II SA/Wa 2318/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Waldemar Śledzik, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy – oddala skargę – W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O. działając na podstawie art. 223 ust. 1, 5 i 7 w związku z art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował M. C. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej. Pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. (pozew) funkcjonariusz odwołał się od ww. aktu mianowania do Sądu Rejonowego w C. W wyniku dwuinstancyjnego postępowania sądowego, pozew został przekazany do rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej w K., który zgodnie z właściwością, pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. przekazał sprawę Szefowi Służby Celnej celem rozpatrzenia jako odwołanie. M. C. wskazywał na niewyjaśnienie przez organ okoliczności zajmowania przez niego stanowisk związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników i tym samym naruszenie przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Podnosił, iż od dnia 1 czerwca 2004 r. pełnił obowiązki Kierownika Referatu Podmiotów Gospodarczych, od dnia 1 listopada 2004 r. został Kierownikiem ww. Referatu, następnie od dnia 9 listopada 2005 r. był Kierownikiem Referatu Kontroli Przedsiębiorców, od dnia 10 stycznia 2007 r. pełnił obowiązki Zastępcy Naczelnika Urzędu Celnego w C., a w okresie od dnia 23 lipca 2007 r. do dnia 27 lutego 2008 r. był Zastępcą Naczelnika ww. Urzędu Celnego. Argumentował, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadzi do wniosku, że chodzi o czas istniejący przed wejściem w życie ustawy, a niekoniecznie istniejący do dnia wejścia w życie tej ustawy. Zakreślenie kryteriów czasowych powinno być jednoznacznie wskazane w ustawie, zatem jeżeli przepis mówi o okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", to chodzi w nim o każdy przedział czasowy poprzedzający tę datę. Wskazując na powyższe, domagał się mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Po rozpatrzeniu odwołania Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania) w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wprowadziła w Służbie Celnej korpusy (szeregowych Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej oraz oficerów starszych Służby Celnej) oraz odpowiednio w ramach korpusów nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy). Przyporządkowanie do właściwego korpusu i kryteria uzyskania nowego stopnia służbowego w tym korpusie, funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, regulują przepisy art. 223 zawarte w Rozdziale 14 ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Kryteria zawarte w art. 223 ust. 2–6precyzyjnie określają sposób ustalenia przynależności funkcjonariuszy do określonego korpusu Służby Celnej. Zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę na stanowisku, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników , bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, w stopniu innym niż aspirant celny, starszy aspirant celny albo podkomisarz celny lub wyższych, wymienionych w ust.2 tego przepisu, określa się w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Organ nie zakwestionował pełnienia w przeszłości przez M. C. wskazanych w odwołaniu stanowisk służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., M. C. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. Natomiast przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. odnosi się wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Stanowisko inspektora celnego nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mając na względzie przepisy powołanego artykułu, mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez odwołującego stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Również pełnienie służby na stanowisku inspektora celnego nie wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, które ma miejsce w odniesieniu do takich stanowisk jak dyrektor izby celnej, naczelnik urzędu celnego, naczelnik wydziału, kierownik referatu/oddziału itp. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w K. było mianowanie M. C. na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10 orzecznictwem sądów administracyjnych – wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 163/10, dotyczącym regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, a w konsekwencji także ochrona sądowa w tym zakresie i dlatego Szef Służby Celnej rozpatrzył sprawę jedynie w zakresie określenia korpusu i w tym też zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania). M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r., w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego go aktu mianowania. Powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu, wskazywał na: ← naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz niezastosowanie tego przepisu przy rozstrzygnięciu sprawy; ← naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 i art. 107 § 3 Kpa, tj. zasady praworządności, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach SC4/033/5/09/FRD/15758SC, SC6/066/28/09/2052PKPJ i pisemnym poleceniu SC/0681/293/09/16499, a także wskazania uzasadnienia dla podjętej decyzji, które nie koresponduje z rozstrzygnięciem zawartym w sentencji decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji dokonując mianowania M. C. na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej oraz organ II instancji rozpatrujący odwołanie funkcjonariusza od tego aktu dokonali prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo, zgodnie z zasadami określonymi w art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) przypisali funkcjonariusza do korpusu podoficerów Służby Celnej. Odpowiadając na zarzuty skargi wskazać należy na orzecznictwo ukształtowane uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10 dotyczącym regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i potwierdzone licznymi wyrokami sądów administracyjnych. Obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, natomiast mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w dalszych ustępach art. 223 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Przepis art. 223 umawianej ustawy stanowi lex specialis wobec pozostałych jej uregulowań. Zgodnie z przepisami ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz nie ma roszczenia mianowania na określony stopień. Jedynie w przypadku określonym w powyższym przepisie ma on prawo żądać weryfikacji aktu mianowania co do prawidłowości przypisania go do określonego korpusu, wynikającego z przepisu 223 ustawy – przepisu przejściowego, umożliwiającego zastosowanie wobec funkcjonariuszy przepisów nowej ustawy w brzmieniu z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Konsekwencją powyższego jest niemożność dokonania zarówno przez sąd administracyjny, jak i organ administracji II instancji innej kontroli aktu mianowania niż jedynie w zakresie prawidłowości przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu. Dlatego też zastosowanie w sentencji decyzji organu II instancji sformułowania: "utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu" nie można potraktować jako wady, która mogłaby stanowić o uchyleniu tej decyzji albo o stwierdzeniu jej nieważności. Ustawa nie przewiduje prawnych mechanizmów kontroli ani przez organ II instancji, ani przez sądy administracyjne przypisania funkcjonariuszowi danego stopnia w określonym korpusie. Tę kwestię ustawodawca pozostawił wyłącznie do uznania bezpośredniego przełożonego danego funkcjonariusza. Szef Służby Celnej prawidłowo rozpoznał sprawę. Organ nie zakwestionował pełnienia w przeszłości przez M. C. wskazanych w odwołaniu (a później w skardze) stanowisk służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., M. C. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. Zatem w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Natomiast, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, należało określić funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej, co jest odpowiednie do stanowiska zajmowanego bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela argumentację organu, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Celowo przepis art. 223 umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Także oczywiste jest, iż aby skorzystać z dobrodziejstwa normy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, funkcjonariusz musi przed dniem wejścia w życie ustawy zajmować stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Nie chodzi tu o zajmowanie takich stanowisk w okresach poprzednich, dawniej, ale bezpośrednio przed datą wejścia w życie omawianej ustawy nowelizującej. Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do sytuacji absurdalnej. Na poparcie powyższego twierdzenia można przywołać zasady wykładni językowej omawianego przepisu, zasady logiki i zasady techniki prawodawczej - § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej". Zatem nieprawidłowy jest zarzut skargi – wadliwej interpretacji przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy pragmatycznej i zarzut naruszenia przez to art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.