II SA/Wa 234/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Jacek Fronczyk Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji w związku z planowanym zwolnieniem ze służby w Straży granicznej – oddala skargę – Rozkazem personalnym z [...] września 2013 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej zwolnił [...] SG P.B. z dniem [...] września 2013 r. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem [...] października 2013 r. przeniósł do swojej dyspozycji w związku z przewidywanym zwolnieniem ze służby. Rozpoznając sprawę wskutek odwołania strony, Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] listopada 2013 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej terminu zwolnienia i przeniesienia do dyspozycji, orzekł że zwolnienie ze stanowiska następuje z dniem [...] października 2013 r., a przeniesienie do dyspozycji z dniem [...] października 2013 r. oraz utrzymał w mocy badany rozkaz w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu organ szeroko opisał charakter służby i wynikający z niego stosunek podporządkowania funkcjonariuszy zwierzchnikom. Powołał się również na przepisy prawa uprawniające organ do zadysponowania funkcjonariuszem tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślił także, że za zwolnieniem strony z zajmowanego stanowiska, a także z planowanym zwolnieniem ze służby przemawia fakt likwidacji stanowiska zajmowanego dotychczas przez stronę, a także fakt wielomiesięcznego zawieszenia strony w obowiązkach służbowych. W interesie organu nie jest zaś trzymanie w służbie osób, które jej faktycznie nie pełnią. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiodła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 § 1, 107 i 108 K.p.a., co skutkowało niemożnością obrony interesu skarżącej, - art. 39a, 40a, 41, 42, 43 ustawy o Straży Granicznej, w szczególności poprzez nierozważenie możliwości powierzenia stronie innego stanowiska, - § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów (...). W uzasadnieniu skargi rozwinięto jej zarzuty. Podkreślono, że funkcjonariusz powinien mieć możliwość wyboru miejsca pełnienia służby. Powinien też mieć możliwość udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, które go dotyczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję poruszał się w granicach ustalonych przepisami prawa. W pierwszej kolejności należało się odwołać do treści art. 39a ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675), zgodnie z którym funkcjonariusza zwolnionego lub odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść do dyspozycji właściwego przełożonego jeżeli przewiduje się m.in. zwolnienie ze służby. Powołany przepis umożliwia więc organowi przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji przełożonego w sytuacji zamiaru jego zwolnienia ze służby. Samo przeniesienie uzależnione jest zaś od uprzedniego zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska. Materia zwolnienia ze służby została natomiast uszczegółowiona w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 sierpnia 2005 r. w sprawie przenoszenia do dyspozycji funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 181, poz. 1517). Zgodnie z jego § 4 ust. 1, dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji, uwzględnia się m.in. podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, przewidywany termin tego zwolnienia oraz występowanie okoliczności uniemożliwiających zwolnienie funkcjonariusza ze służby bezpośrednio po jego zwolnieniu lub odwołaniu go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego – jeżeli przeniesienie do dyspozycji ma nastąpić w związku z przewidywanym zwolnieniem funkcjonariusza ze służby. W świetle tak sformułowanej normy prawnej organ winien przy przenoszeniu funkcjonariusza do dyspozycji rozważyć wszystkie okoliczności w niej opisane. Rozpatrując materię przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji oraz materię zamiaru jego zwolnienia ze służby należy także mieć na względzie okoliczności podniesione w uzasadnieniu skażonej decyzji, a dotyczące charakteru stosunku służbowego. W tym zaś zakresie zasadnie wywiódł organ, iż stosunek służbowy funkcjonariusza, ma charakter stosunku administracyjnoprawnego, który charakteryzuje się przede wszystkim tym, iż to organ administracyjny jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną każdego funkcjonariusza. Istotą służby jest bowiem dyspozycyjność funkcjonariusza, który ma obowiązek podporządkowania się poleceniom przełożonego w kwestii kształtowania stosunku służbowego. Zgoda obu stron wymagana jest wyłącznie w przypadku nawiązania stosunku służbowego, natomiast warunki służby, miejsce jej pełnienia, czy zakres obowiązków, narzucane są przez przełożonego. W świetle powyższego, skarżone rozstrzygniecie jawi się jako posiadające umocowanie w przepisach prawa. Organ po zwolnieniu funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska, mógł bowiem dokonać jego przeniesienia do dyspozycji przełożonego, artykułując jednocześnie chęć zwolnienia ze służby. Z uwagi na fakt, iż powyższe orzeczenie wydawane jest w ramach uznania administracyjnego organu, winno w sposób wyczerpujący uzasadniać podejmowaną decyzję, realizując założenia przyjęte przez ustawodawcę w części ogólnej K.p.a. – w szczególności założenia opisane w art. 7 i 11 K.p.a. W ocenie tutejszego Sądu, uzasadnienie badanej decyzji spełnia wyżej wymienione kryteria. Organ dokonał w nim bowiem dokładnej analizy przepisów prawa, jakie stosował. Nadto w sposób szczegółowy zaprezentował przesłanki przemawiające, w jego ocenie, za niemożliwością dłuższego pozostawania funkcjonariusza w służbie. W sposób przekonujący wyjaśnił, iż ewentualne przeniesienie funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe nie leży w interesie służby, z uwagi na zawieszenie strony w wykonywaniu obowiązków służbowych. Po przeniesieniu na inne stanowisko strona nie mogłaby bowiem nadal wykonywać obowiązków. Zwrócić należy również uwagę na fakt, iż dodatkowo, za koniecznością wydania skażonej decyzji przemawiały zmiany organizacyjne wprowadzone w życie Zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z [...] stycznia 2013 r. i nr [...] z [...] lipca 2013 r. skutkujące likwidacją stanowiska zajmowanego przez skarżącą. Powyższe świadczy więc o tym, że powodem wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia były okoliczności natury obiektywnej. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, to uznać je należało za chybione. Przede wszystkim, przepisy prawa, regulujące materię objętą skarżoną decyzją, nie nakładają na organ obowiązku poszukiwania możliwości zagospodarowania danego funkcjonariusza w strukturach Straży Granicznej. Istnienie takiego obowiązku byłoby bowiem sprzeczne z treścią art. 39a ustawy o Straży Granicznej, który dopuszcza możliwość zaplanowania zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W realiach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy na organie nie ciążył też obowiązek opiniowania zmian organizacyjnych ze związkami zawodowymi. Przedmiotem sprawy nie są przecież te zmiany, wprowadzone w życie Zarządzeniami Komendanta Głównego SG nr [...] i [...] z 2013 r., a ich efekt w postaci likwidacji stanowiska zajmowanego przez stronę. Jako niezrozumiały jawi się zaś zarzut zawierający stwierdzenie, iż strona pozostaje w zawieszeniu w czynnościach służbowych a jednocześnie jest w dyspozycji przełożonego. Formułując powyższą myśl strona najwyraźniej nie zauważyła jednego z elementów skarżonej decyzji w postaci zwolnienia ze stanowiska. Jeśli natomiast nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego (co miało miejsce w niniejszej sprawie), to tym samym upadł skutek w postaci zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów części ogólnej K.p.a., to wskazać należało, iż strona pozbawiła Sąd możliwości weryfikacji wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów świadczących o tym, że te potencjalne naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny jest zobowiązany badać zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez pryzmat normy art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.). W myśl powołanej normy prawnej podstawą do uchylenia decyzji mogą zaś być jedynie takie naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W realiach niniejszej sprawy, tutejszy Sąd nie dopatrzył się zaś naruszeń prawa przez organ, które miałyby nie tylko istotny, ale wręcz jakikolwiek wpływ na kwestionowane rozstrzygnięcie. W szczególności na wynik sprawy nie rzutowała kwestia ewentualnego przesłuchania strony. Podstawą spornej decyzji był bowiem stan faktyczny ustalony prawidłowo i wyczerpująco. Tych ustaleń nie mogły by zaś zmienić dywagacje strony podnoszone chociażby w odwołaniu czy skardze do Sądu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).