II SA/Wa 2298/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej K. H. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNENIE Prezes Sądu Apelacyjnego w W., na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 5 ust. 1 w zw. z art. 10 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 z późń. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej Kpa, w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił K. H. udzielenia informacji w zakresie treści sporządzonych opinii dla sędziego A. K. oraz sędzi M. S., sporządzonych w związku ze złożeniem przez nich kart zgłoszenia na wolne stanowiska sędziowskie. W uzasadnieniu decyzji podano, że żądane informacje stanowią informację publiczną jednakże nie podlegają one udostępnieniu, gdyż zgodnie z art. 106f ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133 z późn. zm.), informacje dotyczące oceny pracy, opracowania i realizacja indywidualnego planu rozwoju zawodowego sędziego stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określonej w przepisach ustawy o ochronie informacji niejawnych, chyba że sędzia, którego dotyczą, wyraził na to zgodę. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych. Z uwagi na powyższe dostęp do informacji, o których udostępnienie wystąpiła wnioskodawczyni został wyłączony. Minister Sprawiedliwości, po rozparzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że ograniczenie dostępu do informacji dotyczących oceny pracy sędziego, spełnia konstytucyjny wymóg, aby ograniczenie prawa do informacji publicznej wprowadzone było aktem rangi ustawowej, ze względu na ochronę wolności i praw innych osób (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Dyspozycja zawarta w art. 106f ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych ma charakter bezwzględny, co oznacza zakaz dowolności w zakresie jej stosowania, czy interpretacji. Jeśli zatem żądany dokument jest oceną pracy sędziego i jednocześnie sędzia nie złożył pisemnej zgody na ujawnienie jego treści, na prezesie sądu ciąży prawny obowiązek, a zarazem odpowiedzialność za jego ochronę. Zdaniem organu odwoławczego omawiany przepis stanowił wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. K. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2014 r., w której podniosła, że art. 106f ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych nie mieści się w kategorii ochrony wartości i praw innych osób oraz jest sprzeczny z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i brak jest podstaw prawnych i faktycznych do zakwalifikowania informacji w nim określonych do informacji niejawnych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2015 r. poprosiła o sprawdzenie, czy w aktach sprawy znajdują się pisemne oświadczenia o braku zgody sędziów w przedmiocie udostępnienia żądanych informacji. W przypadku braku takich dokumentów, potrzymała wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do uzupełnienia o nie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 powołanej powyżej ustawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca dostępu do informacji publicznej wydana na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawodawca przewidując prawo dostępu do informacji publicznej wskazał – w art. 61 ust. 4 Konstytucji RP – iż tryb jej udzielania określają ustawy. Jedną z nich jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która jednak nie dotyczy udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Zgodnie bowiem z jej art. 1 ust. 2 jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w ograniczonym zakresie, w specjalnym trybie bądź na odmiennych zasadach. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną, w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym dla prawidłowego załatwienia zgłoszonego przez skarżącą wniosku o udostępnienie takiej informacji, winny znaleźć zastosowanie przepisy tej ustawy. Nie budzi także wątpliwości, że żądanie dostępu do informacji publicznej nie oznacza automatycznie, iż adresat wniosku o udostępnienie takowej informacji jest bezwzględnie zobowiązany do jej udostępnienia. Jak stwierdzono już powyżej, art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa, iż przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zgodzić się należy z organem, iż jedną z takich ustaw jest ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, która w art. 106f wprowadza ograniczenie w udostępnieniu informacji publicznej w niej określonym. Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 1 i 2 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Dokonując analizy okoliczności sprawy w powyższym zakresie organ winien jednak mieć świadomość, iż ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji RP zasadę "prawa do informacji publicznej", wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2003 r., w sprawie o sygn. akt II SAB 199/03; wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 678/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach niniejszej sprawy organy zdecydowały o potrzebie ochrony informacji publicznej poprzez wydanie decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej w związku z art. 106f ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Takie działanie byłoby zasadne, o ile przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji wystąpił był do sędziów o wyrażenie pisemnej zgody, o której mowa w powołanym przepisie, a takiej zgody sędziowie by nie wyrazili. Tym samym wydane rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem procesu subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy do określonej normy prawa. Okoliczność, iż istnieje w systemie obowiązującego prawa norma będąca postawą do tego aby odmówić dostępu do informacji publicznej nie oznacza, iż można z tej normy korzystać w dyskrecjonalny sposób, w oderwaniu od realiów sprawy. Możliwość zastosowania określonej normy prawnej jest procesem myślowym, którego podstawą jest zebranie i ocena okoliczności istotnych z punktu widzenia konkretnego postępowania, inicjowanego i zakreślanego najczęściej treścią żądania (wniosku). Sąd nie podziela argumentacji organu odnoszącej się do odmowy udostępnienia żądanej przez skarżącą informacji publicznych, gdyż prowadziłaby ona w istocie do wyłączenia jawności informacji publicznych określonych w art. 106f ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. W ocenie Sądu odmowa udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym w powyżej powołanym przepisie może nastąpić wyłącznie po wystąpieniu właściwego organu o wyrażenie zgody o której mowa w art. 107f, a zgoda ta w formie przewidzianej w tym przepisie nie zostanie wyrażona. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy obu instancji wydając kwestionowane decyzje naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i prawa materialnego i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konieczne stało się uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.