II SA/Wa 2295/06
WyrokWSA w Warszawie2007-06-28
Skład orzekający: Janusz Walawski, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez policjanta zwolnionego ze służby, który zajmuje lokal położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, może zostać wydana, jeśli przydzielony mu lokal nie spełnia wymogów formalnych i faktycznych, a decyzja o przydziale tego lokalu jest wadliwa?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez policjanta zwolnionego ze służby, zajmującego lokal w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, może zostać wydana tylko pod warunkiem, że osobie tej przydzielono inny lokal mieszkalny spełniający określone wymogi. Wadliwość decyzji o przydziale lokalu, w tym wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości lub stwierdzenie jej nieważności, skutkuje niemożnością wydania skutecznej decyzji o opróżnieniu lokalu. Ponadto, przydzielony lokal musi znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym oraz odpowiadać przysługującym normom zaludnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji o opróżnieniu przez skarżącego S. N. służbowego lokalu mieszkalnego oraz przydzieleniu mu innego lokalu. Skarżący, policjant zwolniony ze służby, kwestionował zasadność tej decyzji, podnosząc m.in. wadliwość procedury przydziału nowego lokalu, jego stan techniczny oraz naruszenie jego praw nabytych. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o opróżnieniu lokalu, uznając, że spełnione zostały przesłanki ustawowe.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej przydzielenia lokalu mieszkalnego. Jednocześnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej opróżnienia lokalu mieszkalnego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski Sędzia WSA - Anna Mierzejewska Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant - Anna Siwonia po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego przez skarżącego oraz przez inne zamieszkałe w nim osoby i przydzielenia lokalu mieszkalnego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej przydzielenie lokalu mieszkalnego, - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej opróżnienia lokalu mieszkalnego, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Szkoły Policji w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) i w zw. z § 3, § 4 ust. 1, § 5, § 9 i § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), zobowiązał S. N. do opróżnienia z dniem [...] listopada 2006 r. dotychczas zajmowanego służbowego lokalu mieszkalnego [...] położonym w K. przy ul. [...] oraz przydzielił wyżej wymienionemu z dniem [...] grudnia 2006 r. lokal mieszkalny [...] położonym w K. przy ul. [...], a ponadto do opróżnieniu powyższego lokalu przez wszystkie zamieszkujące w nim osoby. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że skarżący nabył prawo do służbowego lokalu mieszkalnego [...] położonym w K. przy ul. [...] na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w K. z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...]. Następnie w dniu [...] lutego 1980 r. pomiędzy skarżącym, a Komendantem Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej będącym zarządcą i administratorem powyższego budynku zawarto "Stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu – umowa o najem lokalu mieszkalnego", przy czym umowa ta nie ustanawiała dla skarżącego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. W dniu wydania decyzji o przydziale służbowego lokalu mieszkalnego, skarżący posiadał prawo do 4 norm zaludnienia (1 norma powierzchni mieszkalnej od 7m2 do 10 m2) i w tej sytuacji przydzielony mu wówczas lokal o łącznej powierzchni użytkowej 46,79 m2, składa się z 3 pokoi mieszkalnych o powierzchni mieszkalnej 32,30 m2 oraz z kuchni, przedpokoju i łazienki, jak również posiada balkon oraz przydzieloną piwnicę i był wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, gazową, centralnego ogrzewania, elektryczną z takimi urządzeniami technicznymi, jak: kuchnia gazowa czteropalnikowa, przepływowy gazowy grzejnik wody, wanna, miska klozetowa i zlewozmywak. Ponieważ przydział tego lokalu został wydany na mocy wspomnianej już wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej z dnia [...] lutego 1980 r., przeto pozostaje ona cały czas w mocy, a jej dysponentem w chwili obecnej jest Komendant Szkoły Policji w K., zaś przydział służbowego lokalu mieszkalnego nie oznacza, że jest on "na zawsze". Po zwolnieniu skarżącego ze służby w dniu [...] stycznia 1994 r., posiadał on uprawnienia do emerytury, a tym samym miał prawo do spornego lokalu mieszkalnego. Stosownie bowiem do treści art. 95 cytowanej już wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ponadto w dniu zwolnienia ze służby, skarżący miał uprawnienia do 3 norm zaludnienia (od 21 m2 do 30 m2), mimo że z chwilą zwolnienia skarżącego ze służby nie było żadnych podstaw pozbawienia go zajmowanego lokalu mieszkalnego, lub jego zamiany. Sytuacja natomiast uległa zmianie w styczniu 2006 r., kiedy to Prezydent Miasta K. przekazał Komendantowi Szkoły Policji w K. do zasiedlenia 17 lokali mieszkalnych znajdujących się na terenie miasta K. z przeznaczeniem dla dotychczasowych mieszkańców budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje m.in. skarżący, zaś ten budynek w marcu 2005 r. został przeznaczony na cele służbowe ([...]). Ponadto budynek, w którym skarżący zajmuje lokal mieszkalny, został decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2002 nr [...] r. określony, jako zamknięty i tym samym zaistniały warunki do wydania przedmiotowej decyzji, która nie ma charakteru uznaniowego. Powyższa decyzja jest tym bardziej zasadna, że na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...], z dniem [...] stycznia 2003 r. wygaszony został trwały zarząd Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w stosunku do działki nr [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym nr [...] i z tym dniem prawo trwałego zarządu na czas nieoznaczony otrzymała Szkoła Policji w K., która z dniem [...] kwietnia 2003 r. przejęła protokolarnie wspomnianą nieruchomość i od tego dnia stała się administratorem lokalu zajmowanego przez skarżącego, zaś [...] Komendant Wojewódzki Policji pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. poinformował wymienionego, że z dniem [...] stycznia 2003 r. zostało wygaszone prawo trwałego zarządu przez Komendę Wojewódzką Policji w K. do spornego budynku, co równoznaczne jest z wypowiedzeniem skarżącemu umowy najmu zawartej w dniu [...] lutego 1980 r. Wynika to z treści art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) W tej sytuacji Szkoła Policji w K. była zmuszona zawrzeć ze skarżącym umowę z dnia [...] marca 2003 r. o najmie powyższego lokalu, jednakże umowa ta w żadnym stopniu nie ustanawiała prawa dla skarżącego do zajmowania lokalu, bowiem prawo to nieprzerwanie istnieje od dnia [...] lutego 1980 r. i wynika z decyzji o przydziale nr [...]. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że bez znaczenia w sprawie jest, czy teren, na którym posadowiony jest sporny budynek, znajdował się w dniu zwolnienia skarżącego ze służby poza terenem zamkniętym, bowiem liczy się w tej sprawie jedynie data wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, zaś skarżącemu nie przysługiwał status strony w trakcie postępowania o ustanowienie terenu zamkniętego. Natomiast pismem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], oddano do dyspozycji Szkoły Policji w K. lokale mieszkalne z zasobu mieszkaniowego miasta K. i tym samym można było przydzielić m.in. skarżącemu wspomniany lokal mieszkalny nr [...] położonym przy ul. [...] w K.. Spełnia on bowiem wymagania w zakresie przysługujących skarżącemu 3 norm zaludnienia, posiadając powierzchnię mieszkalną wynoszącą 26,48m2 i łączną powierzchnię użytkową 37,16 m2, będąc jednocześnie pełnowartościowym lokalem mieszkalnym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (teks jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Znajduje się on w należytym stanie technicznym i sanitarnym, a w szczególności "będzie na dzień przydziału lokalem po kapitalnym remoncie (...) Przed zasiedleniem go przez Pana S. N. w lokalu zakończony zostanie trwający remont kapitalny (...) na dzień zasiedlenia znajdować się będzie w należytym stanie technicznym i sanitarnym" i posiada standard wyposażenia w urządzenia techniczne co najmniej taki, jak dotychczas zajmowany lokal. Ponadto lokal ten nie jest lokalem w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 31, poz. 266 ze zm.) i z tego powodu przydziela się go na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z przepisami ustawy o Policji (art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). W konsekwencji nie może on żądać wydania lokalu zamiennego. Podobnie rzecz się ma z opróżnieniem lokali mieszkalnych. Odnosząc się w dalszej części do stanu technicznego lokalu organ podał, że żadne przepisy nie regulują wymogu umieszczania w kuchni okna, wysokość lokalu jest zgodna z obowiązującymi przepisami i nie ma obowiązku przydzielania dodatkowego pomieszczenia w postaci piwnicy. Na zakończenie organ dodał, że jest on właściwy do wydania powyższej decyzji, bowiem jest dysponentem zarówno opróżnianego, jak i przydzielanego lokalu.
W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2006 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu podał, że został zwolniony ze służby w Policji przed ustanowieniem "terenu zamkniętego" i ma nabyte prawa do zajmowanego przez siebie lokalu, przyznanego mu na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...]. Ponadto nie składał on pisemnego wniosku o przydział lokalu (§ 6 rozporządzenia), a zajmowany przez niego lokal nie ma charakteru lokalu służbowego, bowiem KWP utraciła dyspozycyjność bądź też trwały zarząd nad nim, a ponadto jeszcze wcześniej – jak wynika z wypisu księgi wieczystej – nie był on w trwałym zarządzie KW MO, KWP lub też Szkoły Policji w K. Niezależnie od powyższego podał, że należy mu się lokal zamienny zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, a organ przydzielił mieszkanie będące własnością gminy Miasta K. Z kolei zamknięty teren Szkoły Policji przedziela ulica [...], która nie figuruje w ewidencji gruntów, jako teren zamknięty. Budynek ten wzniesiono tzw. systemem gospodarczym przez przyszłych lokatorów i istnieje uzasadnione podejrzenie, że został on wzniesiony, jako samowola budowlana, a przejęcie terenu w zarząd trwały nastąpiło dopiero w dniu [...] stycznia 2003 r., a nie [...] stycznia 2003 r. W powołanym przez organ piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wyrażono zgodę na przydział lokali zamiennych, a ponadto w rzeczywistości nie spełniały one nawet ustawowych wymogów, co do lokali zastępczych. W dalszej części stwierdził, że w zajmowanym przez niego lokalu są zameldowane 4 osoby, a w przydzielony mu lokal nie spełnia warunków lokalu zamiennego i jest o obniżonym standardzie.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu – poza argumentami podniesionym już przez organ pierwszej instancji – podał, że utrata prawa do dysponowania lokalami mieszkalnymi w spornym budynku mieszkalnym w związku z przeniesieniem trwałego zarządu na rzecz Szkoły Policji w K. nie spowodowała utraty dyspozycyjności Policji nad tymi lokalami mieszkalnymi, bowiem mamy tutaj do czynienia z wygaszeniem prawa trwałego zarządu jednej jednostki organizacyjnej Policji i ustanowieniem trwałego zarządu na rzecz innej jednostki organizacyjnej Policji. Ponadto brak dokonywania na bieżąco wpisów w księgach wieczystych i ich uzupełnienie dopiero w roku 2004 nie zmienia faktu, że od roku 1990 znajduje się ona w trwałym zarządzie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W dalszej części podał, że wprawdzie ustawa o Policji i przepisy wykonawcze nie zawierają pojęcia "dyspozycyjność" lokali, to jednak zgodnie z podanym orzecznictwem oznacza to "uprawnienia dysponenta do wydawania przydziałów tego mieszkania jako lokalu służbowego, czyli każdorazowego wskazywania jego najemcy". Wskazanie następuje na drodze administracyjnoprawnej, a wskazana osoba zajmuje przydzielony lokal na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem. Natomiast w sprawie jest pismo władz miasta K., w którym zezwala się Policji na przydział wskazanych lokali na rzecz policjantów z zastrzeżeniem, że obowiązujące przepisy nie zezwalają organom samorządu terytorialnego na przekazywanie lokali mieszkalnych do dyspozycji innych podmiotów. W rzeczywistości bowiem zasadnicza część lokali mieszkalnych pozostających w gestii Policji, jest własnością jednostek samorządu terytorialnego. Nie może się ostać stanowisko skarżącego o prawach nabytych, bowiem opróżnienie lokalu na mocy art. 95 ust. 3 pkt 2 jest regulacją szczególną, pod warunkiem, że otrzyma inne mieszkanie zgodnie z przysługującymi normami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i w uzasadnieniu – poza zarzutami zawartymi już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji – podał, że w skierowaniu z dnia [...] października 2006 r. nr [...] z Urzędu Miasta w K. stwierdzono, iż "Wykwaterowanie z budynku położonego w K. przy ul. [...], zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 2006 r."
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że okoliczność, czy pas drogi ulicy jest terenem zamkniętym, czy też nie, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem sporny budynek znajduje się na działce – nieruchomości, która została ustanowiona terenem zamkniętym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów odmiennych, aniżeli podnosi to skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 7, poz. 58 ze zm.), decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], uznał działkę, na której jest usadowiony budynek mieszkalny nr [...] w K., a nie samą tylko ulicę, za teren zamknięty. Bezspornym w sprawie jest również i to, że skarżący S. N., policjant zwolniony ze służby w dniu [...] stycznia 1994 r., posiada prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w tym budynku na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej z dnia [...] lutego 1980 r. o przydziale służbowego mieszkania. Ponadto nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] wygaszony został zarząd trwały Komendy Wojewódzkiej Policji w K. do tego budynku i z dniem [...] stycznia 2003 r. prawo do trwałego zarządu na czas nieoznaczony do powyższego budynku otrzymała Szkoła Policji w K.. Zatem zostały spełnione przesłanki z wyżej cytowanego przepisu, poza jedną, do obligatoryjnego wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia wspomnianego lokalu mieszkalnego (skarżący jest policjantem zwolnionym ze służby i zajmuje lokal mieszkalny położony w budynku posadowionym na terenie obiektu zamkniętego).
Jednakże kolejną i niezbędną przesłanką wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, jest przydzielenie osobie zajmującej powyższy lokal, innego lokalu mieszkalnego w tej samej miejscowości lub pobliskiej, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia. Podkreślić należy, że wymóg ten pełni funkcję gwarancyjną dla osoby, wobec której zamierza się wydać decyzję w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Normę natomiast i zasady przydzielania byłym policjantom mieszkania określa się według brzmienia art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), a mianowicie funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
Przydział zaś lokalu, zgodnie z treścią art. 97 ust. 5 ustawy, następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast według § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), decyzje w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, wydaje komendant właściwy ze względu na obecne miejsce zamieszkania emeryta. Pod warunkiem, że jest on dysponentem lokalu. Ponieważ ani ustawa o Policji, ani też powyższe rozporządzenie nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", przeto należy się posługiwać normą cywilnoprawną. Stosownie zaś do treści art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dodać należy, że chodzi tu o miejscowość w sensie administracyjnym oznaczalną. Zatem skoro miejscem zamieszkania skarżącego są K., a nie "teren zamknięty" Szkoły Policji w K., to organem właściwym do wydania decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego dla skarżącego nie może być Komendant Szkoły Policji w K.. Mimo, że jest on dysponentem tego lokalu mieszkalnego.
W rozpoznawanej zaś sprawie decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego wydał właśnie Komendant Szkoły Policji w K., a zatem została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś Komendant Główny Policji utrzymując tę decyzję w mocy, dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jak już wyżej zaznaczono, przydział lokalu mieszkalnego pełni funkcje gwarancyjną dla osoby, wobec której wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Wskazuje na to jednoznacznie przepis art. 95 ust. 3 pkt 2 ustawy, bowiem użyty w tym przepisie czasownik "przydzielono" informuje o czynności, która została już zakończona (tryb dokonany). W rozumieniu prawa oznacza to z kolei, że decyzja ta musi posiadać przymiot decyzji ostatecznej. Reasumując, żeby móc wydać skuteczną decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana wcześniej decyzja – po wszczęciu postępowania w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego – o przydziale lokalu mieszkalnego, musi być ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie wobec decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego stwierdzono nieważność, to nie może się ostać w obiegu prawnym decyzja w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.
W tym miejscu zaakcentować ponadto należy, że w myśl § 5 cytowanego już wyżej rozporządzenia, przydzielony funkcjonariuszowi lokal mieszkalny powinien znajdować się w należytym stanie technicznym i sanitarnym. Natomiast jak wynika z zaskarżonej decyzji, lokal ten nie spełnia powyższych wymagań, na co zresztą wskazuje pośrednio sam organ w jej uzasadnieniu, a mianowicie: "będzie na dzień przydziału lokalem po kapitalnym remoncie (...) Przed zasiedleniem go przez Pana S. N. w lokalu zakończony zostanie trwający remont kapitalny (...) na dzień zasiedlenia znajdować się będzie w należytym stanie technicznym i sanitarnym." Podkreślić należy, że pojęcie "przydział" (lokalu) nie jest tożsame z pojęciem "zasiedlenie". Ponadto organ w żaden sposób nie odniósł się do norm mieszkalnych przysługującym skarżącemu. Podkreślić należy, że nie jest tu wystarczającym posiłkowanie się wyłącznie pismem Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia [...] maja 2006 r. i zawartym w nim lakonicznym stwierdzeniem, w żaden sposób nieuzasadnionym, o przysługujących skarżącemu trzech normach. Organ powinien tę kwestię zbadać i wyjaśnić w sposób wyczerpujący i dokładny, szczególnie w świetle stawianych przez skarżącego zarzutów i w oparciu o przepis art. 89 ustawy o Policji. Tym bardziej, jeśli zważy się na treść decyzji o przydziale mieszkania służbowego i na wymienione w niej osoby uprawnione.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło