II SA/Wa 2320/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował B. L. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej. Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. B. L. złożyła odwołanie od aktu mianowania, zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego – art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie jej na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych. B. L. złożyła również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu. Organ wyjaśnił, iż obowiązek nadania stopnia funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowano w art. 223 ust. 2-6 ustawy. Zadaniem organu było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Badając zasadność żądania B. L., dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, organ uznał, że w jej przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Odwołująca się w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, czyli w dniu 31 października 2009 r. zajmowała stanowisko [...] i posiadała stopień służbowy [...], nie pełniąc przy tym obowiązków na żadnym ze stanowisk związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wymienione wyżej stanowisko [...] nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mianowanie do korpusu oficerów młodszych, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w O. było mianowanie odwołującej na stopień w korpusie [...] Służby Celnej zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. B. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i mianowanie jej na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych bądź zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w O. do mianowania jej na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych, zasądzenie wyrównania z tytułu braku dodatku służbowego w korpusie oficerów młodszych za okres od dnia mianowania do dnia rozstrzygnięcia oraz zwolnienie jej od kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie zaś do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego, ani powołaną podstawą prawną. Rozpatrywana zgodnie z powołanymi zasadami skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej wskazane. Odwołanie od decyzji organu I instancji, zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a., należy wnieść za pośrednictwem tego organu, do organu II instancji w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. W niniejszej sprawie B. L. wniosła odwołanie w dniu 17 listopada 2010 r., czyli po upływie niemal roku od dnia wydania aktu mianowania. Skarżąca do odwołania dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W tym stanie faktycznym, Szef Służby Celnej winien, działając w trybie art. 59 § 2 k.p.a., najpierw rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ obowiązku tego nie wykonał, co stanowi istotne uchybienie proceduralne, skutkujące wadliwością decyzji, wydanej w trybie odwoławczym w niniejszej sprawie. Organ przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrywanie przez organ II instancji odwołania od aktu mianowania oraz wydanie decyzji w tym przedmiocie, było działaniem pozbawionym podstawy prawnej. Decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. jest zatem dotknięta wadą i nie może funkcjonować w obrocie prawnym, bowiem dotyczy materii rozstrzygniętej wcześniej decyzją ostateczną – aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2009 r. Stwierdzenie powyższego uchybienia przez Sąd orzekający w sprawie powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wobec braku pouczenia w akcie mianowania o sposobie zaskarżenia tego aktu, strona może skutecznie dopełnić wniesienie odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności. Pogląd organu, że w takim przypadku 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji "nie biegnie", nie jest prawnie uzasadniony, co więcej, narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 k.p.a. Na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie istnieje norma, która z brakiem stosownego pouczenia o odwołaniu, łączyłaby ustanie mocy obowiązującej przepisu art. 129 § 2 k.p.a., który ustanawia 14-dniowy termin do złożenia odwołania. Ustawodawca stworzył możliwość przywrócenia terminu, jeśli został on uchybiony bez winy strony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w nieograniczonym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.