II SA/Wa 2299/14

WyrokWSA w Warszawie2015-07-15

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie policjanta o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy ulega przedawnieniu, jeśli zostało zgłoszone po upływie 3 lat od dnia zwolnienia ze służby?
Ratio decidendi
Roszczenie policjanta o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy powstaje z dniem rozwiązania stosunku służbowego i od tego dnia rozpoczyna się bieg 3-letniego terminu przedawnienia. Jeśli policjant zgłosił swoje roszczenie po upływie tego terminu, organ ma prawo odmówić jego wypłaty z powodu przedawnienia, chyba że wystąpiły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie.
Stan faktyczny
Policjant W. H. został zwolniony ze służby w Policji w dniu 28 sierpnia 2008 r. W czerwcu 2014 r. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2005, 2007 i 2008. Organy administracji odmówiły wypłaty, uznając roszczenie za przedawnione zgodnie z art. 107 ustawy o Policji, ponieważ termin 3 lat od dnia zwolnienia ze służby upłynął w sierpniu 2011 r. Policjant zaskarżył decyzję, argumentując, że prawo do urlopu nie ulega przedawnieniu i powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Danuta Kania, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W.H. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy oddala skargę Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. H. od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2005 w wymiarze 6 dni, za rok 2007 w wymiarze 26 dni oraz za rok 2008 w wymiarze 26 dni, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Komendant Rejonowy Policji [...] zawiesił W. H. w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] czerwca 2006 r. Mocą rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wymienionemu przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. zwolnił policjanta ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2008 r. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby – na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. W. H. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z prośbą o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy oraz za czas służby przepracowany ponad normę za cały okres służby, przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. Wymieniony podniósł, iż w dniu zwolnienia ze służby, tj. [...] sierpnia 2008 r. należności te nie zostały mu wypłacone. Do wniosku dołączył m.in. kopię zaświadczenia z dnia [...] sierpnia 2008 r. z Komendy Rejonowej Policji [...] o posiadaniu urlopu wypoczynkowego w następującym wymiarze: 2005 r. – 6 dni, 2006 r. – 26 dni, 2007 r. – 26 dni, 2008 r. – 26 dni. Łącznie: 84 dni. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] lipca 2014 r. zwrócono się do Wydziału Finansów i Budżetu [...] z prośbą o udzielenie informacji o wypłaconych wymienionemu należnościach finansowych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2008 r. Naczelnik Wydziału Finansów i Budżetu [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wskazał, iż W. H. otrzymał odprawę oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop za rok 2006 w wymiarze 26 dni. Ponadto poinformowano, iż wymienionemu nie wypłacono ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za lata 2007 – 2008 w oparciu o stanowisko Dyrektora Biura Prawnego [...] z dnia [...] maja 2008 r. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2014 r. poinformowano W. H. o niemożności załatwienia sprawy w ustawowo określonym terminie z uwagi na jej szczególnie skomplikowany charakter. Odpowiedzią na powyższe było pismo strony z dnia [...] lipca 2014 r., zawierające sprostowanie, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. wystąpił o wypłatę ekwiwalentu za wszystkie niewykorzystane urlopy, nie tylko wypoczynkowe, ale również dodatkowy urlop szkoleniowy za okres studiów cywilnych. W kolejnym piśmie, datowanym na dzień [...] września 2014 r., wymieniony wniósł o udzielenie mu informacji odnośnie przeprowadzonych w sprawie czynności, wskazanie, jakie okoliczności, mające wpływ na rozstrzygnięcie wymagają wyjaśnienia i określenie terminu załatwienia sprawy. Komendant Rejonowy Policji [...] w adresowanym do strony piśmie z dnia [...]września 2014 r. wskazał, iż wydał decyzje administracyjne w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2005 w wymiarze 6 dni, za rok 2007 w wymiarze 26 dni oraz za rok 2008 w wymiarze 26 dni oraz w przedmiocie odmowy przyznania rekompensaty pieniężnej za ponadnormatywny czas służby, które przesłano za pośrednictwem poczty. Podniósł, iż sprawę niewykorzystanego urlopu szkolnego wyjaśnił kierując do wymienionego pismo dotyczące tej kwestii z dnia [...] września 2014 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. odmówił [...] W. H. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 2005 w wymiarze 6 dni, za rok 2007 w wymiarze 26 dni oraz za rok 2008 w wymiarze 26 dni. Decyzję wydano w oparciu o art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 114 ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2002 r. Nr 81, poz. 740 ze zm.). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Komendant Rejonowy Policji [...] sprostował przedmiotową decyzję na podstawie art. 113 § 1 i 3 k.p.a. Sprostowanie dotyczyło podstawy prawnej decyzji i polegało na jej uzupełnieniu o art. 107 ustawy o Policji oraz na zamianie "art. 114 ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2" na "art. 114 ust. 1 pkt 2". Nadmienić należy, iż w wyniku wniesionego przez stronę zażalenia na powyższe postanowienie, sprawę w II instancji rozpatrzył Komendant [...] Policji, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. uchylił skarżone postanowienie organu I instancji. W decyzji Komendant Rejonowy Policji [...] uznał, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy za okres zawieszenia wymienionemu przysługuje, jednak złożony przez skarżącego wniosek o wypłatę należności nie może zostać uwzględniony z uwagi na fakt, iż jego roszczenie uległo przedawnieniu, stosownie do treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Organ wskazał, że z dniem zwolnienia wymienionego, tj. z dniem [...] sierpnia 2008 r. rozpoczął bieg termin przedawnienia, który upłynął z dniem [...] sierpnia 2011 r., natomiast strona wystąpiła z roszczeniem o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy dopiero wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. Decyzję, przesłaną do skarżącego za pośrednictwem poczty, wymieniony odebrał w dniu 15 września 2014 r. Z zachowaniem ustawowego terminu przewidzianego dla tej czynności (data stempla pocztowego: 20 września 2014 r.) [...] W. H. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta [...] Policji, za pośrednictwem Komendanta Rejonowego Policji [...], wnosząc o jej uchylenie w całości i ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 114 i art. 107 ustawy o Policji. Skarżący podniósł, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, iż prawo policjanta do urlopu wypoczynkowego nie ulega przedawnieniu, zatem prawo żądania wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop również nie ulega przedawnieniu i są to prawa przysługujące na podstawie art. 66 Konstytucji RP. Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje m.in. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe (...). W myśl art. 82 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych. Kwestia m.in. urlopu policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych uległa zmianie, zgodnie z obowiązującym od dnia 8 października 2014 r. rozporządzeniem MSW z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282), na mocy którego straciło moc rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm.). Zgodnie z § 6 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego w okresie: czasowej niezdolności do służby wskutek choroby (pkt 1), zwolnienia od zajęć służbowych, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 37a pkt 2 ustawy (pkt 2), zawieszenia w czynnościach służbowych (pkt 3). Jeżeli policjant nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z powodu czasowej niezdolności do służby wskutek choroby, urlopu zdrowotnego, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną lub urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, urlop ten należy przesunąć na inny termin (§ 6 ust. 2). Części urlopu wypoczynkowego niewykorzystanej z powodów, o których mowa w ust. 2, należy udzielić policjantowi w późniejszym terminie (§ 6 ust. 3). W myśl § 7 ust. 1 zawieszenie w czynnościach służbowych lub tymczasowe aresztowanie trwające nie dłużej niż jeden miesiąc nie ograniczają uprawnień policjanta do urlopów wypoczynkowego i dodatkowego. W razie zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania trwającego dłużej niż jeden miesiąc urlopy wypoczynkowy i dodatkowy przysługujące w danym roku kalendarzowym ulegają skróceniu o 1/12 za każdy miesiąc zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania (ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo postępowanie dyscyplinarne w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone prawomocnym orzeczeniem, chyba że postępowanie zostało warunkowo umorzone lub umorzone z powodu przedawnienia lub amnestii. Przepisu ust. 2 nie stosuje się również, gdy policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym (ust. 3). Wymiar urlopów wypoczynkowego i dodatkowego przysługujących w danym roku kalendarzowym w przypadku, o którym mowa w ust. 2, zaokrągla się do pełnych dni w górę (ust. 4). W § 31 cytowanego rozporządzenia zawarto zastrzeżenie, iż przepisy § 7 stosuje się do części okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oraz tymczasowego aresztowania przypadającej po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż W. H. był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] czerwca 2006 r., następnie okres zawieszenia w czynnościach służbowych przedłużono do czasu zakończenia postępowania karnego. Z dniem [...] sierpnia 2008 r. wymieniony został zwolniony ze służby. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania przepisy cytowanego § 7 rozporządzenia MSW z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów, lecz przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów. W przedmiotowej sprawie koniecznym jest wskazanie na treść art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia (ust. 3). Upływ terminu przedawnienia jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Ustalenia wymaga zatem, czy roszczenie strony do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku 2005, 2007 i 2008 nie uległo przedawnieniu w świetle art. 107 ustawy o Policji. Zbadać zatem należy w pierwszej kolejności od jakiej daty roszczenie stało się wymagalne, bowiem od niej biegnie termin przedawnienia. Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji) z dniem zwolnienia [...] W. H. ze służby w Policji rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Analiza akt osobowych wymienionego wykazała, że od dnia zwolnienia ze służby nie zwracał się o wypłatę wskazanego ekwiwalentu pieniężnego. Bieg terminu przedawnienia nie został zatem przerwany. Skoro zwolnienie ze służby nastąpiło z dniem [...] sierpnia 2008 r., to okres 3 lat upłynął z dniem [...] sierpnia 2011 r. Tymczasem wymieniony dopiero wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. wystąpił o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. Tym samym roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego nie zaistniała również przesłanka w postaci zaistnienia wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających spóźnione dochodzenie roszczenia. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu strony, dotyczących głównie dokonania błędnej analizy przepisów prawa materialnego, stwierdzić należy, iż są one bezzasadne. W ocenie Komendanta [...] Policji, organ I instancji, wydając decyzję nr [...] z dnia [...] września 2014 r., działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz ustalonego stanu faktycznego. Reasumując, w ocenie Komendanta [...] Policji wskazany w skarżonej decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] stan faktyczny i prawny sprawy został wyczerpująco przedstawiony i oceniony. Ponadto, uznać także należy, iż organ I instancji dokonał właściwej subsumcji, tj. podciągnięcia ustalonego stanu faktycznego pod obowiązującą normę prawną, w efekcie czego słusznie odmówiono stronie prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za rok 2005, 2007 i 2008. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podał, iż zaskarżoną decyzją administracyjną, skarżony organ utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą naliczenia i zlecenia do wypłaty należności za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w należnym wymiarze za 2005 r. w wymiarze 6 dni, za 2007 r. w wymiarze 26 dni i za rok 2008 w wymiarze 26 dni, co daje łącznie wymiar 84 dni roboczych, w przeliczeniu na godziny służby daje to 672 godziny czasu wolnego od służby. Decyzją administracyjną KRP [...] odmówił skarżącemu wypłaty ze środków budżetowych w dyspozycji Policji publicznoprawnych należności finansowych, za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nabyty w związku z trwającym stosunkiem służbowym, opierając się w tym zakresie na zakresie roszczenia cywilnoprawnego oraz posiłkując się w tym zakresie art. 107 ustawy o Policji, jak wywodząc, że w sprawie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, skarżący wcześniej nie składał wniosku o jego wypłatę, czyniąc to dopiero w roku 2014. Organ drugiej instancji podzielił pogląd organu pierwszej instancji w całości, prezentując identyczne stanowisko w sprawie skarżącego, jak i stosując dla potrzeb postępowania identyczną wykładnię przepisów prawa materialnego, jak organ pierwszej instancji, w całości pomijając wnioski W. H. złożone dla potrzeb postępowania odwoławczego, w szczególności w zakresie wskazanych przepisów prawa materialnego, jak przepisów prawa oraz obowiązków organu w dacie zwalniania skarżącego ze służby czynnej w Policji. Zasadniczo skarżony organ, jak i organ pierwszej instancji opierają się na niewłaściwej wykładni i zastosowaniu art. 114 ustawy o Policji w związku z art. 107 tej ustawy oraz naruszają wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jak i art. 66 ustawy zasadniczej, całkowicie pomijając, że w dacie zwalniania W. H. ze służby czynnej obowiązywały przepisy prawa materialnego, w myśl których, w okolicznościach występujących w sprawie, urlop za okres zawieszenia w czynnościach służbowych był należny, tym samym należny był z mocy prawa do wypłaty za taki urlop wypoczynkowy ekwiwalent pieniężny, który to ekwiwalent wypłacano w trybie czynności materialno – technicznej, a nie czynności orzeczniczej organu, jak i że w sprawie uprzednio nie wydano decyzji administracyjnej odmawiającej rzeczonego ekwiwalentu, dającej podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W. H. podtrzymał również dla potrzeb postępowania sądowego wywody zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, gdzie uważa za uzasadnione wnioskowanie, iż było ono w całości uzasadnione okolicznościami faktycznymi i prawnymi, w tym w szczególności niewłaściwym twierdzeniem organu o cywilnoprawnym, tj. roszczeniowym charakterze sprawy ekwiwalentu, gdy w przepisach prawa określono wprost czynność podejmowaną z urzędu, w związku z postępowaniem o zwolnienie ze służby czynnej w Policji oraz niewłaściwym zastosowaniem art. 107 ustawy o Policji, w zakresie przedawnienia. Nie można zgodzić się, iż w przypadku czynności materialno – technicznej i z urzędu, brak właściwego załatwienia sprawy może powodować utratę prawa do ekwiwalentu i wywoływać skutek obligatoryjności wniesienia przez podmiot sprawy odrębnej i wnioskowej, a w przypadku złożenia wniosku o dopełnienie takiego obowiązku możliwość pominięcia w sprawie konieczności rozpoznania sprawy o bezczynność organu administracji państwa przy wiążącej taki organ i do chwili obecnej właściwie nie załatwionej sprawy administracyjnej w przedmiocie prawa do urlopu wypoczynkowego i związanego z nim prawa podmiotowego do otrzymania z urzędu należności za taki urlop, z którego podmiot nie mógł wcześniej skorzystać, a ekwiwalent stał się wymagalnym w związku ze zwolnieniem ze służby czynnej w Policji. Poza tym przed wydaniem decyzji przez organ I oraz II instancji nie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, do czego obligował organ administracji art. 10 § 1 k.p.a. Brak zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego narusza zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i może prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie. Mając na względzie powyższe, skarżący uważa, że jego skarga i wnioski w niej zawarte zasługuje w całości na uwzględnienie, jak i zasadnym jest domaganie się wypłaty publicznoprawnych należności za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, za który ekwiwalentu skarżący nie otrzymał z uwagi na bezczynność i nie załatwienie w sposób właściwy jego sprawy w trakcie i w związku ze zwalnianiem go ze służby w Policji, gdzie należności żądane do wyliczenia i wypłaty zgodnie z obowiązującymi normami prawa administracyjnego nie podlegają przedawnieniu z art. 107 ustawy o Policji i są wymagalnymi z mocy prawa, w szczególności art. 32 i 66 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. W. H. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] z wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za rok 2005 w wymiarze 6 dni, za rok 2007 w wymiarze 26 dni oraz za rok 2008 w wymiarze 26 dni. Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tle rozpatrywanej sprawy, dotyczyły natomiast pytania, czy zastosowanie w niniejszej sprawie powinny znaleźć przepisy regulujące przyznawanie omawianego świadczenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby, czy raczej w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania kontrolowanych obecnie decyzji. W toku postępowania organy administracji publicznej konsekwentnie twierdziły, że niniejsza sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie zwolnienia skarżącego ze służby. Stanowisko to w pełni podziela również Sąd. Należy przede wszystkim podkreślić, że dla określenia świadczeń nabytych w związku ze zwolnieniem ze służby miarodajna jest co do zasady chwila wystąpienia skutku w postaci rozwiązania stosunku służbowego. Moment ten wyznacza bowiem zakres praw nabywanych przez zwalnianego funkcjonariusza, a organy administracji publicznej nie mogą przyznać mu dodatkowych praw, niewymienionych przez ustawodawcę, lub uszczuplić prawa wyraźnie wskazane we właściwych przepisach. Jeżeli zatem skarżący nie nabył określonego uprawnienia w chwili zwalniania go ze służby, to co do zasady nie przysługuje mu ono również później, nawet w razie wystąpienia następnie korzystnej zmiany stanu prawnego. Przeciwny wniosek prowadziłby do destabilizacji systemu prawnego, gdyż jakakolwiek zmiana uregulowania odnoszącego się do świadczeń, przyznawanych w szczególności w związku ze zwolnieniem ze służby, wywoływałaby nieograniczony w czasie skutek wsteczny, co należy uznać za niedopuszczalne. Jedyny wyjątek od powyższej zasady dotyczy przypadku, gdy ustawodawca wyraźnie i w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości ustanowi przepis, zwłaszcza przepis przejściowy, przyznający określonemu podmiotowi retroaktywnie dodatkowe uprawnienie, zgodnie z paremią, że tylko prawo surowsze zawsze nie działa wstecz (lex severior retro non agit). Przełamanie opisanego wcześniej zakazu retroakcji odnosi się jednak wyłącznie do przypadków szczególnych i nie może być domniemywane. W szczególności prosta nowelizacja przepisów w żadnej mierze nie wywołuje skutku ex tunc, gdyż nowe uregulowanie co do zasady oddziałuje jedynie na przyszłość. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy najpierw zauważyć, że W. H. został zwolniony ze służby przez Komendanta Rejonowego Policji [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Orzeczenie to jest prawomocne. W konsekwencji zastosowanie w niniejszej sprawie powinien znaleźć art. 114 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o Policji. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 ustawy roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężne ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało wymagalne. Tak więc prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe powstaje z dniem rozwiązania stosunku służbowego. Od tego dnia rozpoczyna się obliczanie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, za który przysługuje ekwiwalent. Konstrukcja przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji nie pozostawia dowolności w zakresie oceny stanu faktycznego, interpretacji przepisu, czy też uznania administracyjnego. Koniecznymi przesłankami dla wydania prawidłowej decyzji o wypłacie ekwiwalentu, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jest fakt zwolnienia funkcjonariusza ze służby oraz fakt niewykorzystania przez niego urlopu za okres 3 lat wstecz. Wykluczona jest możliwość rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem innych przesłanek, niż przewidziane w tym artykule. Jeszcze raz należy podkreślić, że art. 107 ustawy o Policji zawiera regulację, że wymagalność roszczenia z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego zachodzi w dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Ust. 1 powołanego przepisu stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że za początek biegu 3-letniego terminu przedawnienia należy uznać dzień, w którym uprawniony mógł żądać spełnienia świadczenia. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby, policjant zwalniany ze służby otrzymuje między innymi ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Z analizy tych przepisów wynika, że dniem, w którym skarżący mógł żądać wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby był dzień jego zwolnienia ze służby. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło