II SA/Wa 2328/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2013 r. sprawy ze skargi Komendanta [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. nr 101, poz. 926 ze zm.) oraz w związku z art. 20 ust. 1, 2a i 2b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. nr 43, poz. 277 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...],nakazującą Komendantowi [...] usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych E. S., poprzez usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego [...] w zakresie danych wprowadzonych do tego zbioru w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego - z art. 219 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.). Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: E. S. złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę, dotyczącą przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta [...] w Krajowym Systemie Informacyjnym [...]. Skarżący zwrócił się o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych oraz nakazanie Komendantowi [...] niezwłocznego usunięcia jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego [...]. W wyjaśnieniach złożonych organowi jako podstawę prawną gromadzenia i przetwarzania danych osobowych Skarżącego w [...] Komenda [...] wskazała art. 20 ust. 2a ustawy o Policji, stanowiący o uprawnieniu Policji do pobierania, uzyskiwania, gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania w celu realizacji zadań ustawowych informacji, w tym danych osobowych m. in. osób podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego także bez ich wiedzy i zgody. Rozwinięcie powyższych norm prawnych zawarte zostało z kolei w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. nr 170, poz. 1203), gdzie - w § 11 rozporządzenia - normodawca wskazał, iż administrator zbioru dokonuje oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach w sposób systematyczny, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat, przy czym przy dokonywaniu owej oceny informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego w rozumieniu art. 115 § 1 k.k. Podkreślono, że celem przetwarzania danych osobowych w niniejszej sprawie jest realizacja zadań określonych w ustawie o Policji w zakresie zapobiegania kolejnych naruszeń prawa, jak też - w przypadku kolejnego naruszenia - w celach wykrywczych. Zdaniem Komendanta [...], konieczne wydaje się posiadanie przez Policję wiedzy o stawianych przez Policję zarzutach popełnienia przestępstwa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nakazał Komendantowi [...] usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych E. S. poprzez usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego [...] w zakresie danych wprowadzonych do tego zbioru w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego - z art. 219 ustawy - Kodeks karny. Decyzja ta została zaskarżona przez Komendanta [...]. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że ochrona danych osobowych zagwarantowana jest co do zasady w art. 51 Konstytucji RP, jednakże zakres konstytucyjnego unormowania nie rozciąga się na wszelkie przejawy przetwarzania danych osobowych. Wskazał jednocześnie, że przepisami prawa, które regulują przetwarzanie danych osobowych przez [...] są przepisy ustawy o Policji. Przepisy te regulują kwestię przetwarzania danych osobowych, których usunięcia żądał E. S. i w związku z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią samodzielną przesłankę przetwarzania tych danych. Podkreślił, że Policja, na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 2a ustawy o Policji, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawne, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać (ust. 1). Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swą tożsamość oraz o osobach poszukiwanych, także bez ich wiedzy i zgody (ust. 2a). Stosownie do ust. 2b analizowanego przepisu przedmiotowe informacje mogą obejmować: dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, z tym że dane dotyczące kodu genetycznego wyłącznie o niekodujących regionach genomu (pkt 1), odciski linii papilarnych (pkt 2), zdjęcia, szkice i opisy wizerunku (pkt 3), cechy i znaki szczególne, pseudonimy (pkt 4), informacje o miejscu zamieszkania lub pobytu (pkt 5a), wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku (pkt 5b), dokumentach i przedmiotach, którymi się posługują (pkt 5c), sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach (pkt 5d), sposobie zachowania się sprawców wobec osób pokrzywdzonych (pkt 5e). Zgodnie z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres, w którym są one niezbędne dla realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez Policję. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania informacji, usuwając dane zbędne. Ponadto, w wykonaniu delegacji ustawowej z art. 20 ust. 19 ustawy o Policji, obowiązuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach. Stosownie do § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, administrator zbioru dokonuje oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach w sposób systematyczny, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat. Przy dokonywaniu oceny, o której mowa w ust. 1, informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego w rozumieniu art. 115 § 1 ustawy – Kodeks karny (ust. 2). Stosownie zaś do ust. 3 cytowanego przepisu administrator zbioru usuwa informacje zgromadzone w zbiorze: po uzyskaniu wiadomości, że zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego (pkt 1); jeżeli uzna dane informacje za zbędne w realizacji zadań ustawowych Policji albo nie uzna ich za przydatne w prowadzonych przez Policję postępowaniach, w rozumieniu ust. 2 (pkt 2). Zdaniem organu, analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, że przy ocenie zasadności odmowy usunięcia danych osobowych skarżącego ze zbioru [...] zastosowanie znajdzie powołany wyżej § 11 ust. 3 rozporządzenia przewidujący możliwość usunięcia danych po dokonaniu oceny przetwarzanych informacji o osobach pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach oraz niezbędności w realizacji zadań ustawowych Policji. Organ podkreślił, że powyższa regulacja nie wprowadza żadnych kryteriów pozwalających na dokonanie oceny przydatności danych osobowych. Z tego względu, zdaniem organu, w obecnym stanie prawnym, w kwestii przetwarzania danych osobowych w [...] zastosowanie znajdują przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, w tym art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Również to przepisy tej ustawy będą musiały być stosowane przez Policję w sytuacji oceniania każdego przypadku żądania usunięcia danych z [...]. W świetle powyższych przepisów kluczowym wyznacznikiem dla oceny konieczności przetwarzania danych osobowych w [...] jest cel gromadzenia określonych informacji, co determinuje konieczność dokonywania każdorazowej, zindywidualizowanej oceny wniosków o usunięcie danych osobowych. Ustosunkowując się zatem do twierdzenia Komendanta [...], iż przetwarzanie przez [...] danych osobowych osób, wobec których toczyły się postępowania karne stanowi dla tej formacji ważne narzędzie w zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, Generalny Inspektor stwierdził, że w toku niniejszego postępowania, Komendant [...] nie wykazał w jaki sposób przetwarzanie danych osobowych E. S. pomogło w realizacji tego celu. Samo wskazanie, iż skarżącemu postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa w niedalekiej przeszłości nie stanowi dla organu dowodu na powyższe twierdzenie Komendanta [...]. Komendant [...]nie wykazał również w jaki sposób przetwarzanie danych ww. przyczyniło się do realizacji któregokolwiek z zadań [...] określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "w przypadku skarżącego mamy do czynienia z zarzutem popełnienia przestępstwa w niedalekiej przeszłości – niecały rok temu. Fakt ten zdecydowanie wpływa na konieczność dalszego przetwarzania jego danych z uwagi na ewentualne zagrożenie popełnienia kolejnego podobnego czynu zabronionego". Biorąc powyższe pod uwagę Generalny Inspektor uznał, iż zasadne jest stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie istnieje obecnie potrzeba przetwarzania w [...] danych osobowych E. S. i niezbędne jest nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Komendant [...] złożył na wskazaną decyzję z dnia [...] października 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie w całości oraz uznanie, że Komendant [...] zgodnie z prawem przetwarza dane osobowe E. S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odstąpienie od zastosowania jako przepisów szczególnych art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych. W uzasadnieniu skargi Komendant [...] podkreślił, że przepisy ustawy o Policji regulujące problematykę przetwarzania i ochrony danych osobowych są lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Świadczy o tym treść art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji w kontekście art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem organu, nie można skutecznie zwalczać przestępczości bez nieprzerwanego prowadzenia analizy kryminologicznej, która w przypadku Policji jest jedną z podstawowych metod wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych, określaną jako “analiza kryminalna". Podkreślił, iż ewentualne żądania usunięcia danych osobowych z [...] muszą być oceniane wyłącznie w zestawieniu z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji. Końcowo skarżący wskazał, że zgodność z Konstytucją RP art. 20 ust. 17 ustawy o Policji została pozytywnie oceniona przez Trybunał Konstytucyjny w wydanym 12 grudnia 2005 r. na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich orzeczeniu o sygn. K 32/04. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Sąd ustalił, że w Trybunale Konstytucyjnym toczy się aktualnie postępowanie w sprawie o sygn. akt K 20/12, z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności m.in.: 1) art. 20 ust. 17 w związku z art. 20 ust. 1, 2a i 2b ustawy o z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z art. 2, art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP, 2) § 11 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. z 2007 r., nr 170, poz. 1203) z art. 51 ust. 5 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wpłynie na wynik toczącej się sprawy o sygn. akt II SA/Wa 2328/12. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2012 r., Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stoi na stanowisku, iż w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji zastosowanie w kwestii oceny legalności przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym [...] będą miały przepisy ustawy o ochronie danych osobowych (art. 26 ust. 1 ustawy) z uwagi na brak w przepisach ustawy o Policji jakichkolwiek kryteriów pozwalających na dokonanie oceny przydatności danych osobowych wprowadzonych do [...]. Przepisy ww. ustawy powinny być stosowane przez [...] w sytuacji oceniania każdego przypadku żądania usunięcia danych z [...], a więc również żądania skierowanego do Komendanta [...] przez E. S. Z kolei zdaniem Komendanta [...], dla oceny zasadności przetwarzania danych osobowych w [...] mają zastosowanie przepisy art. 20 ustawy o Policji oraz § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. Przepisy ustawy o Policji regulujące problematykę przetwarzania i ochrony danych osobowych stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Świadczy o tym treść art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji w kontekście art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2012 r. Komendant [...] sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji - mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez odstąpienie od zastosowania jako przepisów szczególnych art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 20/12 będzie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zasadności zarzutu skargi Komendanta [...]. Przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego będą przepisy art. 20 ust. 2a i 2b oraz art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, których zastosowanie - jako podstawy oceny celowości przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym [...] - stanowi kwestię sporną w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. K 20/12 i w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.