II SA/Wa 2297/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-25
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 18 lat i 2 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa może być uznany za 'krótkotrwałą służbę' w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniającą wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres 18 lat i 2 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa nie może być uznany za 'krótkotrwałą służbę' w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia, ponieważ obie przesłanki z art. 8a ust. 1 (krótkotrwała służba przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań po 12 września 1989 r.) muszą być spełnione łącznie, a pierwsza z nich nie została spełniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 18 lat i 2 miesiące, a została zwolniona w 1998 r. Pełnomocnik skarżącej zarzucił błędną wykładnię pojęcia 'krótkotrwałej służby' oraz 'rzetelnego wykonywania zadań', a także naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi I.G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2017 r. wydał decyzję nr [...], która odmówił I. S.wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że ww. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 11 lat i 2 miesiący, a całkowity okres służby wynosi 18 lat i 6 miesięcy i został zwolniona ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa w dniu [...] maja 1998 r. W ocenie organu w tej sytuacji nie może być mowy o krótkotrwałości, o której mowa w art. 8a pkt 1 przedmiotowej ustawy.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Profesjonalny pełnomocnik skarżącego zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 8a przedmiotowej ustawy, polegającym na jego błędnej wykładni, a w konsekwencji przyjęciu, że:
1. krótkotrwała służba obejmuje wyłącznie kilka miesięcy, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka krótkotrwałości, może obejmować kilka lat w zależności od okoliczności sprawy oraz należy rozpatrywać ją, mając na uwadze okres całej służby, ale również okres życia skarżącej i przyczyn jej odejścia ze służby;
2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia oznacza wykonywanie ich w sposób wzorowy, ponad przeciętny, związany z wykazywaniem inicjatywy w realizowaniu obowiązków dodatkowych, zaś zwrot w szczególności z narażeniem zdrowia i życia określa kolejny warunek spełnienia tej przesłanki, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa definiuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jako wykonywanie ich w sposób odpowiadający wymaganiom, sumiennie, zaś określenie w szczególności oznacza najistotniejszy lub jeden z najistotniejszych przykładów, które nie determinuje, a jedynie może wpływać na wypełnienie przesłanki z art. 8a przedmiotowej ustawy.
Ponadto, pełnomocnik skarżącej zarzucił w skardze, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło w warunkach naruszenia przepisów postępowania, tj. oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77, przez ich niewłaściwe zastosowanie.
Pełnomocnik skarżącej, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżące kosztów postępowania.
Wniosek pełnomocnika o rozpoznanie sprawy, bez rozprawy, nie został uwzględniony.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na wstępie podać należy, że w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) zostały zawarte przepisy umożliwiające obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy pełnili taką służbę
Zgodnie 13b ust. 1 powyżej powołanej ustawy, za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w niżej wymienionych cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach: (...).
Natomiast art. 8a. 1. przedmiotowej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.Określone w przytoczonym przepisie w ust. 1 przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 18 lat. Należy zgodzić się z organem, że ten okres nie można uznać za krótkotrwały.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że brak jest możliwości zastosowania wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a powoływanej ustawy.
Zgodnie z art. 24a ust. 1. w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zasadne jest przytoczenie treści art. 13c powoływanej ustawy, który stanowi, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie uznaje się służby w rozumieniu art. 13b:
1) która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.;
2) której obowiązek wynikał z przepisów o powszechnym obowiązku obrony.
Przepis ten jednoznacznie przesądza, że tylko w tych dwóch przypadkach można uznać, że pełniona służba nie była służbą na rzecz totalitarnego państwa. Oznacza, to, że podnoszone przez pełnomocnika skarżącej argumenty nie można uznać za zasadne.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, aczkolwiek uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego i częściowo w zakresie uzasadnienia prawnego Sąd uznał jednak, że te uchybienie nie mogły mieć wpływu na treść wyroku.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło