II SA/Wa 2332/19
WyrokWSA w Warszawie2020-10-22
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Łukasz Krzycki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby funkcjonariusza na rzecz państwa totalitarnego, trwający niecałe dwa lata, przy łącznym stażu służby przekraczającym 28 lat, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co wraz z rzetelnym pełnieniem służby na rzecz państwa demokratycznego, może stanowić podstawę do wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, 22a i 24a tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego trwający niecałe dwa lata, przy łącznym stażu służby ponad 28 lat, należy uznać za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W połączeniu z rzetelnym pełnieniem służby na rzecz państwa demokratycznego, stanowi to "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w zdaniu wstępnym art. 8a ust. 1 ustawy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów art. 15c, 22a i 24a. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej przez błędne, zbyt wąskie jej zinterpretowanie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, była funkcjonariuszka, ubiegała się o wyłączenie stosowania wobec niej przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powołując się na art. 8a tej ustawy. Organ odmówił, uznając, że nie spełnia ona przesłanek "krótkotrwałej służby" na rzecz państwa totalitarnego (niecałe 2 lata służby) ani nie wykazała "szczególnie uzasadnionego przypadku" poprzez służbę z narażeniem życia lub wybitne osiągnięcia. Wnioskodawczyni kwestionowała ocenę krótkotrwałości służby oraz podkreślała swoje osiągnięcia i rzetelność służby. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]
Zaskarżonym aktem, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - wobec treści art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową", w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] listopada 2018 r., którą odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. U. K. - zwanej dalej "Wnioskodawczynią" - art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Wnioskodawczyni – wobec decyzji z [...] listopada 2018 r. - wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy; w uzasadnieniu wskazała, że spełnia przesłanki określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; podniosła, że organ pominął fakt jej odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi w 2001 roku oraz Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę w 2008 roku; odznaczenia te potwierdzają, że Wnioskodawczyni wyróżniała się na tle pozostałych funkcjonariuszy; osiągnięciem w służbie było również mianowanie jej na stopień oficerski; nie każdego funkcjonariusza kieruje się bowiem do szkoły oficerskiej; awanse w stopniach i zajmowanych stanowiskach oraz opinie służbowe świadczą zaś o spełnieniu przez Wnioskodawczynię kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków; podkreślono, że policjant - składając ślubowanie - godzi się na pełnienie służby w warunkach zagrażających zdrowiu; Wnioskodawczyni wskazała konkretne okoliczności świadczące o pełnieniu przez nią służby z narażeniem życia i zdrowia; brała udział - z polecenia przełożonych - w zabezpieczaniu meczy, wizyt papieskich, wizyt wysokich przedstawicieli władz państwowych i delegacji zagranicznych, w patrolach oficerskich oraz patrolach wspomagających służby prewencji; fakt braku w aktach osobowych dowodów, na pełnienie przez nią służby z narażeniem życia i zdrowia tłumaczyła tym, że nie opisuje się w nich wszystkich wykonywanych przez funkcjonariusza czynności,
- na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie jej art. 15c, 22a i 24a, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia;
wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie,
- przy rozstrzyganiu spraw, wobec art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, fundamentalne znaczenie ma zamieszczenie tam w istocie dwu przesłanek, których spełnienie otwiera możliwość jego zastosowania do konkretnej osoby; przepis ten nakłada na organ również obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek; tylko w takiej sytuacji dopuszczono możliwość wyłączenia stosowania przepisów ogólnych (art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej),
- przesłanki zastosowania danej regulacji są nieostre; oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi administracji możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy, poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego,
- pierwsza z przesłanek – krótkotrwałość służby - musi być każdorazowo oceniana indywidualnie; winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa; dodatkowo należy ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza; oznacza to, że - obok oceny, czy dany okres może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym – należy go oceniać także abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby; krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno sformułować choćby przybliżoną definicję; przy oparciu się jednak na wykładni językowej krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością; również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy danego słowa - to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.); pierwszeństwo wykładni językowej jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14),
- wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek"; odnosząc się do tego ostatniego wskazano, że zachodzi on wówczas, gdy funkcjonariusz - poza spełnieniem dwóch innych wymaganych przesłanek - miał wybitne osiągnięcia w służbie, szczególnie wyróżniające go na tle pozostałych; wobec tego uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami; tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek",
- w przedmiotowej sprawie brak jest dowodów potwierdzających wprost, że Wnioskodawczyni pełniła służbę z narażeniem życia i zdrowia; sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji oraz wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniane jako narażenie życia i zdrowia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej; nie odnotowano wybitnych osiągnięć w służbie Wnioskodawczyni, które by szczególnie wyróżniały ją na tle pozostałych funkcjonariuszy; dlatego postawa Wnioskodawczyni, jej osiągnięcia, jak i charakter służby oraz warunki jej pełnienia nie świadczą o tym, że spełniono warunek szczególnie uzasadnionego przypadku pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisów ustawy zaopatrzeniowej,
- Wnioskodawczyni pełniła służbę od [...] sierpnia 1984 r. do [...] stycznia 1991 r. oraz od [...] października 1992 r. do [...] lutego 2015 r. - przez 28 lat i 10 miesięcy; z tego - na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od [...] października 1986 r. do [...] lipca 1988 r. - przez rok, 9 miesięcy i 14 dni,
- Wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez ponad 21 miesięcy; nie można więc uznać tego okresu za "krótkotrwały"; trudno tu bowiem mówić o "chwilowości" czy "przejściowości"; służba ta z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości"; okresu służby Wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu - jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby - nie można oceniać jako krótkotrwałego; dlatego w przedmiotowej sprawie nie spełniono przesłanki "krótkotrwałości"; nie można tego okresu uznać za krótkotrwały, ponieważ nie sposób stwierdzić, że odpowiada wskazanej wcześniej wykładni językowej,
- odnosząc się do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej podniesiono, że powinna być ona każdorazowo oceniana na podstawie charakteru zadań realizowanych przez funkcjonariusza,
- uwzględniając to, dla oceny spełnienia przez Wnioskodawczynię przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...)" wzięto pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji, dalej jako "KGP" - zawarte w piśmie z [...] stycznia 2018 r. - oraz "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z [...] grudnia 2017 r. Komendanta Szkoły Policji w K.; stwierdzono, że Wnioskodawczyni rzetelnie realizowała zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po 12 września 1989 r.; potwierdzają to informacje, zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe; w aktach sprawy nie ma informacji o karach dyscyplinarnych wymierzonych Wnioskodawczyni; jednak brak jest również dokumentów potwierdzających jej udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia; w piśmie Komendanta Szkoły Policji w K. także nie zakwestionowano tego, że Wnioskodawczyni rzetelnie realizowała zadania i obowiązki służbowe po 12 września 1989 r.; w aktach sprawy nie ma wzmianek o wszczynaniu i prowadzeniu w stosunku do niej postępowań karnych oraz karno-skarbowych; wskazano, że wielokrotnie wyróżniano ją nagrodami pieniężnymi; odznaczono ją Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę,
- podkreślono, że samego charakteru realizowanych przez Wnioskodawczynię zadań w Policji - do dnia zwolnienia ze służby 1 września 2011 r. - i wynikającego z nich potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia nie można oceniać jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej; potwierdza to Komendant Szkoły Policji w K. wskazując, że w posiadanych zasobach archiwalnych nie ma dokumentów, potwierdzających udział Wnioskodawczyni w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia; nie było też wydawane zaświadczenie, uprawniające do podwyższenia emerytury - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005 r., poz. 734 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie o emeryturze",
- służba w Policji zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy - nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone; gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, że była ona pełniona z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby przesłanki drugiej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej (pkt 2); wskazano tam, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia"; z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg,
- podsumowując, przebieg służby Wnioskodawczyni nie pozwala przyjąć, by w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek", wynikający z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej; uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia; tylko wówczas można uznać, że występuje "szczególnie uzasadniony przypadek",
- obie - wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przesłanki muszą zostać spełnione łącznie; ustawodawca, konstruując przywołany przepis, pomiędzy przesłanką pierwszą i drugą użył spójnika "oraz", zatem jego intencją było traktowanie obu wymogów w sposób łączny; w przeciwnym razie użyłby np. spójnika "lub"; ponieważ w przypadku Wnioskodawczyni nie są spełnione obie przesłanki przewidziana w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej organ nie ma możliwości wyłączenia w stosunku do niej art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Wnioskodawczyni wniosła o uchylenie skarżonego orzeczenia, a także o zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, o wyłączeniu wobec niej art. 15c tego aktu.
W szerokim uzasadnieniu skargi podniesiono brak konsekwencji organu jeśli chodzi o ocenę krótkotrwałości służby Wnioskodawczyni. W decyzji I. instancji abstrahowano od weryfikacji krótkotrwałości jej służby, gdyż nie spełniono w sprawie drugiej przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Z kolei w skarżonej decyzji stwierdzono, że okresu 21 miesięcy służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa nie można uznać za krótkotrwały. Wnioskodawczyni nie zgadza się z tą oceną. 21 miesięcy stanowi około 6 % łącznego okresu jej służby - pełnionej także po 31 lipca 1990 r. Podkreślono, że zarówno KGP, jak i Komendant Szkoły Policji w K. stwierdzili, że rzetelnie realizowała zadania i obowiązki służbowe. Potwierdzają to zresztą wielokrotne wyróżnienia nagrodami pieniężnymi, odznaczenie Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę oraz mianowanie na oficera policji w 1999 roku. Wskazano także, że w istotę każdej służby wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia - potencjalne niebezpieczeństwo wynikające z samego faktu pełnienia służby. Policjant godzi się na służbę w warunkach zagrażających życiu składając ślubowanie przed podjęciem służby. Wnioskodawczyni wskazała, że organ deprecjonuje jej osiągnięcia w służbie. Poza mianowaniem na stopień oficerski, nagrodami, odznaczeniami oraz awansami w stopniu i stanowisku przeniesiono ją także na stanowisko wykładowcy w Szkole Policji w K., gdzie dzieliła się ze studentami swoją wiedzą oraz doświadczeniem. W trakcie pracy dydaktycznej uzyskała zresztą II miejsce w Konkursie Wykładowca Roku.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby nie zachodziły wskazana tam przesłanki wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawczyni reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu. Wynikało to z błędnego - nazbyt wąskiego - wyłożenia treści normatywnej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Zakreśla on granicę wyłączenia stosowania reguł szczególnych wobec funkcjonariuszy, pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa.
W danym zakresie zarzuty skargi są zasadne.
Na wstępie należy wskazać, że w sprawie nie może budzić wątpliwości jej stan faktycznie w zakresie, gdzie - jak wskazał organ, wedle stosownej informacji z IPN - służba Wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa trwała rok, 9 miesięcy i 14 dni na ogólny czas jej pełnienia 28 lat i 10 miesięcy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ mylnie przyjął, że służba na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała niecałe 2 lata, wobec pełnienia obowiązków w służbach mundurowych ponad 28 lat, nie powinna być rozumiana jako krótkotrwała. Wykluczało to jego zdaniem zastosowanie wyjątku, zakreślonego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Wypada odnotować, że – co trafnie zauważa organ administracji - pojęcie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano słownikowe znaczenie danego wyrazu. Organowi umknęło jednak, że - w języku potocznym - pojęcie krótkotrwały jest używane przy opisie różnych zjawisk czy wydarzeń i - zależnie od kontekstu – może charakteryzować diametralnie inne okresy. Szersze rozważanie w danym zakresie zamieszczono w uzasadnieniu, zapadłego w analogicznej sprawie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z 3 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 2346/18. Sąd w tym składzie uważa je za trafne. Wobec dostępności tegoż dokumentu w sieci teleinformatycznej (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") powtarzanie sformułowanej tam argumentacji byłoby bezzasadne. Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnosi się z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy pełnej aktywności zawodowej ludzi - trwającej z reguły kilkadziesiąt lat - okres nieprzekraczający dwóch lat będzie także oczywiście krótkotrwałym.
Wobec powyższych uwarunkowań nie znajduje uzasadnienia zawężająca wykładnia pojęcia służba krótkotrwała - w świetle reguł wykładni językowej, czy też ze względów celowościowych.
Równocześnie organ ustalił, że Wnioskodawczyni pełniła rzetelnie służbę na rzecz państwa demokratycznego, w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio.
Orzekający w sprawie skład Sądu miał na uwadze, że obecnie w judykaturze wyrażone są różne stanowiska, co do właściwego rozumienie treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, gdy chodzi o zakres zastosowania wyłączenia zasad ogólnych. Prezentowane jest, też stanowisko, że:
- dla zastosowania przewidzianego tam wyjątku nie jest niezbędne spełnienia obu warunków, określonych w pkt 1 i 2 tego przepisu, czy
- spełnienie warunku krótkotrwałości służby i rzetelnego jej pełnienia jest przesłanką wystarczającą do jego zastosowania - bez potrzeby wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, jako okoliczności wykraczającej poza przesłanki wskazane w pkt 1 oraz 2 in principio wskazanej jednostki redakcyjnej.
Zdaniem organu natomiast niezbędne jest wystąpienie przesłanek szczególnych, wykraczających poza wskazane w tiret 2
Niezależnie od tego, który z tych poglądów przyjąć za najbardziej trafny, należy wskazać, że w rozpatrywanym przypadku – przy przyjęciu także, wedle stanowiska organu, niezbędności wystąpienia przesłanki wykraczającej poza krótkotrwałą służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelność jej pełnienia dla państwa demokratycznego (przy tym warunek zagrożenia życia lub zdrowia nie jest niezbędny, skoro wymieniono go przykładowo) - spełniona jest także w ocenie Sądu przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu zdania wstępnego art. 8a ust. 1. Mając bowiem na uwadze, że wedle stanowiska judykatury nawet kilkuletni okres służby można kwalifikować jako krótkotrwałą, przypadek jej pełnienia przez niecałe dwa lata musi być uważany za epizodyczny. Nie sposób przy tym uznać, aby wolą prawodawcy - którego zamiarem było odebranie społecznie nieakceptowanych przywilejów osobom, pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa - było także obniżenie świadczeń wypracowanych przez funkcjonariuszy, którzy jedynie znikomy czas służyli państwu totalitarnemu, gross zaś ich aktywności zawodowej - z czym wiązało się nabycie obecnych przywilejów emerytalnych służb mundurowych – to oddana praca w instytucjach demokratycznego państwa.
Ponieważ, jak wskazano wcześniej, w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek zastosowania wyjątku, określonego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej – stanowi go bardzo krótka służba Wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa w powiązaniu z późniejszym, wieloletnim, rzetelnym pełnieniem obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego (to okoliczności faktyczne bezsporne) - bez znaczenia jest w sprawie, że organ nie rozważał pozostałych okoliczności, które mogły świadczyć o wystąpieniu szczególnego przypadku przemawiającego z zastosowaniem danego wyjątku - podnoszone przez Wnioskodawczynię kwestie: wykonywanie przezeń obowiązków, które miały się wiązać z realnym zagrożeniem jej życia lub zdrowia, wyróżnienia nagrodami pieniężnymi, uzyskanie odznaczenia Brązowym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę, mianowanie na oficera policji, czy praca na stanowisku wykładowcy w Szkole Policji w K., które może potwierdzać szczególne zasługi w służbie. Organ nie weryfikował przywoływanych tu okoliczności ani się do nich faktycznie nie odnosił. Mogłoby to jednak mieć znaczenie w sprawie tylko gdyby konieczne było dalsze ustalanie, czy zachodzą wobec Wnioskodawczyni przesłanki zastosowania wyjątku, zaś w danym przypadku nie ma – jak wskazano - takiej potrzeby.
Skoro decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, charakter uznaniowy (patrz sformułowanie: "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym) wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza o konieczności zastosowanie danej regulacji wobec Wnioskodawczyni. Organ będzie jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano.
Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Nie uwzględniono żądania Wnioskodawczyni orzeczenia przez Sąd o obowiązku włączenia przez organ stosowania wobec danego funkcjonariusza art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 145a § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zobowiązanie do wydania aktu o określonej treści. Kompetencja Sądu w danym zakresie nie dotyczy bowiem kontroli legalności decyzji uznaniowych - tak użycie we wskazanej regulacji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej sformułowania "może".
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni natomiast ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło