. Realizacja wniosku nie wymagała wytworzenia nowej jakościowo informacji wskutek podjęcia działań intelektualnych w zakresie mogącym uzasadniać stanowisko, że informacje udzielone zgodnie z wnioskiem, stanowią informację przetworzoną. W ocenie skarżącej argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu decyzji PINB nie stanowi podstawy uzasadniającej odmowę udostępnia informacji publicznej znajdującej się w zasobach organu, zwłaszcza w świetle stanowiska wyrażonego przez Ministra Rozwoju i Technologii w decyzji z [...] września 2023 r. nr [...], a także orzecznictwa sądów administracyjnych
Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że realizując przedsięwzięcie deweloperskie polegające na budowie wielorodzinnych budynków mieszkalnych, deweloper zamierza uczynić z uzyskanych informacji publicznych użytek dla dobra społeczności lokalnej miasta oraz ogółu osób zainteresowanych nabyciem lokalu w planowanym przedsięwzięciu deweloperskim na terenie miasta [...]. Zaznaczyła też, że zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, władze publiczne zobowiązane są popierać działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania, a w zakresie tego poparcia, powinno się mieścić również udostępnianie obywatelom - jako docelowym odbiorcom prospektu informacyjnego, informacji wymaganych ustawą deweloperską, gdyż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Okoliczność, że mieszkania budowane przez dewelopera są zasobem skończonym, który docelowo trafi do określonej liczby osób, podobnie jak fakt, że lokale mieszkalne są sprzedawane przez dewelopera w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie może umniejszać wagi wnioskowanych danych dla interesu przyszłych nabywców. Przyszli nabywcy lokali stanowią bowiem istotną grupę społeczną, zmierzającą do zrealizowania swoich chronionych konstytucyjnie potrzeb mieszkaniowych, a władze publiczne powinny popierać działania obywali, w tym pośrednio - poprzez wsparcie deweloperów w zgromadzeniu informacji publicznych, które zgodnie z wolą ustawodawcy zobowiązani są przygotować na rzecz obywateli zainteresowanych nabyciem mieszkania. Dlatego uzyskanie ww. informacji jest niezbędne celem sporządzenia prospektu informacyjnego dla przedsięwzięcia deweloperskiego, zgodnie z intencją ustawodawcy, które ze względu na ofertę sprzedaży mieszkań oraz dla skutecznej ochrony interesów nabywców lokali mieszkalnych, a także ze względu na bezpieczeństwo obrotu prawnego, należy oceniać jako szczególnie istotny dla interesu publicznego. Wnioskowane informacje publiczne nie będą zatem wykorzystywane przez skarżącą dla celów prywatnych, handlowych lub dla nabycia nieruchomości, lecz mają na celu wykonanie obowiązku ustawowego nałożonego na dewelopera. Oferta budowy mieszkań dla mieszkańców [...] pozwoli natomiast zainteresowanym nabyciem lokali na zapoznanie się z planowanymi inwestycjami o charakterze publicznym w obrębie 1 km od planowanego przedsięwzięcia, co stanowi w pewnym sensie uzasadniony interes społeczny, co więcej wniosek nie stanowi nadużycia prawa. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że nie widzi innych prawnych możliwości w uzyskaniu opisanych informacji, niż przez uzyskanie ich od PINB.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB.
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko PINB stwierdzające, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Świadczy o tym zakres przedmiotowy żądanych informacji - żądanie wniosku obejmowało działki nr ewid. [...] i [...] obręb [...] w [...] wraz z buforem 1 km od nich wraz z prośbą o podanie danych dotyczących decyzji dotyczących inwestycji na tym terenie oraz informacji, czy zostały one zrealizowane i dopuszczone do użytkowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wskazała konkretnych nr ewid. działek, odnośnie do których dane chciałaby uzyskać. Złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie obejmuje jednego prostego pytania, lecz w istocie analizę urbanistyczną dotyczącą nie tylko dwóch działek, ale również wszystkich działek w promieniu 1 km od nich, co daje łącznie wiele działek, wobec których zachodzi konieczność analizy, czy wydane zostały decyzje i jakie oraz, czy przedsięwzięcia objęte wskazanymi przez organ decyzjami, zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania. Skoro zawnioskowano o informację odnośnie do inwestycji celu publicznego na obszarze ponad 3,00 km2, jak wyliczył PINB, a także o dane decyzji (numer, data wydania itp.) wydanych dla obszaru objętego wnioskiem, to taka informacja nabiera charakteru informacji przetworzonej, ponieważ jej uzyskanie wiązałoby się z użyciem ponadstandardowych nakładów - ustalenia jakie działki zawierają się w buforze 1 km, ustalenia jakie inwestycje są zawarte w tym obszarze, odnalezienia w rejestrach organu I instancji wszystkich danych decyzji oraz informacji, czy obiekty zostały oddane do użytkowania. Ponadto konieczne byłoby odnalezienie w archiwum wszystkich postępowań związanych z działkami objętymi wnioskiem, przeanalizowanie akt, zanonimizowanie i wyodrębnienie z akt sprawy danych żądanych przez wnioskodawcę, co jest czasochłonne i pracochłonne. Powyższe czynności niewątpliwie wymagają zaangażowania znacznej ilości środków, siły roboczej oraz zaburzyłoby tok pracy PINB.
Organ odwoławczy podzielił też stanowisko PINB, że skarżąca nie wykazała w sprawie szczególnie istotnego interesu publicznego. Odpowiadając na wezwanie PINB w tym zakresie wnioskodawczyni wskazała (pismo z [...] sierpnia 2023 r.), "jako uzasadnienie szczególnie istotnego interesu publicznego", że realizując przedsięwzięcie deweloperskie polegające na budowie wielorodzinnych budynków mieszkalnych, deweloper zamierza uczynić z uzyskanych informacji publiczny użytek dla dobra społeczności lokalnej miasta oraz ogółu osób zainteresowanych nabyciem lokalu w planowanym przedsięwzięciu deweloperskim na terenie miasta [...].
Organ odwoławczy odnosząc do powyższego wyjaśnił, że pojęcie interesu publicznego nie jest zdefiniowane i funkcjonuje jako pojęcie niedookreślone, jednakże w swej istocie odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowych struktur państwowych i innych podmiotów publicznych. Działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z realną możliwością wpływania na funkcjonowanie instytucji państwa.
W ocenie organu odwoławczego, żądane przez wnioskodawczynię informacje nie służą realizacji celu publicznego, dla interesu obiektywnego, ale byłyby wykorzystane dla własnych, indywidulanych i niezobiektywizowanych celów i prywatnego interesu. Brak jest zatem podstaw do udzielenia informacji publicznej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa, a jedynie np. w celach handlowych, nabycia nieruchomości, przygotowania inwestycji lub temu podobnych. W tej sytuacji przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie została spełniona i brak jest podstaw do realizacji żądania wnioskodawczyni.
Argumenty przedstawione przez skarżącą w odwołaniu nie wnoszą natomiast do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Załączona do odwołania kopia decyzji Ministra Rozwoju i Technologii dotyczyła natomiast innego stanu faktycznego i nie przesądzała charakteru żądanych informacji, tj. czy stanowią, bądź nie, informację przetworzoną.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji także niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., w związku z art. 16 ust. 2 i art. 2 ust. 1 u.d.i.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie podjęcia nawet próby poczynienia ustaleń w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem i utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej w zakresie całości wniosku skarżącej, przy jednoczesnym jedynie szczątkowym uzasadnieniu faktycznym i prawnym odmowy udzielenia informacji publicznej, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powinno prowadzić do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia w zakresie obejmującym wszystkie punkty wniosku;
2. art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że żądana przez skarżącą we wniosku informacja publiczna jest informacją publiczną przetworzoną, do której dostęp jest możliwy jedynie po wykazaniu szczególnie istotnego interesu publicznego, a w konsekwencji ograniczenie konstytucyjnego prawa skarżącej, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony przewidzianych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości, podczas gdy żądane przez skarżącą informacje mieszczą się w kategorii informacji publicznej prostej i jako takie powinny zostać udostępnione;
3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 20 ust. 1-3 ustawy deweloperskiej w związku z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie uzyskanie informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a sam wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonych, podczas gdy jest zgoła inaczej bowiem w przedmiotowej sprawie występuje szczególny interes publiczny, a skarżąca ma realną możliwość uczynienia z uzyskanej informacji publicznej użytku dla dobra ogółu osób zainteresowanych nabyciem lokalu w przedsięwzięciu deweloperskim, zgodnie z wolą ustawodawcy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy nie podjął nawet próby poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie wywołanej jej wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji powtórzył jedynie argumentację zawartą w treści uzasadnienia organu I instancji i pomimo podniesionych przez skarżącą zarzutów, nie poczynił we własnym zakresie żadnych ustaleń koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Przykładowo nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie wielkości zbioru, z którego żądane dokumenty musiałyby zostać wyselekcjonowane i poddane ewentualnej merytorycznej analizie. Za organem I instancji wskazał na konieczność poszukiwania w archiwach wszystkich postępowań związanych z działkami objętymi wnioskiem, przeanalizowanie akt, zanonimizowanie i wyodrębnienie akt spraw, co jest pracochłonne i czasochłonne, a czynności te wymagają zaangażowania znacznej ilości środków, siły roboczej oraz zaburzyłoby tok pracy PINB.
Zdaniem skarżącej w sprawie nieprawidłowo uznano za informację przetworzoną informacje o zrealizowanych decyzjach dotyczących inwestycji drogowych, linii kolejowych /tramwajowych oraz decyzji o pozwoleniu na realizację w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Organ I instancji posiada wiedzę o tym, czy inwestycje drogowe, dotyczące linii kolejowych/tramwajowych oraz w zakresie budowli przeciwpowodziowych zostały zrealizowane, czy też są w trakcie realizacji. Realizacja przedmiotowych inwestycji pozostaje bowiem pod bezpośrednim nadzorem PINB i nie ma możliwości by musiał on takie informacje wytworzyć.
Organ w sposób błędny uznał, że żądana przez skarżącą we wniosku informacja publiczna jest informacją przetworzoną, do której dostęp jest możliwy jedynie po wykazaniu szczególnie istotnego interesu publicznego, a w konsekwencji ograniczył konstytucyjne prawa skarżącej, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony przewidzianych w art. 61 ust 3 Konstytucji RP wartości, bowiem objęte wnioskiem dane mieszczą się w kategorii informacji publicznej prostej i jako takie powinny zostać udostępnione. Czynności jakie PINB miałby wykonać w celu odpowiedzi na wniosek skarżącej sprowadzają się bowiem wyłącznie do czynności technicznych odszukania informacji już istniejącej i nie prowadziłyby do wytworzenia żadnej nowej informacji. Wniosek, sprowadzał się bowiem do odpowiedzi na pytanie: "czy inwestycje drogowe, linii kolejowych/tramwajowych oraz budowli przeciwpowodziowych na podstawie wydanych decyzji została zrealizowana/wykonania czy też nie".
Ponadto organ nie wskazał i nie wyjaśnił na czym jego zdaniem polega to przetworzenie. Nie wyjaśnił również jaka nowa informacja miałaby powstać w wyniku poszukiwania decyzji. Uzasadnienie decyzji organu prowadzi do wniosku, że informacją przetworzoną jest każda informacja, którą organ musi "odszukać" i "odczytać" z posiadanych przez siebie danych i dokumentów. Taka argumentacja prowadzi do absurdalnej konkluzji, że każda informacja publiczna musiałaby być uznana za informację przetworzoną, bowiem zawsze udzielenie informacji wymaga od pracownika organu podjęcia jakiś, bardziej lub mniej czasochłonnych czynności technicznych w postaci wyszukania danych informacji. Takie rozumienie instytucji "informacji publicznej przetworzonej" wypacza całą instytucję możliwości uzyskiwania przez obywateli informacji publicznych. W ocenie skarżącej, podmiot wnioskujący o udzielenie informacji publicznej nie może ponosić negatywnych konsekwencji spowodowanych tym, jak dany organ administracji publicznej prowadzi swoje sprawy tj. jak prowadzi rejestr spraw objętych jurysdykcją danego organu.
Ponadto, wnioskowane informacje, wbrew stanowisku organu I instancji są istotne dla obywateli chcących zaspokoić chronione Konstytucją RP potrzeby mieszkaniowe. Deweloperzy pozyskują informacje przewidziane w prospekcie informacyjnym, gdyż ustawodawca przeniósł na nich ciężar gromadzenia informacji przydatnych nabywcom lokali, a interes nabywców lokali mieści się w interesie publicznym o charakterze powszechnym. Skarżąca podkreśliła przy tym, że dane objęte prospektem Informacyjnym nie dotyczą wyłącznie przedsięwzięcia deweloperskiego sensu stricto, lecz w przeważającej części odnoszą się do okolicy, w której planowana inwestycja zostanie umiejscowiona, stąd do ich pozyskania potrzebna jest pomoc właściwych organów administracji. Przyszli nabywcy lokali stanowią natomiast istotną grupę społeczną, zmierzającą do zrealizowania swoich chronionych konstytucyjnie potrzeb mieszkaniowych, a władze publiczne powinny popierać działania obywali, w tym pośrednio - poprzez wsparcie deweloperów w zgromadzeniu informacji publicznych, które zgodnie z wolą ustawodawcy zobowiązani są przygotować na rzecz obywateli zainteresowanych nabyciem mieszkania.
Zdaniem skarżącej pojęcie informacji publicznej szczególnie istotnej dla interesu publicznego nie odnosi się wyłącznie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i nie musi wiązać się z możliwością realnego wpływu na funkcjonowanie określonych instytucji państwa. Również działania w celu mającym pozytywny aspekt społeczny, działania w imieniu społeczności lub dużej grupy społecznej oraz wykorzystanie zdobytych informacje w przestrzeni publicznej stanowią przesłanki uzasadniające dostęp do informacji publicznej uzasadnione szczególnym interesem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja MWINB z dnia [...] października 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] października 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Ustawa ta znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji.
Natomiast informacją publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest każda informacja o sprawie publicznej. Przykładowy katalog rodzajów informacji publicznej zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie informacji publicznej definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie nie był kwestią sporną, że zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony.
Organ, wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., uznał, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a skarżąca nie wykazała przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego warunkującej udostępnienie takiej informacji. Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.).
O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnica prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I OSK 953/13, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.).
W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko organu, że wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazuje na to zarówno zakres przedmiotowy wniosku, jaki brak określenia ram czasowych żądania. Wniosek dotyczył udostępnienia informacji, czy dla terenu objętego numerami działek [...] (KW nr [...]) i [...] (KW nr [...]), obręb [...] wraz z buforem 1 km od nich, wydane zostały i jakie decyzje (podanie danych dotyczących tych decyzji) oraz czy przedsięwzięcia objęte wskazanymi przez organ (o ile takie będą) decyzjami, zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania: dotyczące inwestycji drogowych, tj. decyzje dotyczące linii kolejowych/tramwajowych, decyzje o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
W związku z zakresem żądania wniosku udostępnienie wnioskowanych danych oznaczałoby zatem konieczność dokonania analizy urbanistycznej dotyczącej nie tylko dwóch wskazanych we wniosku działek, ale również wszystkich działek w promieniu 1 km od nich, co jak wyliczył PINB dotyczyłoby obszaru ponad 3,00 km2 co daje łącznie wiele działek, wobec których zachodzi konieczność analizy, czy wydane zostały decyzje i jakie oraz, czy przedsięwzięcia objęte wskazanymi przez organ decyzjami, zostały zrealizowane i dopuszczone do użytkowania. Oznaczałoby to konieczność ustalenia jakie działki zawierają się w buforze 1 km od działek wskazanych we wniosku, ustalenia jakie inwestycje są zawarte w tym obszarze, odnalezienia w rejestrach organu I instancji wszystkich danych decyzji oraz informacji, czy obiekty zostały oddane do użytkowania. Ponadto konieczne byłoby odnalezienie w archiwum wszystkich postępowań związanych z działkami objętymi wnioskiem, przeanalizowanie akt, zanonimizowanie i wyodrębnienie z akt sprawy danych żądanych przez skarżącą, co jest czasochłonne i pracochłonne. Jak wyjaśnił natomiast PINB, z uwagi na brak spisu rzeczowego, nie jest możliwe proste i łatwe odnalezienie spraw jedynie poprzez adres nieruchomości, zwłaszcza, gdy obejmuje okres ściśle nieokreślony latami, w związku z czym organ winien przeanalizować wszystkie postępowania oraz wszystkie decyzje wydane w latach istnienia organu, tj. od 1 stycznia 1999 r. do dnia dzisiejszego. Powyższe czynności wymagają zatem zaangażowania znacznej ilości środków, siły roboczej oraz zaburzyłoby tok pracy PINB.
Mając powyższe na uwadze, uprawnione jest w ocenie Sądu stanowisko organu, że wniosek z skarżącej z dnia [...] lipca 2023 r. dotyczył informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko skarżącej nie jest trafne. Niewątpliwie bowiem konieczność wyszukania żądanych we wniosku informacji dotyczących inwestycji celu publicznego realizowanych na obszarze ponad 3,00 km2, w nieokreślonej perspektywie czasowej, przesądza o tym, że żądana informacja nosi walor informacji publicznej przetworzonej, której udostępnienie jest możliwe w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezzasadnego ograniczenia prawa do informacji wskazać należy, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Z tego właśnie względu proces udostępnienia informacji przetworzonej obwarowany jest koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że informacja publiczna przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi zatem znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to dokonane aktem rangi ustawowej przewidziane jest w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, a ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12 podnosząc, że konstytucyjne prawo do informacji nie jest absolutne i podkreślając jednocześnie, że nie chodzi o to, "by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tego interesu publicznego szczególnie istotne. W przypadku bowiem informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (wyrok NSA z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12).
Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym, a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi (zob. J. Lang: Struktura prawna skargi w prawie administracyjnym, Wrocław 1972, s. 98-100).
Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet, że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano już na tle analizy unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999). Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie "ponadindywidualnym" nie jest zatem samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania.
Jak podkreślono w orzecznictwie NSA, "wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego". W doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów - J. Drachal, Dostęp do informacji publicznej. Rozwój czy stagnacja? Wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk 6 czerwca 2006 r." (cytowany wyżej wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12). Do kategorii podmiotów mających możliwość efektywnego wykorzystania informacji przetworzonej w celu realizacji szczególnego interesu publicznego zaliczyć można także jednostki sfery nauki: szkoły wyższe, Polską Akademię Nauk, państwowe instytuty badawcze, a nawet grupy badawcze czy pojedynczych naukowców – jeżeli dana informacja wiąże się ściśle z przedmiotem ich badań naukowych wspieranych przez sferę publiczną np. grantem (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13).
Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z katalogu podmiotów uprawnionych do uzyskania takiej informacji innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Podmioty nie pełniące tego rodzaju funkcji również mogą być w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych.
Uzyskanie informacji przetworzonej jest zatem możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Tymczasem w niniejszej sprawie treść argumentacji przedstawionej przez skarżącą dla wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji prowadzi do konstatacji, że informacja, o jaką wystąpiła ma zostać użyta w celu realizacji partykularnych interesów reprezentowanego przez nią dewelopera, który chociaż niewątpliwie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej realizuje pewne przedsięwzięcia zaspokajające potrzeby społeczne, nie jest jednak umocowany do realnego wykorzystania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów Państwa. Wskazywane przez skarżącą zamierzenia dewelopera polegające na budowie wielorodzinnych budynków mieszkalnych w [...], a tym samym możliwość uczynienia z uzyskanych informacji publicznych użytku dla dobra społeczności lokalnej miasta oraz ogółu osób zainteresowanych nabyciem lokalu w planowanym przedsięwzięciu deweloperskim na terenie miasta [...] nie uzasadniają oceny, że organ ma podjąć działania zmierzające do udostępnienia informacji publicznej przetworzonej ze względu na szczególnie istotny interes publiczny. Także okoliczność, że obowiązek wypełnienia prospektu informacyjnego został nałożony na deweloperów przez ustawodawcę oraz obarczony odpowiedzialnością karną za jego nieprawidłowe wypełnienie, nie wypełnia dyspozycji szczególnie istotnego interesu publicznego. Wiele obowiązków po stronie podmiotów gospodarczych wynika bowiem wprost z przepisów ustawy, co nie uzasadnia poglądu, że to na organy państwa winny być te obowiązki przeniesione. Stanowią one immanentny element każdej działalności gospodarczej.
Konkludując Sąd stwierdza, że zarzuty zawarte w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że informacja publiczna objęta wnioskiem informacyjnym stanowi informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" warunkująca udostępnienie informacji przetworzonej. Wystąpiły zatem podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej poprzez wydanie decyzji stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Nieuzasadnione są też podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Organ ustalił bowiem okoliczności sprawy istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, a swe stanowisko należycie uzasadnił respektując zasadę przekonywania oraz zasadę zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło