II SA/Wa 2312/23
WyrokWSA w Warszawie2024-06-04
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Ewa Radziszewska-Krupa, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydana na podstawie zrzeczenia się uprawnień przez policjanta, który nie zamieszkuje w tym lokalu, może być skierowana do osoby, która w lokalu nie zamieszkuje?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie zrzeczenia się uprawnień przez policjanta, który nie zamieszkuje w tym lokalu, jest wadliwa w części skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie (tj. osoby niezamieszkałej w lokalu). Zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzja ta wydawana jest wobec wszystkich osób zamieszkałych w lokalu, co oznacza, że brak jest podstawy prawnej do wydania jej wobec osoby w nim niezamieszkałej, gdyż taka decyzja nie ingeruje w jej sferę praw i obowiązków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Decyzje te opierały się na zrzeczeniu się uprawnień do lokalu przez byłego męża skarżącej, J. W., który jednak od wielu lat w lokalu nie zamieszkiwał. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak uwzględnienia jej prawa do ochrony na podstawie rozporządzenia dotyczącego lokali policyjnych oraz skierowanie decyzji do osoby niezamieszkałej w lokalu.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...], obu w części nakazującej J. W. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...], obu w części nakazującej J. W. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] nakazującą D. W., A. W., S. W., A. P., W. P., małoletniemu K. M. i małoletniemu N. M. oraz J. W. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr 2 przy ul. P. [...] w W..
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że ww. lokal mieszkalny na podstawie przydziału KSMO w W. z dnia [...] sierpnia 1970 r. otrzymał J. W. do wspólnego zamieszkania z żoną D. W. synem A. W.. Wyrokiem z dnia [...] września 1985 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy orzekł rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy J. W.i D.W.. J. W. wyprowadził się z lokalu w 1976 r., a wymeldował się w 1978 r.
W dniu [...] lutego 2018 r. J. W. złożył w Komendzie Stołecznej Policji oświadczenie, którym zrzekł się uprawnień do lokalu.
Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. w W, XVI Wydział Cywilny oddalił powództwo D. W. przeciwko m.st. W. o ustalenie istnienia stosunku najmu ww. lokalu mieszkalnego.
Organ wskazał, że obecnie w lokalu zamieszkują lub są zameldowani D.W., A.W., S.W., A. P., W. P., małoletni K. M. i małoletni N. M..
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ustawy (czyli pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów) wydaje się, jeżeli policJ.t (emeryt, rencista policyjny) zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W ocenie organu, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem główny najemca mieszkania będącego w dyspozycji Komendanta Stołecznego Policji, tj. J. W. zrzekł się uprawnień do lokalu mieszkalnego. Sporny lokal mieszkalny należy do zasobów mieszkaniowych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji i tym samym pozostaje obecnie w dyspozycji Komendanta Stołecznego Policji.
Skoro główny najemca lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji zrzekł się uprawnień do jego dalszego zajmowania, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, zaszła okoliczność uzasadniająca wydanie orzeczenia w sprawie opróżnienia mieszkania na podstawie art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zgodnie zaś z treścią art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu wydaje się wobec wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
D.W. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego wadliwe zastosowanie w odniesieniu do skarżącej w sytuacji, w której to J. W. jako policJ.t uprawniony do lokalu, o którym mowa w art. 90 ustawy o Policji, zrzekł się uprawnienia do tego lokalu, przysługującego mu na podstawie przydziału z dnia 17 sierpnia 1970 r., przy czym jednocześnie nie był to lokal zajmowany przez niego w rozumieniu tego przepisu, a to z uwagi na fakt niezamieszkiwania przez J. W. w tym lokalu po ustaniu małżeństwa D. J. W., a także z uwagi na brak ustalenia istnienia i treści umowy najmu zawartej przez J. W. na podstawie decyzji o przydziale tego lokalu;
2. art. 7, art. 77 i art. 136 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ilości i tożsamości osób zamieszkałych w lokalu, istnienia i treści umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz możliwości przypisania J. W. przymiotu "głównego najemcy", co z kolei miało wpływ na tok postępowania administracyjnego i wskazanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;
3. art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policJ.tów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170 ze zm.), poprzez brak wskazania w treści decyzji, iż skarżącej przysługuje prawo pozostania w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez nią innego lokalu mieszkalnego albo domu i wydanie decyzji administracyjnej naruszającej to uprawnienie do korzystania z ochrony prawnej przed eksmisją z lokalu po rozwodzie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy w sposób całkowicie dowolny ustaliły ilość i tożsamość osób zamieszkałych w lokalu. Ustaliły również całkowicie wadliwie, że lokal ten był rzeczywiście zajmowany przez J. W. w chwili zrzeczenia się uprawnienia do tego lokalu.
Zdaniem skarżącej, ochrona małżonka rozwiedzionego przewidziana została w § 8 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. Jest to przepis prawa powszechnie obowiązującego, a przy tym nie pozostaje w sprzeczności z normami ustawy o Policji, dotyczącymi przesłanek opróżnienia lokalu. Jest to uprawnienie, które - nawet jeśli uznać, że nie rodzi tytułu prawnego do lokalu - w swej konstrukcji prawnej jest zbliżone do uprawnienia do pozostawania w lokalu przez osoby, wobec których orzeczono eksmisję, do czasu otrzymania lokalu socjalnego, w myśl przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Przesłanka wydania decyzji o opróżnieniu lokalu z art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dotyczy sytuacji, w której uprawnienia do lokalu zrzeka się policJ.t zajmujący ten lokal. Ustawodawca użył bowiem określenia, iż zrzeczenie powinno dotyczyć "uprawnień do zajmowanego lokalu". Nie może zatem obejmować uprawnień przysługujących innym osobom zajmującym ten lokal, tj. dzieciom lub małżonkowi, a nadto samo zrzeczenie się uprawnień do zajmowanego lokalu przez policJ.ta nie daje bezpośrednio podstawy do nakazania opróżnienia lokalu innym osobom zamieszkałym w tym lokalu. Jeśli policJ.t w danym lokalu nie mieszka ani nie przebywa, wydawanie decyzji o opróżnieniu przez niego lokalu jest bezprzedmiotowe.
Skarżąca podkreśliła, że zajmowanie przez nią lokalu opierało się na decyzji o przydziale z 1970 r. Skarżąca była osobą wskazaną w treści tej decyzji i decyzja ta nie została uchylona ani zmieniona do dnia dzisiejszego. Jej były małżonek, któremu jako policJ.towi w służbie czynnej przysługiwało prawo do lokalu, wymieniony w decyzji o przydziale z 1970 r., nie zamieszkiwał już w tym lokalu od wielu lat, ani też nie zajmował go. Nie opłacał czynszu, nie wykonywał żadnych uprawnień ani obowiązków jako najemca lokalu. Nie ziściły się zatem przesłanki wydania decyzji o opróżnieniu lokalu przez niego, bowiem zrzeczenie się uprawnień nie dotyczyło lokalu zajmowanego przez niego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas podnoszone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 590/19 oddalił skargę D.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej D.W. od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 17 listopada
2023 r. sygn. akt III OSK 2835/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 359 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W szczególności Sąd I instancji nie rozważył podnoszonej w skardze okoliczności, że skarżącej przysługuje ochrona na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. Całkowicie pominął również kwestię, na którą wskazywała skarżąca, iż skarżona decyzja obejmuje także J. W., jej byłego męża, który w lokalu nie mieszka od bardzo wielu lat, w sytuacji gdy decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się, stosownie do art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, w stosunku do osób zamieszkałych w danym lokalu. Zarzut ten skarżąca łączyła z zarzutem naruszenia art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, podnosząc, iż podstawa materialnoprawna zaskarżonej decyzji opartej na tym przepisie, jest nieprawidłowa, bowiem w sprawie nie zostało rozważone spełnienie warunku w nim przewidzianego, tj. czy były mąż skarżącej mógł się skutecznie zrzec uprawnień do lokalu, którego nie zajmował, a tym samym czy możliwe jest nakazanie opróżnienia tego lokalu.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, zobowiązany był zatem uwzględnić wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt III OSK 2835/21 i przede wszystkim rozważyć kwestię, że zaskarżona decyzja obejmuje także J. W., który nie zamieszkuje w lokalu, a także dokonać oceny, czy skarżącej przysługuje ochrona na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2018 r., w części nakazującej J. W. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego obarczona jest kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem w tym zakresie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. A contrario brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w stosunku do osoby w tym lokalu niezamieszkałej. Decyzja o opróżnieniu kształtuje sytuację prawną jedynie osób zamieszkałych w lokalu, zobowiązując je do opróżnienia lokalu i pozostawienia go w stanie wolnym. Stroną takiej decyzji nie może być zatem osoba niemieszkająca w lokalu, skoro nakaz opróżnienia lokalu nie ingeruje w jej sferę praw i obowiązków.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że J. W. nie zamieszkiwał w spornym lokalu od 1976 r. Z tej przyczyny Sąd uznał, że skierowanie do niego decyzji nakazującej mu opróżnienie tego lokalu i jego przekazanie w stanie wolnym stanowiło skierowanie w tym zakresie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, co obligowało Sąd do stwierdzenia, w pkt 1 sentencji, nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w omawianej części na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd uznał natomiast, że w pozostałej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest sporne w tej sprawie, że J. W. w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. zrzekł się uprawnienia do lokalu mieszkalnego nr 2 przy ul. P. [...] w W. (k. 78 akt administracyjnych). Nie budzi również wątpliwości, że ten lokal mieszkalny został przydzielony J. W. na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] sierpnia
1970 r. (k. 19 akt administracyjnych). W przydziale tym jako osoby uprawnione do zamieszkiwania w lokalu wraz z J. W. wpisano żonę – D. W. oraz syna – A. W..
W związku z powyższym, Komendant Stołeczny Policji będący niespornie dysponentem lokalu mieszkalnego, był zobligowany do wydania decyzji nakazującej opróżnienie tego lokalu w stosunku do wszystkich osób w nim zamieszkałych. Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policJ.t zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzję tę, jak wynika z art. 95 ust. 4 tej ustawy, wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
W ocenie Sądu, powyższy przepis jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącej, że omawiany przepis znajdzie zastosowanie jedynie w przypadku, gdy policJ.t zamieszkuje w lokalu, którego dotyczy zrzeczenie. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zajmowany lokal mieszkalny" oznacza lokal, który został przydzielony policJ.towi, co uniemożliwia jego przydzielenie innej osobie. Zajmowanie lokalu mieszkalnego nie jest natomiast tożsame z zamieszkiwaniem w tym lokalu. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści art. 95 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, z którego wynika, że możliwe jest równoczesne zajmowanie dwóch lokali mieszkalnych. Przyjęcie argumentacji przeciwnej oznaczałoby z kolei, że policJ.t, który nie zamieszkuje już w przydzielonym mu lokalu, traciłby uprawnienie do skutecznego zrzeczenia się prawa do tego lokalu. Taka wykładnia stoi zaś w całkowitej sprzeczności z celem omawianego przepisu, tj. temu, by lokale służbowe były przydzielone jedynie policJ.tom, którzy wyrażają wolę ich dalszego zajmowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący był zatem uprawniony do zrzeczenia się prawa do spornego lokalu, bowiem w dalszym ciągu był to lokal przez niego zajmowany w wyżej przedstawionym rozumieniu.
Spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, rodzi po stronie organu Policji obowiązek wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego wobec wszystkich osób w nim zamieszkujących. Decyzja podejmowana na podstawie art. 95 ust. 4 ww. ustawy ma charakter związany, co oznacza, że wydanie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego ma charakter obligatoryjny. W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja decyzji związanej, organ administracji nie ma podstaw do stosowania luzu decyzyjnego ze względu na jednoznaczne oznaczenie sposobu rozstrzygnięcia przez ustawodawcę. W tym przypadku nie znajduje zastosowania instytucja uznania administracyjnego.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze argumentacji, należy podkreślić, że ani skarżąca, ani inne osoby zamieszkałe w spornym lokalu mieszkalnym nie mają tytułu prawnego do tego lokalu. Uprawnienie skarżącej oraz dzieci do zamieszkiwania w lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ich z J. W., jako osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu (wynikający z przydziału z 1970 r.). Wraz z oświadczeniem J. W. o zrzeczeniu się prawa do przedmiotowego lokalu osoby zamieszkujące w lokalu utraciły uprawnienie do zamieszkiwania, które ma charakter jedynie pochodny.
Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16 (publ. OTK-A 2017/75), obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób, które nie mogą uczynić tego we własnym zakresie, nie powinien być przerzucany na organy administracji publicznej realizujące zadania publicznoprawne w zakresie swojej właściwości. Obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach należy do gminy (art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów). Obowiązek ten ciąży również na gminie w stosunku do osób, które w wyniku realizacji decyzji administracyjnej nakazującej opróżnienie lokalu musiały opuścić dotychczasowe mieszkanie.
Trybunał Konstytucyjny wskazał nadto, że zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale. Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Zastosowanie przepisów resortowych prowadzi do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu - stwierdzenia w trybie administracyjnym, kto jest uprawniony do służbowego lokalu mieszkalnego. Osoba bez tytułu prawnego do takiego lokalu powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem, określonym przepisami ustawy o Policji.
W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska, że skarżącej oraz członkom jej rodziny przysługuje prawo do spornego lokalu mieszkalnego całkowicie niezależne od prawa do lokalu przysługującemu byłemu funkcjonariuszowi. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w świetle powołanych wyżej przepisów prawa. Nie uwzględnia również szczególnego statusu mieszkań służbowych przydzielanych policJ.tom oraz celu jakiemu mają służyć te mieszkania, wynikającego z ustawy o Policji. Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z orzeczeniem o winie J. W. w wyroku rozwodowym z dnia 26 września 1985 r. pozostają w tym kontekście bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Skarżąca nie uzyskała bowiem samodzielnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego niezależnie od treści wyroku rozwodowego.
W ocenie Sądu, nie można również podzielić zarzutów skargi, że § 8 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. kreuje dla skarżącej uprawnienie do dalszego zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym, co w konsekwencji miałoby uniemożliwić zastosowanie w tej sprawie art. 95 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W myśl tego przepisu, były małżonek policJ.ta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przewidziana w § 8 rozporządzenia regulacja nie oznacza w żadnym razie prawa do lokalu mieszkalnego, a jedynie uprawnienie do czasowego zamieszkiwania w nim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2823/13 oraz z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 6084/21, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Czym innym jest posiadanie tytułu prawnego do mieszkania funkcyjnego, a czym innym uprawnienie członków rodziny do zamieszkiwania w takim lokalu. Prawo skarżącej do zamieszkiwania w tym lokalu miało charakter pochodny i wygasło z chwilą złożenia przez J. W. oświadczenia o zrzeczeniu się lokalu. Nie do przyjęcia jest takie rozumienie omawianych przepisów, zgodnie z którym rozwiedziony małżonek może pozostać w mieszkaniu przydzielonym byłemu małżonkowi bez ograniczeń czasowych, zaś członek rodziny musi taki lokal opuścić po wygaśnięciu uprawnień do renty rodzinnej. Taka interpretacja pozostawałaby w całkowitej sprzeczności z celem uregulowań ustawy o Policji odnoszących się do mieszkań funkcjonariuszy Policji, którym jest to, ażeby policJ.t w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Przepis § 8 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. nie może być wykładany w oderwaniu i w niezgodzie z regulacjami zawartymi art. 88 i art. 89 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Nie może też kreować "mocniejszego" tytułu do zajmowania lokalu niż wynikający z powyższych przepisów. Również w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 11 lutego 2004 r., I CK 200/03 mowa jest o pochodnym prawie rozwiedzionego małżonka do współzamieszkiwania, wynikającym z powiązań rodzinnych. Współzamieszkiwanie oznacza, że jest członek rodziny legitymujący się tytułem prawnym do lokalu i w tym lokalu zamieszkujący (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 671/23).
Konkludując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, w części nakazującej D. W., A. W., S. W., A. P., W. P., małoletniemu K. M. i małoletniemu N. M. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr 2 przy ul. P. [...] w W., nie naruszają prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi nie zasługują w tym zakresie na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 2 sentencji.
O kosztach postępowania w pkt 3 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 206 p.p.s.a., biorąc pod uwagę, że skarga została uwzględniona jedynie w nieznacznej części, co uzasadniało odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło