II SA/Wa 2342/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-11

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Ewa Radziszewska-Krupa, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia dokumentacji przebiegu i efektów kontroli z okresu od 2016 r. do daty wniosku, obejmującej ok. 1000 stron i wymagającej zaangażowania wielu komórek organizacyjnych oraz analizy, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądana dokumentacja, ze względu na swój zakres, wiek, konieczność analizy i anonimizacji, stanowi informację przetworzoną. Wnioskodawca nie wykazał, aby jej uzyskanie było szczególnie istotne dla interesu publicznego, co uzasadnia odmowę udostępnienia na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
M. K. zwrócił się o udostępnienie dokumentacji kontroli Centralnego Zarządu Służby Więziennej w kilku jednostkach z lat 2016-2020. Organ uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i odmówił jej udostępnienia, wskazując na obszerny zakres (ok. 1000 stron, 1 metr bieżący) i konieczność zaangażowania wielu komórek organizacyjnych oraz analizy. Wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego. Minister Sprawiedliwości utrzymał decyzję w mocy. M. K. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną kwalifikację informacji jako przetworzonej i brak analizy interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę M. K. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2021r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej. M. K. zwrocił się do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z wnioskiem z [...] czerwca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, który dotyczy 3 zbiorów informacji. Zakres objęty zaskarżeniem - pkt 2 wniosku - obejmuje informacje w postaci cyt. "dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii Centralnego Zarządu Służby Więziennej następujących jednostek organizacyjnych Służby Więziennej z okresu od 2016 r. do daty wpłynięcia wniosku: - Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], - Aresztu Śledczego [...], - Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], - Zakładu Karnego w [...], - Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], - Aresztu Śledczego w [...], - Zakładu Karnego w [...], - Zakładu Karnego nr [...] w [...]". Wnioskodawca wskazał, że cyt. "pozyskanie powyższej informacji publicznej może spowodować skierowanie projektu ustawy do Sejmu aby zwiększyć ochronę praw osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych a także projekt ustawy będzie zawierał usprawnienie organu władzy publicznej jakim jest Służba Więzienna w tym zmianę nazwy z "Służba Więzienna" na "Straż Więzienna" złożony w trybie art. 118 ust. 2 Konstytucji RP". W piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ zawiadomił wnioskodawcę, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ żądane dane nie są wprost dostępne w cyklicznie gromadzonych przez instytucję zbiorach. Wnioskodawca został zobowiązany do wykazania okoliczności świadczących o występowaniu szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie przez niego informacji przetworzonej. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z [...] czerwca 2020 r., wnioskodawca wskazał, że cyt. "upatruje interes publiczny w tym że nie każdy w naszym kraju posiada komputer w domu a co dopiero dostęp do Internetu (...) w razie ponownego wniosku od innego obywatela informacja ta będzie już przygotowana (...). Dyrektor Generalny Służby Więziennej [...] sierpnia 2020 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia przetworzonej informacji publicznej. Podstawę wydanej decyzji stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176; w dalszej treści; u.d.i.p.). Organ wyjaśnił, że nie dysponuje gotową informacją o treści i formie, zgodnych z wnioskiem. Wniosek obejmuje dokumentację z czterech lat w tym archiwalną (dokumentacja bowiem w myśl obowiązujących przepisów archiwalnych przechowywana jest we właściwej komórce merytorycznej przez okres dwóch lat od zakończenia roku, w którym została założona, zatem dokumentacja z roku 2016 i 2017 została przekazana do archiwum). Realizacja wniosku wymagałaby przeglądu i analizy wszystkich segregatorow, w których znajdują się między innymi żądane informacje, dokonania niezbędnej anonimizacji oraz sporządzenia kopii dokumentów. Tym samym zakres koniecznych do wykonania czynności wymagałby zaangażowania znacznych środków osobowych, odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11). Następnie, organ uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby udostępnienie informacji objętych wnioskiem było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Sz 1034/17). Interes publiczny wiązać się musi z działaniem mającym cechy skuteczności, tj. takim, które polega na realnym oddziaływaniu na funkcjonowanie instytucji publicznych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2017r. sygn. II SA/Wa 1677/16). M. K. wniósł odwołanie z [...] października 2020 r. od pkt 2. ww. decyzji. Zwrócił się o uchylenie decyzji we wskazanej części i nakazanie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał m. in. cyt. "niezbędne jest zapoznanie się z dokumentacją w tych jednostkach penitencjarnych w których byłem ale także organów nad nimi jak i one działają. Skarżący jest świadom, że mógł wnioskować o dokumentację ze wszystkich jednostek organizacyjnych Służby Więziennej aby mieć lepszy obraz jednak na tę chwilę wnioskował o osiem jednostek organizacyjnych nie wyklucza też, że będą kolejne wnioski (...)" - str. 11 odwołania. W toku postępowania, na prośbę organu odwoławczego, organ I instancji wyjaśnił, że Centralny Zarząd Służby Więziennej (CZSW) prowadzi rejestr kontroli, w związku z czym wniosek obejmuje 5 takich rejestrów za lata 2016 - 2020, które wymagałyby szczegółowego przeglądu celem ustalenia żądanej informacji. Rejestry są prowadzone elektronicznie. Wstępna kwerenda pozwoliła ustalić, że zostało zarejestrowanych 55 spraw kontrolnych, dotyczących jednostek SW wskazanych we wniosku, co przekłada się na ok. 1000 stron dokumentacji. Zbiór ten stanowi około jednego metra bieżącego dokumentacji pokontrolnej. Do poszukiwania i przeglądu żądanej informacji zaangażowanych byłoby 5 komórek merytorycznych CZSW. Trudno natomiast określić liczbę zaangażowanych przy wniosku funkcjonariuszy, ponieważ jest to uwarunkowane wieloma czynnikami, przede wszystkim absencją spowodowaną stanem epidemii i koniecznością zapewnienia niezakłóconego przebiegu służby. Minister Sprawiedliwości wskazał, iż zasadnie organ I instancji przyjął w niniejszej sprawie, że wniosek o wydanie dokumentacji kontrolnej w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej powinien być rozpatrywany w oparciu o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176). Status dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających został wprost potwierdzony w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Z kolei Dyrektor Generalny Służby Więziennej, będąc organem władzy publicznej, jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego wnioskodawca aktualnie domaga się udostępnienia dokumentacji z przebiegu kontroli w 8 jednostkach penitencjarnych, w których, jak przyznał w odwołaniu (str. 11) sam przebywał, jako osadzony. Organ I instancji wskazał, że żądana dokumentacja obejmuje ok. 1000 stron protokołów (ok. 1 metr bieżący dokumentów) i wymaga współdziałania 5 komórek merytorycznych CZSW w celu przygotowania do udostępnienia. Organ podkreślił przy tym, że w trudnym czasie ogólnokrajowej pandemii i związanych z tym trudności organizacyjnych i kadrowych, pozytywne rozpatrzenie wniosku mogłoby wpłynąć negatywnie na realizację powierzonych ustawowo zadań CZSW. Wobec powyższego trzeba stwierdzić, że organ I instancji wnikliwie przeanalizował zakres wniosku pana K. Z jednej bowiem strony ustalił liczbę żądanych dokumentów, z drugiej zaś wskazał skarżącemu czynności niezbędne do udostępnienia tych dokumentów. Wskazał liczbę zaangażowanych w realizację wniosku komórek merytorycznych i rozważył wpływ realizacji wniosku na funkcjonowanie CZSW. Zdaniem organu odwoławczego przygotowanie odpowiedzi na wniosek byłoby czynnością analityczną (a nie techniczną) i wymagałoby szczegółowej analizy wszystkich protokołów kontroli m. in. pod kątem występowania w nich danych prawnie chronionych. Trzeba bowiem uwzględnić specyfikę tych dokumentów. Częstokroć zawierają one dane osób fizycznych m. in. osadzonych lub opisy konkretnych zdarzeń na terenie jednostki penitencjarnej. Zatem udostępnienie ich na wniosek nie jest możliwe bez lektury każdego protokołu i usunięcia określonych fragmentów podlegających prawnej ochronie, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych. Organu odwoławczego podkreślił, stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Ma bowiem pełne uzasadnienie na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i innych sądów administracyjnych. Argument związany z obawą o zakłócenie prawidłowej pracy CZSW w związku z realizacją wniosku jest tym bardziej celny, gdy uwzględnić obecną skrajnie trudną sytuację instytucji publicznych, wywołaną stanem epidemii i koniecznością zapewnienia ciągłości pracy i obsługi wpływających spraw, zgodnie z obowiązującymi procedurami. M. K. złożył skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2021r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostepnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucał: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci: a) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020.2176 t.j. z dnia 2020.12.07, dalej: "u.d.i.p.") poprzez błędne uznanie, że informacja powstająca na skutek anonimizacji danych stanowi informację przetworzoną, o której mowa w wyżej wskazanym przepisie u.d.i.p., podczas gdy informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu; b) art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię, będącą konsekwencją przyjęcia, iż wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej wymagającej przetworzenia, podczas gdy dokumenty, o których udostępnienie zwraca się skarżący, są informacją publiczną, którą organ dysponuje i której przekazanie wymaga wykonania ewentualnej anonimizacji oraz określonej liczby kserokopii, co jest prostą czynnością techniczną niewymagającą czynności analitycznych, szczegółowej analizy danych, czy też innych działań charakterystycznych dla informacji publicznej przetworzonej, natomiast sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek organu nie jest wystarczające do uznania, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w postaci: a) art. 7 w zw. z art. 8 § 1, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej; b) art. 16 ust. 2 pkt 2) u.d.i.p. poprzez zaniechanie wymienienia w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Skarżący podnosił, iż organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. W pierwszej kolejności skarżący wskazuje, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Realizacja konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej została zawarta w ustawie z dnia 6 września 2001 roku. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zawarta w ust. 1 powyższego artykułu norma określa przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej i konkretyzuje katalog uprawnień przysługujących jednostce. Równocześnie ust. 1 pkt 1 ustawy w sposób istotny ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej, stanowiąc, że dostęp do uzyskania informacji przetworzonej jest możliwy w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "informacja przetworzona". Skarżący wskazuje, że pojęcie "przetworzenie informacji", funkcjonujące w ustawie o dostępie do informacji publicznej, nie jest tożsame z pojęciem "przetwarzanie danych" zawartym w innych aktach prawnych. Wobec braku definicji ustawowych dokonano w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych podziału informacji publicznej na informację prostą i przetworzoną. W orzecznictwie za informację prostą uznano taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzona przez proces anonimizacji bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (zob. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536). Sam długi okres, którego dotyczy wniosek oraz zaangażowanie kilku jednostek nie jest wystarczające do uznania iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W istocie organ nie wskazał, z jakim nakładem pracy wiązałoby się udzielenie informacji publicznej skarżącemu, ile rzeczywiście osób zaangażowanych byłoby w udzielenie informacji skarżącemu, wskazując w sposób lakoniczny, że liczbę zaangażowanych funkcjonariuszy "trudno jest określić", ponieważ jest to uwarunkowane "wieloma czynnikami", przede wszystkim "absencją spowodowaną stanem epidemii i koniecznością niezakłóconego przebiegu służby". Skarżący podnosił, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika w jaki sposób rejestrowane są informacje, których udostępnienia domaga się skarżący, czy rejestry są prowadzone w formie elektronicznej czy papierowej, a tym samym jak dużego nakładu pracy wymagałoby zidentyfikowanie w rejestrach organu informacji będących przedmiotem zainteresowania skarżącego, oraz jak dalece zgromadzenie żądanych dokumentów miałoby utrudnić funkcjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji. Natomiast, powoływanie się przez organ na obszerne ramy czasowe, tysiąc stron dokumentów, czy też rzekomą "absencję" pracowników spowodowaną COVID-19 nie stanowią wystarczających argumentów aby uznać, że wniosek skarżącego dotyczył informacji przetworzonej. Co istotne, organ nie wskazał nawet jak sytuacja epidemiologiczna wpływa na liczbę funkcjonariuszy pozostających w dyspozycji organu. Minister Sprawiedliwości wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż była ona zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż w ocenie tut. Sądu pytany podmiot był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Niewątpliwe Dyrektor Generalny Służby Więziennej, reprezentujący jednostki organizacyjne Służby Więziennej, jest organem władzy publicznej, realizującym cele publiczne określone w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz.U. z 2021r., poz.1064). Powyższa ocena nie była sporna i nie wymagała dodatkowej analizy. Nadto, sama informacja objęta wnioskiem, posiadała walor informacji publicznej, spór sprowadzał się do oceny czy informacja ma charakter przetworzony. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej "u.d.i.p."). Podstawowym zadaniem tej ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną. Jest to realizacja konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. Stosownie do treści art.1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art.2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, lub, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Z kolei na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ odmawia udostępnienia informacji lub decyduje o umorzeniu postępowania. W przedmiotowej sprawie problematyką o charakterze determinującym ocenę prawidłowości działania organu są kwestie związane z tym, czy w sprawie występuje tzw. informacja przetworzona. Co zaś się tyczy materii informacji przetworzonej, to sformułowanie nie zostało doprecyzowane w ustawie. Dla jego identyfikacji koniecznym jest więc odniesienie się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W myśl tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17.10.2006r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1347/05 "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na teść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego". Z wnioskami zawartymi w powołanym orzeczeniu tut. Sąd w pełni się zgadza i traktuje je jak własne. Organ wskazał, iż skarżący domaga się udostępnienia dokumentacji z przebiegu kontroli począwszy od 2016 r., w 8 jednostkach penitencjarnych, w których, jak przyznał w odwołaniu (str. 11) sam przebywał, jako osadzony. Dyrektor wskazał, że żądana dokumentacja obejmuje ok. 1000 stron protokołów (ok. 1 metra bieżącego dokumentów) i wymaga współdziałania 5 komórek merytorycznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej w celu przygotowania do udostępnienia. Organ podkreślił przy tym, że w trudnym czasie ogólnokrajowej pandemii i związanych z tym trudności organizacyjnych i kadrowych, pozytywne rozpatrzenie wniosku mogłoby wpłynąć negatywnie na realizację powierzonych ustawowo zadań Centralnego Zarządu. Organ podkreślił, że wbrew zdaniu skarżącego nie chodzi o samą anonimizację dokumentów w znaczeniu usuwania danych osobowych. Przy czym należy podzielić stanowisko organu, iż specyfika dokumentacji kontroli powoduje, że przygotowanie dokumentów do udostępnienia wymagałoby czynności analitycznych (a nie tylko technicznych), gdyż protokoły zawierają częstokroć opisy konkretnych zdarzeń na terenie jednostki penitencjarnej. Zatem udostępnienie ich na wniosek nie jest możliwe bez lektury każdego protokołu kontroli/pokontrolnego i usunięcia określonych fragmentów podlegających prawnej ochronie, tj. takich ich części, które umożliwiałyby identyfikację poszczególnych osób lub okoliczności, a to z kolei wymaga przeprowadzenia czynności analitycznych i intelektualnych. Opisanych czynności nie można zrealizować przy użyciu programu komputerowego. Skarga zawierała polemikę z tym stanowiskiem, jednak Sąd nie znalazł przesłanek dla których miałby zanegować twierdzenia organu. Jak wynika z oświadczenia organu, nie posiada on gotowej - wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony. Nie posiadając w sposób wyodrębnionych informacji będących przedmiotem wniosku, organ byłby więc zobligowany do jej wytworzenia w formie umożliwiającej udzielenie odpowiedzi na wniosek. Byłaby to więc informacja jakościowo nowa, a więc poprzez to, nosząca już znamiona informacji przetworzonej. Należy także zwrócić uwagę na fakt, że wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu. W tym zakresie tut. Sąd podziela stanowisko organu, że zakres przedmiotowy wniosku, jest zakresem szerokim. Na marginesie dodać należało uwagę o charakterze ogólnym, iż w niniejszym postępowaniu kluczowe znaczenia ma sfera faktów. Istotne jest więc jedynie to, czy organ w chwili otrzymania wniosku, posiadał wyodrębnione dane stanowiące odpowiedź na zadane pytania. Badaniu nie podlegała zaś kwestia tego, czy organ poprawnie archiwizuje posiadane dane i czy ewentualnie powinien mieć wyszczególnione określone informacje jak też to, czy organ prawidłowo organizuje swą pracę w tym zakresie. W świetle powyższego, gdy strona zobowiązana do udzielenia informacji, poprawnie zakwalifikowała żądaną informację jako należącą do kategorii informacji przetworzonej, jako zasadne jawi się działanie organu polegające na wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Reasumując, w sytuacji gdy wnioskodawca w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organowi nie pozostawała inna możliwość jak tylko wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym, niemającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w jednym z wyroków stwierdził, że w zakresie prawa dostępu do informacji interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05, Prok. i Pr. 2006, nr 5, poz. 53). Nie oznacza to jednak, że obywatel niepełniący takich funkcji nie może uzyskać informacji przetworzonej. Takie rozumienie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezzasadnie ograniczałoby obywatelskie prawo do uzyskania informacji publicznej. Wskazany przepis ma w istocie przeciwdziałać lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1768/10, LEX nr 1612055; z 7 grudnia 2010 r., I OSK 1737/10, LEX nr 745157). Jednak dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Należy zatem przyznać rację organowi, iż wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego uzasadnienia istotności uzyskania ww. informacji dla interesu publicznego. Jak wskazał organ, skarżący jedynie zanegował ocenę dokonaną przez Instytut, że wnioskowane informacje mają charakter informacji przetworzonej. Nie można również uznać za wykazanie szczególnego interesu wskazanie, iż wskazane dane posłużą wnioskodawcy do publikacji naukowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w sposób dostateczny odpowiada prawu a zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Nie ma również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone i poddane ocenie, a uzasadnienie decyzji jest wystarczające z punktu widzenia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło