II SA/Wa 230/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-03
Skład orzekający: Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej (nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej) jest uzasadnione, gdy jednocześnie istnieją inne przesłanki, takie jak ograniczenia zdrowotne uniemożliwiające pełnienie służby z bronią palną?Ratio decidendi
Zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej jest dopuszczalne, gdy funkcjonariusz nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Dodatkowe przesłanki, takie jak ograniczenia zdrowotne uniemożliwiające pełnienie służby z bronią palną, mogą stanowić dodatkowe uzasadnienie dla takiej decyzji, a organ ma prawo wyboru podstawy prawnej zwolnienia w przypadku zbiegu kilku obligatoryjnych przesłanek. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie jej słuszność.Stan faktyczny
Skarżący, J. K., został zwolniony ze służby stałej w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej z powodu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Decyzja ta została poprzedzona rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej, a następnie decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która uchyliła rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia i orzekła o zwolnieniu z dniem 31 grudnia 2018 r. Skarżący kwestionował decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak kompetencji Ministra do zmiany terminu zwolnienia oraz wadliwość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] J. K. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] października 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej z zachowanym na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm., dalej także: "ustawa o SG") prawem do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - uchylił rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2018 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej, a także orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2018 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lipca 2018 r. Dyrektor Biura [...] Komendy Głównej Straży Granicznej, działając z upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej, poinformował skarżącego [...] J.K. o zamiarze rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Jednocześnie, Dyrektor Biura [...] Komendy Głównej Straży Granicznej poinformował skarżącego, że w związku z przewidywanym zwolnieniem ze służby, zgodnie z art. 39a ustawy o Straży Granicznej, zostanie przeniesiony od dnia [...] lipca 2018 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej, natomiast zwolnienie ze służby, nastąpi z dniem [...] października 2018 r. na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Ponadto, poinformowano skarżącego, że funkcjonariuszowi zwolnionemu na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej przysługują uprawnienia, o których mowa w ustawie o Straży Granicznej, z uwzględnieniem okoliczności wynikających z faktu wcześniejszego rozwiązania stosunku służbowego z dniem [...] lutego 2013 r. i przywrócenia do służby w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/ Wa 733/13.
W związku z powyższym, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Komendant Główny Straży Granicznej odwołał skarżącego z dniem [...] lipca 2018 r. z powierzenia obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej i zwolnił z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego [...] Wydziału [...] Biura [...] Komendy Głównej Straży Granicznej, a z dniem [...] lipca 2018 r. skarżący został przeniesiony do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej, w związku z przewidywanym zwolnieniem ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] października 2018 r.
Komendant Główny Straży Granicznej - działając na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej - rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] - zwolnił skarżącego z dniem [...] października 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej, z zachowaniem - na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy o SG - prawa do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń, przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. [...] Wydziału [...] Biura [...] Komendy Głównej Straży Granicznej, etat: [...] w 09 (dziewiątej) grupie uposażenia zasadniczego, w I kategorii z mnożnikiem 1,941 kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym przyznanym na czas nieokreślony w wysokości wynoszącej miesięcznie [...] zł oraz z dodatkiem za wysługę lat w wysokości 32% należnego uposażenia zasadniczego.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący funkcjonariusz posiada ponad 30 letnią wysługę emerytalną.
Jednocześnie, organ pierwszej instancji uznał, że nie bez znaczenia pozostaje fakt istotnych ograniczeń w zakresie zdolności funkcjonariusza do pełnienia służby w Straży Granicznej. W tym miejscu, organ pierwszej instancji zauważył, że z uwagi na stan zdrowia skarżący już w 2016 r. został zakwalifikowany do kategorii zdolności do służby: B - zdolny do służby z ograniczeniem, w wyniku orzeczenia [...]Rejonowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] października 2016 r., utrzymanego w mocy orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r.). Wówczas, jak zauważył organ, przełożony skarżącego funkcjonariusza był zobligowany do czasowego przesunięcia go na inne stanowisko służbowe.
Z kolei, jak wskazał organ pierwszej instancji, w badaniu okresowym przeprowadzonym w dniu [...] stycznia 2018 r. lekarz profilaktyk wskazał, że skarżący nie może dysponować bronią (vide: orzeczenie lekarskie nr [...]). Organ pierwszej instancji zauważył, że sprawa ta była również przedmiotem oceny komisji lekarskiej. Organ podniósł, iż w dniu [...] maja 2018 r. do Komendy Głównej Straży Granicznej wpłynęło ostateczne orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...], którym komisja zaliczyła skarżącego do kategorii zdolności do służby: B - "zdolny do służby z ograniczeniem". Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że skarżący został uznany trwale niezdolnym do służby na zajmowanym stanowisku, z jednoczesnym orzeczeniem, iż przeciwskazana jest służba z dostępem do broni palnej. Orzeczono również zakaz przewożenia ludzi, a także prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. W orzeczeniu stwierdzono również, że niewskazana jest służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, zalecono unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji).
Mając na uwadze wskazane wyżej orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, organ pierwszej instancji wskazał, że zaistniała konieczność ustalenia stanowiska służbowego dla skarżącego.
Jednakże, uwzględniając określone przez Centralną Komisję Lekarską, wymienione wyżej przeciwskazania do pełnienia służby przez skarżącego funkcjonariusza, w tym szczególnie brak dostępu do broni palnej oraz konieczność unikania nadmiernego wysiłku fizycznego, Komendant Główny Straży Granicznej dokonał oceny zasadności pozostawienia skarżącego funkcjonariusza w służbie.
Dokonując owej oceny, organ pierwszej instancji podkreślił na wstępie, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, Straż Graniczna jest jednolitą, umundurowaną i uzbrojoną formacją przeznaczoną do ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji.
Ponadto, jak zauważył organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o SG, służbę w Straży Granicznej może pełnić osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, niekarana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystająca w pełni z praw publicznych, posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotowa jest się podporządkować, a także dająca rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji podkreślił charakter formacji, jaką jest Straż Graniczna (formacja uzbrojona) i stwierdził, że nie budzi wątpliwości, iż każdy funkcjonariusz, realizując jej ustawowe zadania, powinien posiadać zdolność ich wykonywania, będąc wyposażony w broń palną. Organ zauważył co prawda, że nie na każdym stanowisku służbowym w danej komórce organizacyjnej Straży Granicznej codziennie pobierana jest do służby przez funkcjonariuszy broń palna, niemniej jednak - jak wskazał - z istoty stosunku służbowego wynika, że wszyscy funkcjonariusze powinni mieć przydzieloną broń palną. Co więcej, organ pierwszej instancji wskazał, że w Straży Granicznej nie występują stanowiska, na których nie jest wymagane pełnienie służby z bronią palną.
W tej sytuacji, organ pierwszej instancji, podkreślił, że tak ujęte w orzeczeniu lekarskim przeciwskazanie - "przeciwskazana służba z dostępem do broni palnej", nie jest ograniczeniem dotyczącym zajmowanego przez skarżącego stanowiska służbowego, lecz jest de facto ograniczeniem do pełnienia służby w Straży Granicznej, która jest formacją uzbrojoną.
Jednocześnie, organ pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z zarządzeniem nr 45 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 lipca 2012 r. w sprawie organizacji i prowadzenia strzelania z broni palnej w Straży Granicznej (Dz. Urz. KG Straży Granicznej z 2012 r., poz. 40 ze zm.), każdy funkcjonariusz corocznie ma obowiązek odbyć strzelanie sprawdzające (§ 6). Ponadto, jak zauważył organ pierwszej instancji, funkcjonariusze przystępują do treningu strzeleckiego (§ 5 cyt. zarządzenia).
Ponadto, w ocenie organu, na uwagę zasługuje również okoliczność, że w orzeczeniu nr [...] Centralna Komisja Lekarska wskazała, że skarżący powinien unikać nadmiernych wysiłków fizycznych. Gdy tymczasem, jak zauważył organ pierwszej instancji, w świetle art. 39c ust. 1 ustawy o SG, funkcjonariusz jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych przez uczestnictwo w zajęciach z wychowania fizycznego lub zajęciach sportowych organizowanych przez jednostki organizacyjne Straży Granicznej.
Wobec powyższego, organ pierwszej instancji uznał, że wskazanie Centralnej Komisji Lekarskiej, iż skarżący powinien unikać nadmiernych wysiłków fizycznych, stanowi kolejną przeszkodę w dalszym pełnieniu służby w formacji mundurowej, w której to funkcjonariusz musi mieć zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby.
Ustosunkowując się do podnoszonych w toku postępowania uwag skarżącego funkcjonariusza, Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że zarzut braku możliwości powołania się w sprawie na okoliczności wynikające z orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z uwagi na jego "nieprawomocność" wynikającą ze złożenia przez niego "odwołania" od ww. orzeczenia - jest bezzasadny, albowiem orzeczenie nr [...] dnia [...] maja 2018 r. wydane zostało w wyniku rozpatrzenia odwołania Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz odwołania funkcjonariusza od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. i jest ostateczne. Organ pierwszej instancji zauważył zatem, że jest związany zawartymi w nim ustaleniami.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne oraz ustawowe uprawnienie przełożonego właściwego w sprawach osobowych do zastosowania wskazanej na wstępie podstawy prawnej zawartej w art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, organ pierwszej instancji uznał, że w omawianym przypadku zaistniały okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby, jako funkcjonariusza posiadającego pełne uprawnienia emerytalne.
W piśmie z dnia [...] września 2018 r. skarżący wniósł od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Wnosząc o uchylenie spornej decyzji, skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa, w szczególności:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu, które dowody organ uznał, a które odrzucił i dlaczego, jako cechy oraz przesłanki wykonania nieprawomocnego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie podstaw zwolnienia ze służby w Straży Granicznej oraz art. 130 k.p.a.,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej - poprzez bezpodstawne uniemożliwienie pełnienia służby na zajmowanym stanowisku [...] wydziału [...] KGSP lub innym, niż zajmowane, stosownie do posiadanego stopnia służbowego i ograniczeń zawartych w orzeczeniu RKL do czasu zakończenia sądowoadministracyjnej jego kontroli oraz naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 4 w związku z § 8 ust 2 i ust 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w związku z art. 32 Konstytucji RP - poprzez ich bezpodstawne lub wadliwe zastosowanie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej i ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] października 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej z zachowanym na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej prawem do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - uchylił sporny rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2018 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia skarżącego funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej, oraz orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2018 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na brzmienie przepisu art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - wskazał, że w niniejszym postępowaniu bezsporne jest, iż skarżący spełnia przesłankę określoną w powołanym przepisie, albowiem na dzień [...] lipca 2018 r., tj. dzień przeprowadzenia ze skarżącym rozmowy kadrowej, skarżący legitymował się wysługą emerytalną w wysokości 35 lat, 9 miesięcy i 14 dni, co - zdaniem organu odwoławczego - świadczy o tym, że Komendant Główny Straży Granicznej był uprawniony do zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej we wskazanym trybie.
Minister zauważył, że decyzję w sprawie zastosowania powyższego przepisu art. 45 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy ustawodawca pozostawia organowi zwalniającemu i nie nakłada na niego dodatkowych ograniczeń, zaś możliwość zastosowania art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG nie jest uzależniona od przebiegu służby funkcjonariusza, ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że wskazany przepis umożliwia właściwemu przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Straż Graniczną, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania, a ustawodawca dopuszcza możliwość, że część funkcjonariuszy posiadających 30-letnią wysługę emerytalną będzie dalej pełnić służbę, natomiast inni zostaną zwolnieni ze służby i przejdą na emeryturę.
Minister podniósł, że to przełożony funkcjonariusza może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy funkcjonariusza, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę - pozostawić funkcjonariusza w służbie (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 stycznia 2003 r., sygn. SK 27/02, OTK-A nr 1/2003, poz.2). Organ odwoławczy wskazał także, że należy przy tym mieć na względzie również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06 (OTK-A 2008/7/120, Dz. U. RP 2008/163/1026), w którym to orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, "oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw wolności funkcjonariuszy służb mundurowych, podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii funkcjonariuszy publicznych w demokratycznym państwie prawnym, wyznaczoną przede wszystkim przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby. Specyficzny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji - ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty. Swoboda ustawodawcy dotycząca ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest znacznie większa, bo wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji".
W świetle powyższego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że na gruncie rozpatrywanej sprawy, z uwagi na treść art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, podstawę zwolnienia stanowi niekwestionowana i oczywista okoliczność nabycia przez skarżącego funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Organ odwoławczy zauważył natomiast, że dalsza argumentacja organu, co do wyboru, w takiej sytuacji opcji zwolnienia, powinna wykazać, z jakich przyczyn organ wybrał możliwość zwolnienia, a nie pozostawienia takiego funkcjonariusza w służbie. W ocenie organu odwoławczego, zbadania wymagało, czy organ wykazał, dlaczego, mając prawo wyboru, wybrał możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1303/17).
Minister stwierdził, że argumentacja organu pierwszej instancji w tym zakresie sprowadziła się do wykazania, iż zwolnienie ze służby nastąpiło nie tylko z powodu nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale także - w dalszej kolejności - z dwóch innych przyczyn: wydania ostatecznego - w toku instancji - orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. uznającej skarżącego za niezdolnego do służby na zajmowanym stanowisku i wprowadzająca liczne ograniczenia w pełnionej służbie oraz brak na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego wolnych, równorzędnych stanowisk, na które skarżący mógłby zostać mianowany albo powołany.
Ponadto, organ odwoławczy uznał, że zarzuty formułowane przez skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - są bezzasadne. Minister uznał, że organ pierwszej instancji, wydając sporne rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego szczegółowo wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Ministra, Komendant Główny Straży Granicznej uzasadnił stan faktyczny i prawny sprawy oraz podjął przedmiotowe rozstrzygnięcie, biorąc pod uwagę interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby.
W ocenie Ministra, również uzasadnienie spornej decyzji jest wystarczające z punktu widzenia interesu służby, bowiem w uzasadnieniu prawnym wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (vide: art. 107 § 3 k.p.a). Według organu odwoławczego, decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie naruszył przede wszystkim zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (vide: art. 8 k.p.a.), a także wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (vide: art. 11 k.p.a.), w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy (vide: art. 77 k.p.a.) i ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że zasadnym jest zastosowanie dyspozycji art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG (vide: art. 80 k.p.a.).
Organ odwoławczy uznał, że zarzuty skarżącego w odniesieniu do orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przedmiotowe orzeczenie jest ostateczne, zaś organ pierwszej instancji był zobowiązany do jego uwzględnienia w odniesieniu do służby skarżącego.
Minister zwrócił uwagę również na akta sprawy, z których wynika, że organ pierwszej instancji wystąpił do kierowników komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej z pisemnym zapytaniem o wakujące stanowiska równorzędne do zajmowanego przez skarżącego, na których specyfika służby, charakter realizowanych obowiązków oraz ocena ryzyka zawodowego umożliwiają pełnienie służby funkcjonariuszowi z zakazem dostępu do broni palnej. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, brak jest wolnych stanowisk spełniających kryteria określone Orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Dodatkowo, jak wskazał Minister, orzeczenie o trwałym zakazie dostępu do broni dyskwalifikuje funkcjonariusza do pełnienia służby zarówno w Komendzie Głównej Straży Granicznej, jak i w oddziałach Straży Granicznej bez względu na zajmowane stanowisko służbowe.
W związku z powyższym, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że Komendant Główny Straży Granicznej wyczerpująco wykazał zasadność podstawy zwolnienia skarżącego. Minister zauważył, że charakter formacji, jaką jest Straż Graniczna (formacja uzbrojona), co wynika wprost z art. 1 ustawy o SG, nie budzi wątpliwości, a więc każdy funkcjonariusz, realizując zadania służbowe, powinien posiadać zdolność ich wykonania, będąc wyposażonym w broń palną. Organ odwoławczy podniósł, że nie istnieje konieczność wskazywania konkretnej podstawy prawnej regulującej obowiązek posiadania broni palnej przy wykonywaniu zadań służbowych, gdyż wynika to z samego charakteru formacji i wykonywanych przez nią zadań. Zdaniem organu odwoławczego, samo uprawnienie funkcjonariuszy Straży Granicznej do używania lub wykorzystywania broni palnej zostało uregulowane w art. 2 ust. 11 pkt 14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i wykorzystania broni palnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1120 ze zm.) i jest ograniczone do celów określonych w niniejszej ustawie wyłącznie w zakresie realizacji zadań ustawowych podmiotu, w którym funkcjonariusz pełni służbę (art. 5 cytowanej ustawy). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaznaczył, iż nie na każdym stanowisku służbowym w danej komórce organizacyjnej Straży Granicznej codziennie pobierana jest do służby przez funkcjonariuszy broń palna, ale z istoty stosunku służbowego wynika, że wszyscy funkcjonariusze powinni mieć przydzieloną broń palną, co znalazło potwierdzenie w korespondencji ze wszystkimi komórkami organizacyjnymi Komendy Głównej Straży Granicznej oraz w jednoznacznej opinii lekarza medycyny pracy Straży Granicznej.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż skarżący nie pobierał i nie posiadał broni palnej od czasu przywrócenia go w 2014 r. do służby, Minister stwierdził, iż wprawdzie we wskazanym okresie skarżący rzeczywiście nie pobierał broni palnej, niemniej jednak - jak wskazał organ - wynikało to z przedłożonych przez skarżącego w latach: 2014, 2015 i 2016 zwolnień z zajęć wychowania fizycznego, co zgodnie z § 6 ust. 7 zarządzenia nr 45 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 6 lipca 2012 r. w sprawie organizacji i prowadzenia strzelania z broni palnej w Straży Granicznej (Dz. Urz. KGSG poz 40, z późn. zm.) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie testu sprawności fizycznej funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1572) stanowiło podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze strzelania sprawdzającego.
Organ odwoławczy wskazał także, że w wyniku przeprowadzonych badań profilaktycznych, lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne orzekł wobec skarżącego w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] października 2014 r. m.in. zakaz dostępu do broni palnej i zwolnił wymienionego ze strzelań sprawdzających. Organ odwoławczy w tej sytuacji przyjął, że trwale orzeczony zakaz pełnienia służby z bronią palną pozbawił organ takiej możliwości, co stanowiło uzasadnienie do skorzystania przez Komendanta Głównego Straży Granicznej z uprawnienia zawartego w art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG i zwolnienia skarżącego ze służby stałej w Straży Granicznej.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania zaskarżonego rozkazu personalnego po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozkazu personalnego w przedmiocie powierzenia skarżącemu obowiązków na stanowisku specjalisty z uwagi na orzeczenie komisji lekarskiej, Minister stwierdził, że nie ma on znaczenia na gruncie rozpatrywania odwołania od rozkazu personalnego dotyczącego zwolnienia ze służby w Straży Granicznej, gdyż dotyczy on uchylenia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2017 r. w zakresie powierzenia skarżącemu w okresie od dnia [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2018 r. obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieuzasadniony uznał również zarzut skarżącego dotyczący nieujęcia w zaskarżonym rozkazie personalnym faktu powierzenia skarżącemu obowiązków na innym stanowisku i w innej podległości służbowej, niż wskazana w kwestionowanym rozkazie personalnym, co skutkuje wadliwością procedury określonej w § 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach. W ocenie organu odwoławczego, fakt, iż w dniu, w którym przeprowadzono ze skarżącym rozmowę w sprawie rozwiązania stosunku służbowego, tj. w dniu [...] lipca 2018 r., skarżący został zaszeregowany na stanowisku służbowym [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej z jednoczesnym powierzeniem (rozkazem personalnym Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.) w okresie od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. obowiązków na stanowisku służbowym [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej.
Mając powyższe na względzie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, że wydanie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w dniu [...] lipca 2018 r. rozkazu personalnego nr [...] w przedmiocie odwołania z dniem [...] lipca 2018 r. skarżącego z powierzenia obowiązków na stanowisku [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej, zwolnienia ze stanowiska [...] Wydziału [...] Komendy Głównej Straży Granicznej oraz przeniesienia od dnia [...] lipca 2018 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej, skutkowało ujęciem w zaskarżonym rozkazie personalnym aktualnego (na dzień wydania rozkazu personalnego) przydziału służbowego funkcjonariusza oraz związanych z nim składników uposażenia.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - odnosząc się do zarzutu, co do ustalenia daty rozwiązania stosunku służbowego - stwierdził, że w trakcie rozmowy ze skarżącym z dnia [...] lipca 2018 r. został on poinformowany o zamiarze zwolnienia go ze służby z dniem [...] października 2018 r. oraz wskazano tronie, że przysługuje jej prawo do wypowiedzenia się, z którego skarżący de facto skorzystał. Organ odwoławczy dodał, że skarżący nie zgłaszał żadnych uwag co do daty zwolnienia ze służby, przy czym mógł sam skorzystać z możliwości przejścia w stan spoczynku i zaproponować korzystną dla siebie datę zwolnienia ze służby, z czego nie skorzystał.
Mając powyższe na względzie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że w zaskarżonym rozkazie personalnym organ pierwszej instancji przedstawił okoliczności, które uzasadniały zastosowanie wobec skarżącego przepisu art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, albowiem przesłanki w tym zakresie są obiektywne i uzasadniające zwolnienie nie tylko okolicznością nabycia przez skarżącego prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale także przyczynami leżącymi po stronie braku możliwości zagospodarowania skarżącego w służbie, mając na uwadze ograniczenia wynikające z orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
W konsekwencji Minister uznał, że zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydany został na podstawie i w granicach prawa, zaś organ pierwszej instancji działając w ramach uznania administracyjnego, nie naruszył przepisów procesowych i w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie.
Kończąc, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że przepisu art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG nie można stosować, pomijając treść art. 110 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej oraz art. 130 § 1 k.p.a., który mówi, że przed upływem o terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 2 k.p.a.), a dyspozycja art. 130 § 3 k.p.a. stanowi, że powyższy przepis nie ma zastosowania jedynie przy decyzjach, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub które podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że rozkazowi personalnemu, będącemu przedmiotem odwołania, nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i brak jest przepisu ustawowego nakazującego natychmiastowe wykonanie ww. rozkazu, zaś wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., spowodowane jest wniesieniem odwołania i skutkuje tym, że ww. rozkaz może być wykonany dopiero po rozpatrzeniu odwołania strony i wejściu do obrotu prawnego ostatecznej decyzji w powyższej sprawie.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2018 r.
Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] grudnia 2018 oraz utrzymanego nią rozkazu personalnego Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego określonego w art. 7, art. 9, art. 107 oraz art. 138 w zw. z art. 20 k.p.a. i art.36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez naruszenie zasad:
a) o właściwości - art. 20 k.pa. w związku z art. 36 ust. 1 ustawy o SG, bowiem skarżący nie jest funkcjonariuszem, dla którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada ustawowe kompetencje do zwalniania ze służby, przez co użycie uprawnień ogólnych w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. do zmiany terminu zwolnienia ze służby wykracza poza kompetencje organu nadrzędnego i narusza wynikający z art. 139 k.p.a. interes skarżącego,
b) terminowości - art. 35 § 3 k.p.a., bowiem w terminie miesiąca nie dokonał wydania decyzji w trybie art. 138 k.p.a., czym naruszył interes odwołującego się - art. 139 k.p.a.,
c) jawności - art. 10 k.p.a, bowiem nie zapewnił skarżącemu prawa do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, pomijając jednocześnie istotne dla sprawy dowody, jak m.in. ww. decyzja własna nr [...] czy uchylone przez siebie (MSWiA) orzeczenie o wymierzeniu skarżącemu kary wydalenia ze służby, dokonał rozstrzygnięcia na błędnym stanie faktycznym i prawnym, bowiem nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się w kwestii kompletności materiału dowodowego i zwrócenia uwagi na to, że:
- konsekwencją orzeczenia CKL nr [...], jako przesłanki zastosowania uprawnień wynikających z art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, winno być wydanie rozkazu o przeniesienie skarżącego do dyspozycji w oparciu o art. 39a ust. 1 w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia a nie pkt 2 oparty na własnej, nieuprawnionej (art. 20 k.p.a) bo ustawą przewidzianą dla komisji lekarskich zmiany kwalifikacji zdolności skarżącego do służby nawet wówczas, gdyby sąd w zaplanowanym terminie na dzień [...] lutego br. uznał skargę organu SG na ww. orzeczenie komisji,
- nie wyjaśnił, dlaczego jako dowód nie przyjął orzeczenia lekarskiego od lekarza medycyny pracy o istnieniu lub braku przeciwwskazań do zajmowania przez skarżącego stanowiska służbowego [...] w wydziale [...] a dopuścił nieprocesową opinię zastępcy kierownika służby zdrowia, nota bene tej samej osoby ale występującej w innym charakterze, co mogło w istotny sposób wpłynąć na treść opinii,
d) przekonywania - bowiem nie wskazał powodów, z jakich zmienił i skrócił wynikającą z art. 39a ust. 1 ustawy o SG możliwość przebywania w dyspozycji do jednego roku, obarczając tym samym wydawana decyzję wadą braku szczegółowego wyjaśnienia - art. 107 § 3 pkt 9 k.p.a oraz uznał zasadność utrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, o czym mowa w wart. 108 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że organ odwoławczy, orzekając o zmianie terminu zwolnienia ze służby, naruszył zasady ogólne k.p.a. określające ramy prawa procesowego w postępowaniu administracyjnym, fundamentalne dla każdej decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiada ustawowej kompetencji do określania terminu zwolnienia skarżącego, w związku z czym na znanej sobie przesłance winien wydać decyzję kasatoryjną, która przede wszystkim w tym stanie rzeczy nie skutkowałaby wydaniem decyzji na niekorzyść odwołującego się.
W ocenie skarżącego, upływ terminu na załatwienie sprawy uprawnia do przekonania, iż bardziej zasadnym było umorzenie postępowania z powodu wadliwie wszczętej i przeprowadzonej procedury określonej rozporządzeniem dotyczącym właściwość organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach w trybie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, co było możliwe do stwierdzenia w drodze analizy orzeczenia CKL i rozkazu personalnego nr [...], uchylonego własną decyzja nr [...], a stanowiącego istotne związanie organu Służby Granicznej decyzją własną do zwolnienia skarżącego ze służby, jednak nie wyjaśniającej w sposób przekonywujący motywów decyzji organu SG, podtrzymane rozkazem Nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2018 r.
Reasumując, skarżący wskazał, że organ odwoławczy powinien zapewnić udział skarżącego w tym postępowaniu, bowiem materia nią poruszana dotyczy obszaru praw konstytucyjnych obywatela RP wyłączonych ustawą szczególną i zasadami określonymi przez organ odwoławczy w drodze aktu podstawowego, nie nowelizowanego wraz z nowelizacja przepisów k.p.a., skłaniających organy do polubownego lub mediacyjnego rozstrzygania sporów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], jak i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącego z dniem [...] grudnia 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej z zachowanym - na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej - prawem do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym i brak wolnych równorzędnych stanowisk służbowych - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i Komendant Główny Straży Granicznej, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuścili się naruszenia zarówno przepisów ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, w tym w szczególności art. 45 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.
Organy te nie dopuściły się również obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podejmując przy tym wszelkie możliwe i konieczne zarazem kroki, które niezbędne były do dokładnego i właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
W konsekwencji, Sąd stwierdził, że organy obu instancji wyjaśniły sposób należyty stan faktyczny i wszelkie istotne okoliczności dotyczące zwolnienia skarżącego ze służby stałej w Straży Granicznej z zachowanym prawem do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Jednocześnie, Sąd stwierdził, że zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., jak i Komendant Główny Straży Granicznej, wydając sporne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby stałej w Straży Granicznej - nie dopuścili się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i spornego rozkazu personalnego wydanego przez organ pierwszej instancji, należy wyraźnie zauważyć, że materialnoprawną podstawę podjętego rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowił przepis art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, iż funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.
Nie ulega jednak wątpliwości, że organ, podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza Straży Granicznej na powyższej podstawie prawnej, powinien wykazać, z jakich przyczyn wybrał możliwość zwolnienia, a nie pozostawienia funkcjonariusza w służbie. Przesłanki te są obiektywne i uzasadniające zwolnienie nie tylko okolicznością nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, ale także przyczynami leżącymi po stronie organizacji Straży Granicznej.
Okoliczność spełniania przez skarżącego przesłanki nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej - jest oczywista i bezsporna.
Przepis 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o SG wskazuje, że funkcjonariuszy posiadających stopnie oficerskie zwalnia ze Komendant Główny Straży Granicznej zwalnia ze służby funkcjonariuszy:
Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach wskazuje, że o zamiarze rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem, który nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, informuje się funkcjonariusza co najmniej 3 miesiące przed przewidywanym terminem zwolnienia ze służby.
Przepis § 8 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia wskazuje, że czynność, o której mowa w ust. 1, przeprowadza właściwy w sprawach osobowych lub z jego upoważnienia kierownik jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, w której funkcjonariusz pełnił służbę, w obecności bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza oraz funkcjonariusza komórki organizacyjnej właściwej w sprawach osobowych, z zastrzeżeniem ust. 3.
W ocenie Sądu, uznać należy, że w świetle powołanych powyżej przepisów, nie budzi wątpliwości to, iż warunkiem zwolnienia skarżącego ze służby jest osiągnięcie 30 lat wysługi emerytalnej, co zostało ustalone przez organy obu instancji.
W niniejszej sprawie, dalsze okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec skarżącego art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, to jest osiągnięcie 30 lat wysługi emerytalnej i brak wolnych równorzędnych stanowisk służbowych - mogły by również stanowić podstawę zwolnienia skarżącego z zastosowaniem innej podstawy prawnej tego zwolnienia.
Jednakże w przypadku zbiegu kilku obligatoryjnych podstaw zwolnienia funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby, do organu należy możliwość wyboru jednej z nich (porównaj wyrok WSA w warszawie z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1309/06).
Dlatego wybrana przez organ podstawa prawna zwolnienia, zakreśla również zakres kontroli decyzji o zwolnieniu, dokonywanej przez sąd administracyjny.
W niniejszej sprawie, z uwagi na treść art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, podstawę zwolnienia stanowi niekwestionowana i oczywista okoliczność nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Natomiast dalsza argumentacja organu, co do wyboru, w takiej sytuacji opcji zwolnienia, została przez niego w sposób wystarczający i przekonywujący wykazana i dlatego, zarówno zaskarżona decyzja Ministra, jak i utrzymany nią rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r. są prawidłowe i nie maja charakteru rozstrzygnięć dowolnych, nie znajdujących poparcia zarówno w zgromadzonym materiale dowodowym, jak i przepisach prawa.
Dlatego nie jest zasadny zarzut skarżącego, naruszenia przez organu obu instancji art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej.
Przy ocenie argumentacji organu, w zakresie wyboru, w drodze uznania administracyjnego, opcji zwolnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze specyficzny charakter służb mundurowych, który umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne - niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji - ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty. Swoboda ustawodawcy dotycząca ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest znacznie większa, bo wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji. Zasada ta została potwierdzona orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyroki TK z dnia 27 stycznia 2003 r. SK 27/02 oraz z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06).
Wskazać należy, iż zwolnienie w tym terminie - [...] grudnia 2018 r. nastąpiło nie tylko z powodu nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej ale także, w dalszej kolejności, z braku na dzień wydania zaskarżonego rozkazu personalnego wolnych, równorzędnych stanowisk, na które skarżący mógłby zostać mianowany albo powołany.
Ponadto, zauważyć należy, iż w trakcie rozmowy, przeprowadzonej ze skarżącym w dniu [...] lipca 2018 r., skarżący nie zgłaszał żadnych uwag, zwłaszcza co do daty zwolnienia ze służby, a mógł także sam skorzystać z możliwości przejścia w stan spoczynku i zaproponować korzystną dla siebie datę zwolnienia ze służby, czego jednak nie uczynił.
W tej sytuacji, organy obu instancji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, nie mogły także pominąć tego, iż orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] skarżący został zaliczony do kategorii zdolności do służby: B - "zdolny do służby z ograniczeniem", a treść dokumentu wskazuje, że skarżący został uznany trwale niezdolnym do służby na zajmowanym stanowisku, z jednoczesnymi: "przeciwskazaniami pełnienia służby z dostępem do broni palnej, zakazem przewożenia ludzi, prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych, służba nadmiernie obciążająca narząd ruchu, w tym urazy mechaniczne, służba w warunkach zapylenia, unikanie nadmiernych wysiłków fizycznych (prowokacja zaburzeń wentylacji)".
Uznać należy zatem, iż w niniejszej sprawie organy obu instancji przedstawiły precyzyjnie wszystkie okoliczności, które uzasadniały zastosowanie wobec skarżącego art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, co świadczy w konsekwencji o zasadnym zwolnieniu skarżącego z pełnienia służby w Straży Granicznej.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji dochowały również wszelkich warunków wynikających z zasad postępowania administracyjnego, procedując zgodnie zarówno z zasadami wyrażonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach, jak i zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy przypomnieć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06 (OTK-A 2008/7/120, Dz. U. RP 2008/163/1026), w którym to Trybunał Konstytucyjny oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw wolności funkcjonariuszy służb mundurowych, podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii funkcjonariuszy publicznych w demokratycznym państwie prawnym, wyznaczoną przede wszystkim przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby. Specyficzny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne – niż w wypadku pozostałych zawodów i funkcji – ukształtowanie statusu służbowego, w tym zakresu jego utraty. Swoboda ustawodawcy dotycząca ingerowania w sytuację prawną funkcjonariuszy publicznych jest znacznie większa, bo wynika z publicznoprawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji.
Należy wskazać również, że przepisu art. 45 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy o Straży Granicznej nie można stosować, pomijając treść art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej oraz art. 130 § 1 k.p.a., który mówi, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2 cyt. art.). Z kolei art. 130 § 3 k.p.a. stanowi, że powyższy przepis nie ma zastosowania jedynie przy decyzjach, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub które podlegają natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. Ministra Spraw Wewnętrznych administracji, będącemu przedmiotem odwołania, nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności i brak jest przepisu ustawowego nakazującego natychmiastowe wykonanie ww. decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji nr [...], spowodowane wniesieniem odwołania, skutkuje tym, że ww. decyzja może być wykonana dopiero po rozpatrzeniu odwołania strony i wejściu do obrotu prawnego ostatecznej decyzji w powyższej sprawie.
W wyniku dokonania analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ odwoławczy, w sposób jednoznaczny wyjaśnili w uzasadnieniu obu spornych decyzji administracyjnych, dlaczego dokonały, opierając się na przepisie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o SG, zwolnienia skarżącego z dniem [...] grudnia 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej z zachowanym na podstawie art. 39a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej prawem do uposażenia zasadniczego i innych świadczeń przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji, działając zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarł, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a., szczegółowe uzasadnienie faktyczne, odwołując się do dowodów, w oparciu o które dane fakty zostały ustalone. Zdaniem Sądu, ustalone okoliczności faktyczne zostały rozpatrzone w kontekście wszelkich przesłanek mogących uzasadniać zwolnienie skarżącego na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej, zaś argumentacja organu odwoławczego przedstawiona w tym zakresie nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.
Tym samym, Sąd uznał również, że zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, a wcześniej także Komendant Główny Straży Granicznej, nie dopuścili się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisów art. art. 45 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 1 tej ustawy o SG, wszechstronnie wyjaśnili wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnili w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle wskazanych przepisów - nie zachodzą podstawy do wnioskowanego przez stronę skarżącą uchylenia rozstrzygnięć organów oby instancji.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło