II SA/Wa 232/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (sprawozdawca), Adam Lipiński, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie zwrotu odwołania oddala skargę Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 5, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 oraz § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., kwalifikujące R. M. do [...] – zdolny do zawodowej służby wojskowej oraz uznające rozpoznane u orzekanego schorzenia jako niepozostające w związku ze służbą wojskową. Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 564/11, odrzucił skargę R. M. na powyższe orzeczenie. W uzasadnieniu podał, iż z treści skargi wynika bezspornie, że skarżący zakwestionował jedynie związek stwierdzonych u niego chorób ze służbą wojskową. Natomiast zgodnie z orzecznictwem, kwestia ta nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Regułą jest bowiem, że spory są rozstrzygane przez sądy powszechne, a to m.in. przemawia przeciwko rozszerzającej wykładni regulacji dotyczących kognicji sądownictwa administracyjnego w sprawach dotyczących stwierdzenia inwalidztwa oraz związku chorób, a także wypadków z taką lub inną służbą. R. M. reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. złożył odwołanie od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. do Sądu Rejonowego [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, za pośrednictwem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...]. Ww. komisja postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2011 r., na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwróciła odwołującemu odwołanie z dnia 31 sierpnia 2011 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik R. M. wniósł o jego uchylenie i przyjęcie przedmiotowej sprawy przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską do rozpoznania jako odwołania od decyzji RWKL [...], a nadto orzeczenie przez CWKL, że zainteresowany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, a rozpoznane schorzenia pozostają w związku ze służbą i dopuszczenie dowodów zawnioskowanych w odwołaniu z dnia 31 sierpnia 2011 r. oraz niniejszym zażaleniu. Pełnomocnik wniósł również ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy RWKL [...] do ponownego rozpatrzenia celem przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania wraz z wytycznymi, że powyższa komisja winna przywrócić przedmiotowy termin i przekazać odwołanie do CWKL [...]. W uzasadnieniu podał, że w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano stronie, do jakiego organu przysługuje jej odwołanie od decyzji RWKL [...]. Ponadto stwierdził, że żaden przepis prawa nie upoważnia organu do zwrócenia odwołania strony lub nienadania mu biegu. Organ jest bowiem w każdym przypadku zobowiązany do przekazania odwołania właściwemu organowi administracyjnemu, pomimo błędnego zaadresowania. W istniejącym stanie faktycznym, RWKL [...] winna przekazać odwołanie do CWKL [...], zgodnie z § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1578 ze zm.). Pełnomocnik wskazał również, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego pouczenia co do środków zaskarżenia, tym bardziej, kiedy się do niego zastosowała. Nadto w jego ocenie, organ wiedząc, iż błędnie pouczył stronę co do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, powinien z urzędu w terminie 14 dni sprostować decyzję w tym zakresie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podała, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu żołnierza za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana jest przez sąd administracyjny. Natomiast orzeczenia tych komisji w części dotyczącej związku choroby ze służbą oraz ustalenie grupy inwalidztwa, podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego. Stąd też, w ocenie organu, zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., stanowiącym, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a (...) gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, a zwrot następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, RWKL [...] zasadnie wydała zaskarżone postanowienie. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. M. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia RWKL [...] z dnia [...] września 2011 r. w całości, a nadto zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację faktyczną i prawną zawartą w zażaleniu oraz podniósł, iż w odwołaniu do Sądu Rejonowego [...], wniesionym za pośrednictwem RWKL [...], skarżący wniósł o uznanie go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej oraz uznanie, że zdiagnozowane u niego schorzenia pozostają w związku ze służbą wojskowa. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska [...] wniosła o jej oddalenie i podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych(Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zaskarżania ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz inwalidztwa i związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, od początku budziła wiele wątpliwości co do tego, czy właściwy był w tym przedmiocie Naczelny Sąd Administracyjny, czy też sądy powszechne. W związku z tym Sąd Najwyższy w uchwale w składzie siedmiu z dnia 27 października 1999 r., III ZP 9/99 (OSNP 2000/5/167) zajął stanowisko, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. W uzasadnieniu stwierdził natomiast, że zgodnie z art. 177 Konstytucji RP, sądy powszechne (w tym sądy pracy i ubezpieczeń społecznych) sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Wynika z niego domniemanie drogi sądownictwa powszechnego. Wyłączenie tej drogi może nastąpić tylko w ustawie i przez zastrzeżenie określonych spraw dla właściwości innych sądów. Oznacza to, że wyłączenie drogi sądowej, aby mogło być zaakceptowane, musi mieć wyraźny, jednoznaczny charakter, a tym samym, że przepisy prawa powinny być interpretowane przy uwzględnieniu zasady, że regułą jest to, iż sprawy są rozstrzygane przez sądy powszechne, a to między innymi przemawia przeciwko rozszerzającej wykładni regulacji dotyczącej kognicji sądownictwa administracyjnego w sprawach dotyczących stwierdzenia inwalidztwa oraz związku chorób, a także wypadków z taką lub inną służbą. Powyższa uchwała zachowała aktualność również po reformie sądownictwa administracyjnego i utworzeniu wojewódzkich sądów administracyjnych jako sądów pierwszej instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych utrwalił się na tle powołanej uchwały pogląd, iż na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w zakresie zdolności do służby wojskowej przysługuje skarga do sądu administracyjnego (aktualnie do wojewódzkiego sądu administracyjnego), zaś w zakresie inwalidztwa oraz związku chorób ze służbą, właściwy jest sąd powszechny. W rozpoznawanej sprawie w swoim odwołaniu od ostatecznego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wniesionym do Sądu Rejonowego [...] za pośrednictwem wymienionej Komisji, R. M. zakwestionował orzeczenie w całości, w tym również w części dotyczącej stwierdzenia braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Zgodnie zaś z treścią art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1011 ze zm.), jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można wskazać na podstawie danego podania albo z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zasadnie zatem uznały organy, iż wobec treści odwołania, z której wynika właściwość sądu powszechnego, mając na uwadze powołany art. 66 § 3 k.p.a., należało zwrócić skarżącemu odwołanie. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie mają znaczenia podnoszone w skardze kwestie błędnego pouczenia R. M. o środkach zaskarżenia, bowiem wykraczają one poza przedmiot niniejszej sprawy. Chybiony jest również pogląd pełnomocnika skarżącego, iż RWKL [...] winna przekazać przedmiotowe odwołanie do CWKL [...], zgodnie z § 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 163, poz. 1578 ze zm.), jako organowi wyższego stopnia, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Wskazane rozporządzenie zostało wydane w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku i choroby i nie miało zastosowania do skarżącego. Skarżący został bowiem skierowany na komisję lekarską celem orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, a te kwestie reguluje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80). W przepisie § 12 pkt 1 stanowi się, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie jest właściwa w zakresie rozpatrywania odwołań od orzeczeń rejonowych wojskowych komisji lekarskich (...), lecz chodzi tu o przypadki kiedy komisje te działają jako organy pierwszej instancji (§ 5 pkt 1). Natomiast w stosunku do skarżącego to Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska [...] w była organem pierwszej instancji, a RWKL [...], organem odwoławczym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.