II SA/Wa 2314/18

WyrokWSA w Warszawie2019-07-18

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący 2 lata, 5 miesięcy i 15 dni na rzecz totalitarnego państwa może być uznany za krótkotrwały w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a tym samym czy spełniona jest przesłanka do wyłączenia stosowania przepisów tej ustawy w szczególnie uzasadnionym przypadku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby wynoszący 2 lata, 5 miesięcy i 15 dni, stanowiący około 10,7% całego okresu służby, należy uznać za krótkotrwały w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponadto, sąd stwierdził, że organ nie wykazał należycie, dlaczego przyznane skarżącemu odznaczenia i wyróżnienia nie kwalifikują się jako osiągnięcia szczególnie wyróżniające, co doprowadziło do dowolnej oceny braku "szczególnie uzasadnionego przypadku". W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, argumentując, że jego służba w Służbie Bezpieczeństwa była krótkotrwała i rzetelnie wykonywana. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia, uznając, że służba w organach totalitarnego państwa (2 lata, 5 miesięcy i 15 dni) nie była krótkotrwała, a brak było dowodów na służbę z narażeniem zdrowia i życia oraz wybitne osiągnięcia. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym dowolne ustalenie braku krótkotrwałości służby i braku szczególnie uzasadnionego przypadku.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądzenie od Ministra na rzecz J. P. zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J. P. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku J. P. z dnia [...] stycznia 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Organ podał, że wnioskujący poinformował, że pracę w Służbie Bezpieczeństwa rozpoczął w 1988 r. w Wydziale "[...]" Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] w Sekcji [...]. Wnioskodawca podniósł, iż podczas swojej służby nie prześladował nikogo za jego poglądy polityczne oraz związkowe. Następnie wnioskujący został oddelegowany do pracy w Wydziale [...], gdzie jak wskazał pomógł wielu osobom w szybszym uzyskaniu paszportu. Kolejnym miejscem służby był Wydział [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z miejscem pełnienia służby w [...]. Wnioskodawca podał, że za osiągane wyniki oraz nienaganną służbę został odznaczony Złotym Medalem za Długoletnią Służbę. Wnioskodawca stwierdził, że jego praca w Służbie Bezpieczeństwa była pełniona krótkotrwale. Minister ustalił, że J. P. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2011 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że z pisma z dnia [...] maja 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w okresie służby od dnia [...] lutego 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 2 lata, 5 miesięcy i 15 dni. Organ ustalił, że całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata i 10 dni. Wskazał, że do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej tj. 1 rok, 11 miesięcy i 9 dni. Minister podał, że Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że J. P. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wymienionemu karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych, które mogły stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne. Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ stwierdził, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosi 23 lata i 10 dni, z czego 2 lata, 5 miesięcy i 15 dni to służba na rzecz totalitarnego państwa, czyli około 10,7% całego okresu służby, to służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa. Tym samym w ocenie organu pierwsza powołana przesłanka nie została spełniona. Organ podał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez J. P. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby J. P. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Organ zaznaczył, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Organ stwierdził, że wnioskodawca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie organu nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. P., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. unijnej zasady rządów prawa, art. 2 zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrażające się w wydaniu decyzji na podstawie ustawy, która zawiera iluzoryczny mechanizm odwoławczy od sankcji określonych tą ustawą (art. 8a ustawy), gdyż ze względu na ukształtowanie przesłanek oraz zastosowanie kryterium uznaniowego "szczególnie uzasadnionego przypadku" w praktyce czyni możliwość odwołania iluzoryczną, jednocześnie uniemożliwiając w praktyce sądową kontrolę prawidłowości decyzji wydawanej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8a ustawy wyrażające się w: a) dowolnym i nieprawidłowym ustaleniu, że służba skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 roku nie spełnia przesłanki krótkotrwałości, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy, b) dowolnym i nieprawidłowym ustaleniu, że służba skarżącego po dniu 12 września 1989 r. nie polegała na rzetelnym wykonywaniu zadań i obowiązków, c) dowolnym i nieprawidłowym ustaleniu, że nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi oraz skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie zagadnień przedstawiony w pkt 1 i 2 petitum. Do skargi załączono odpis dokumentu pełnomocnictwa i wydruk wskazujący na wpłatę 200 zł wpisu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał m.in., że skarżący pracę w Służbie Bezpieczeństwa rozpoczął z dniem [...].02.1988 r. w Wydziale "[...]" SB Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w Sekcji [...], gdzie do jego obowiązków należało pilnowanie porządku oraz bezpieczeństwa na terenie podległych obiektów. Skarżący podczas swojej służby nie prześladował nikogo za jego poglądy polityczne oraz związkowe. Pracując w SB nie odbył żadnego szkolenia resortowego. W 1988 r. został oddelegowany do pracy w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej w [...], gdzie pracował przez kilka miesięcy. W tym czasie pomógł wielu ludziom w szybszym uzyskaniu paszportu. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący podczas pełnienia służby był wielokrotnie nagradzany. Za osiągane wyniki oraz nienaganną służbę w dniu [...].07.2008 r. został odznaczony Złotym Medalem za Długoletnią Służbę przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego. Pełnomocnik zarzucił, że organ wykroczył poza granice uznania administracyjnego, czyniąc swoje ustalenia i konkluzje dowolnymi, nie zaś uznaniowymi. Podniósł, że w szczególności za dowolne, nie poparte żadnymi racjonalnymi przesłankami należy uznać ustalenie, że krótkotrwała służba "na rzecz państwa totalitarnego" nie może trwać 2 lat, 5 miesięcy i 15 dni. Jakkolwiek organ wskazał, że pojęcie "krótkotrwałości" ujmuje zarówno w ujęciu proporcjonalnym, jak i bezwzględnym, to nie wyznaczył jakichkolwiek jasnych kryteriów co do tego, jaką służbę uznałby za służbę w istocie krótkotrwałą. Nie wskazano, czy byłby to rok, dwa lata. Organ nie zastosował też żadnych innych przesłanek dla ustalenia charakteru tego okresu. Nie wziął pod uwagę takich zmiennych jak kontekst historyczny i kontekst celu ustawy, na to, że służba skarżącego to czas tworzenie podstaw państwa prawa w latach 80. Ruchy te polegały na utworzeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w 1980 r., Trybunału Stanu oraz samorządu radców prawnych w 1982 r., nowych związków zawodowych w 1983 r., Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych w 1984 r., Trybunału Konstytucyjnego w 1985 r., Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa w 1986 r. oraz Rzecznika Praw Obywatelskich w 1987 r. Powstanie tych instytucji w państwie totalitarnym nie byłoby możliwe. Pełnomocnik zaznaczył też, że jakkolwiek ustalone zostało, że służba skarżącego była pełniona rzetelnie to dowolne jest takie rozumienie przesłanki z pkt 2, które za taką uznaje służbę, pełnioną wyłącznie z narażeniem zdrowia i życia. Nie musi być to także służba szczególnie wybitna, czy wyróżniająca się ponieważ ustawa wymaga jedynie rzetelnego wykonywania obowiązków. Tym samym bez znaczenia powinny pozostać wywody organu dotyczące tego, że odwołujący nie wykonywał służby z narażeniem owego zdrowia i życia. Pełnomocnik odnosząc się odmowy uznania przez Ministra przypadku skarżącego za szczególnie uzasadniony zwrócił uwagę na wzorową służbę skarżącego, awans na stopień aspiranta sztabowego, wyróżnienia licznymi nagrodami, czy medalami. Podniósł, że jeżeli wzorowy funkcjonariusz, odznaczany medalami, posiadający stopień oficerski nie kwalifikuje się pod taki przypadek to powstaje pytanie, kto się pod niego kwalifikuje. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia. Służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 2 lat, 5 miesięcy i 15 dni. Ustalenie do dokonane zostało przez Ministra na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby. Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. Sąd oceny tej nie podziela. Biorąc pod uwagę długość tego okresu zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącego wynoszącego 23 lata i 10 dni, stwierdzić należało, że służba przez okres 2 lat, 5 miesięcy i 15 dni była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należało, że jako krótkotrwała może być też rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Okres służby, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wyniósł tylko 10,7% całego okresu służby. Nadto sam okres 2 lat, 5 miesięcy i 15 dni nie stanowi długiego i trwałego okresu. W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należało, że okres 2 lat, 5 miesięcy i 15 dni był okresem krótkotrwałym. Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy. Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia. Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Organ powołał się w tym zakresie na pismo Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r. Stwierdził, że J. P. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Jednocześnie Minister stwierdził, że brak jest dowodów, aby służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia, na co wskazał organ, nie stanowi w tej sprawie podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Organ stwierdził zresztą, jak wskazano już wyżej, że J. P. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Nie są tym samym trafne stwierdzenia skargi, że Minister dokonał nieprawidłowych ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Odnosząc się natomiast do twierdzenia organu, że przypadek skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, wskazania wymaga, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister stwierdził bowiem jedynie, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie wskazał jednak, jakie wybitne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącego na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie wziął w szczególności w tym zakresie pod uwagę i nie odniósł się do tego, że skarżący został odznaczony Złotym Medalem za Długoletnią Służbę, na co strona wskazała we wniosku do Ministra. Organ nie wyjaśnił dlaczego odznaczenie tym medalem nie jest przez niego kwalifikowanie jako zdarzenie, czy osiągnięcie wyróżniające. Także w skardze pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na powyższą okoliczność, a także na wyróżnienia "licznymi nagrodami, czy medalami". Zgodnie z art. 9 zdanie pierwsze k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W sytuacji zatem, gdy organ nie dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym pozwalającym na indywidualną ocenę przypadku szczególnie uzasadnionego, powinien wystąpić do wnioskodawcy o przedstawienie informacji dotyczących m.in. jego wybitnych osiągnięć, szczególnie wyróżniających go w służbie, które mogłyby dowodzić, że jego sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. W sprawie niniejszej organ nie przybliżył postawy skarżącego i jego osiągnięć w służbie, choć te okoliczności wskazał jako nie przemawiające za uznaniem, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku należało tym samym uznać za dowolną. Nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena organu, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku jest uzasadniona. Organ naruszył tym samym w tym zakresie przepis art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., także uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym aspekcie nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za uzasadnione. Ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy i dokona wyczerpującej oceny, co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). W przypadku braku wystarczających informacji dla dokonania oceny szczególnie uzasadnionego przypadku, organ zwróci się do strony o udzielenie niezbędnych informacji w tym zakresie. Zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem nieostrym, zawierającym elementy ocenne. Organ winien dokonać zatem doprecyzowania, skonkretyzowania tego pojęcia przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych indywidualnej sprawy oraz kontekstu normatywnego, w którym pojęcie to funkcjonuje. Wyrażając ocenę, co do tego, czy przypadek wnioskodawcy, jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, organ winien zatem przywołać fakty, które wziął w tym zakresie pod uwagę. Zależnie od dokonanej ponownie, wyczerpującej oceny tych okoliczności, organ podejmie stosowną decyzję. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło