II SA/Wa 2333/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji (zwanego dalej: "Komendantem Głównym") z dnia [...] lipca 2019 r. o numerze [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w R. (zwany dalej: "Komendantem Wojewódzkim") – przywołując w podstawie prawnej art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a) i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) – orzekł o cofnięciu T. S. (zwanemu dalej: "Skarżącym") pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący został skazany – prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w L. o sygn. akt [...] – za popełnienie przestępstw umyślnych. Tym samym uznać należało, że stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co skutkującym cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Komendant Główny utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji, że cofnięcie Skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni było w pełni zasadne. Wskazał przy tym, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ustawodawca przesądził zatem, że istnienie owego zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem samo ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń jest skazana za przestępstwo umyślne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego z dnia [...] lipca 2019 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; zwanej dalej: "k.p.a.") polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia prawy, w tym niewyjaśnienie, czy w kontekście przestępstwa, za które Skarżący został skazany, w tym w szczególności zebranych w tymże postępowaniu dowodów, zachodzi obawa, że posiadając broń palną do celów łowieckich będzie on stanowił zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego; 2) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sam fakt skazania – niezależnie za jakie przestępstwo dana osoba została skazana – determinuje wniosek, że osoba taka stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, podczas gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost takie uregulowanie w ustawie o broni i amunicji; 3) art. 10 § 1 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, poprzez doręczenie mu w niniejszej sprawie de facto jednego z dwóch pism, a mianowicie zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz zaskarżonej decyzji, co uniemożliwiło mu wzięcie czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Rozwijając zarzutu podniesiono, że organ nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego poza uzyskaniem karty karnej Skarżącego, ani nie dokonał analizy materiałów zgromadzonych w aktach postępowania Sądu Okręgowego w L. o sygn. akt [...]. Poprzestając na informacjach wynikających z karty karnej organ wysnuł twierdzenie jakoby każde skazanie za umyślne przestępstwo stanowi o tym, że osoba skazana jest zaliczona do kategorii osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co stoi jednak w rażącej sprzeczności z normą prawną wynikającą z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Uznanie, że każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia. Zdaniem Skarżącego, z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika wyraźnie, że kwestią najistotniejszą przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią. Nie chodziło więc ustawodawcy o jakiekolwiek skazanie, jakiekolwiek naruszenie porządku prawnego, ani jakiekolwiek zagrożenie dla tego porządku ze strony uprawnionego, a tylko o zagrożenie, że użyje broni sprzecznie z porządkiem publicznym. W konsekwencji, konieczne staje się wykazanie, że zachowanie uprawnionego, będące powodem jego skazania, pozwala żywić obawę co do dalszego zgodnego z prawem używania broni, co organ musi wykazać dowodami, a nie tylko swobodnymi zabiegami logicznymi. Tymczasem wskazanym przez organ prawomocnym wyrokiem Skarżący został skazany za czyny związane z nielegalnym wydobyciem szeroko rozumianych kopalin, zatem nie dopuścił się on jakiegokolwiek przestępstwa z użyciem przemocy ani tym bardziej w związku z użyciem broni. Organ pominął zupełnie okoliczność, że czyny, za które skazano Skarżącego, jakkolwiek oczywiście naganne, nie wiązały się z żadną agresją, brutalnością ani atakiem na kogokolwiek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W niniejszej sprawie podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie przez Skarżącego broni palnej do celów łowieckich był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 2019 r. o sygn. akt [...], którym uznano Skarżącego winnym popełnienia siedmiu zarzucanych mu czynów, szczegółowo opisanych w punktach od I do VII aktu oskarżenia, wymierzając mu w punkcie XIX wyroku łączną karę w wysokości dwóch lat pozbawienia wolności (vide: k. 94-137 akt adm.). Poza przedmiotem sporu pozostawało przy tym, że popełnione przez Skarżącego czyny stanowiły przestępstwa umyślne. W sprawie spełniona została zatem ustawowa przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż wskutek wskazanego wyżej wyroku Skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy. Spór w sprawie sprowadza się w istocie do ustalenia, czy zasadne jest stanowisko organów, że każde skazanie za przestępstwo umyśle sprawia, że osoba skazana jest zaliczana do kategorii osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem Sądu, nie może ulegać wątpliwości, że rację mają działające w sprawie organy policyjne. Treść powołanych na wstępie przepisów nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ je stosujący, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki określonej w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: nienaganna opinia, czy okoliczności dotyczące charakteru i wagi przestępstwa, którego skarżący się dopuścił. Skazanie za przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II OSK 2862/12; z dnia 23 września 2016 r. o sygn. akt II OSK 3052/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 wskazanej ustawy. W świetle powyższego, trafne jest stanowisko organu, że ustawodawca rozstrzygnął, że istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie umyślnego przestępstwa dla organów Policji ma charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Podnieść przy tym należy, że organy Policji w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie weryfikują przebiegu postępowania karnego, trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych, ani kwestii orzeczonych przez sąd kar czy środków karnych. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie czynu stanowiącego umyślne przestępstwo i skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za to przestępstwo świadczy o tym, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jakiej – w ocenie ustawodawcy – powinien dochować posiadacz broni. Wskazać zatem wyraźnie należy, że nie ma racji autor skargi, gdy twierdzi, że organ winien wykazać w postępowaniu dowodowym, że zachowanie uprawnionego, będące powodem jego skazania, pozwala żywić obawę co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bowiem jedynie ustalenie, czy zachodzą określone w ustawie o broni i amunicji przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, a zatem czy fakt skazania za przestępstwo spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stwierdzenie, że Skarżący został skazany za przestępstwo umyślne prawomocnym wyrokiem Sądu karnego stanowiło zatem wystarczającą podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W konsekwencji za niezasadne uznać należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a) ustawy o broni i amunicji (niezależnie od tego, że autor skargi zdaje się omyłkowo przywołał art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 tej ustawy, które nie miały w sprawie zastosowania). Dodać przy tym należy, że zasadnie Komendant Główny wskazał w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji na istotną zmianę stanu prawnego, dokonaną na mocy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. Od tego dnia ocena tak organów Policji, jak i sądów administracyjnych w zakresie zaliczenia osób posiadających pozwolenia na broń (lub ubiegających się o pozwolenie) do kategorii osób określonych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest odmienna, ponieważ w obecnym brzmieniu tego przepisu prawa ustawodawca nakazał odmówić wydania (lub cofnąć) pozwolenia na broń osobie skazanej za jakiekolwiek przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W świetle powyższych rozważań za nietrafione uznać także należy podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym reguł postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy potwierdził fakt skazania Skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo umyślne, prowadzanie dodatkowego postępowania dowodowego, na okoliczność, że Skarżący nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego jest zbędne. Samo bowiem skazanie posiadacza broni za przestępstwo umyślne skutkuje wydaniem orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń. Brak jest również podstaw do uznania, że w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania, w którym czynnie uczestniczył, składał pisma i wnioski dowodowe, a także wywiódł skutecznie odwołanie przy pomocy swojego pełnomocnika. Sąd nie stwierdził również by w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mającym istotne znaczenie dla ostatecznego jej rozstrzygnięcia, a tylko takie naruszenie mogłoby doprowadzić do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – w sentencji wyroku.