II SA/Wa 2344/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung (spraw.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. S. na uchwałę Miasta [...] reprezentowanego przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu socjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. C. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2013 r., wydaną na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom W. [...], w zw. z § 6 pkt 8 Uchwały Nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji W. [...] oraz w zw. z § 12 w zw. z § 22 ust 5 i § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. [...], nie wyraził zgody na zakwalifikowanie S. S. do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w W. Ponadto podkreślił, że zainteresowany złożył nieprawdziwe oświadczenie, że przed pobytem w AŚ przebywał w lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz, że z tego lokalu był zatrzymany przez Policję. Organ wyjaśnił, że powyższy lokal został porzucony przez zainteresowanego, oczyszczony i zabezpieczony przez Administrację "[...]" a następnie w grudniu 2007 r. zgłoszony jako pustostan. Od tej daty miejsce pobytu S. S. nie było znane organowi, wnioskodawca pod wskazanymi adresami do korespondencji nie odbierał pism. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała sprawę negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 12 w związku § 22 ust. 5 Uchwały Nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. – dotychczasowy sposób korzystania z lokalu, potwierdzanie nieprawdy w złożonych oświadczeniach. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że obecnie przebywa w Areszcie Śledczym. Ponadto wskazał, na swój stan zdrowia i trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wniosek S. S. S. został rozpatrzony negatywnie na podstawie § 12 w zw. § 22 ust. 5 Uchwały Nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. Przepis powyższy stanowi min., że umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, w miejscu jej zamieszkiwania występuje zagęszczenie poniżej 6 m powierzchni mieszkalnej na osobę oraz znajduje się w niedostatku. Przez niedostatek należy rozumieć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nieprzekraczający 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym (831,15 zł) i 130% tej kwoty (1.080,49 zł) w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku. Stosownie do § 22 ust 5 odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, jak również informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku - między innymi korzystanie przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Komisja Mieszkaniowa opiniując sprawę wzięła pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu nr [...] przy ul. [...]. Ponadto wzięto pod uwagę fakt, że zainteresowany złożył nieprawdziwe oświadczenie (potwierdzenie nieprawdy), że przed pobytem w AŚ przebywał w lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz, że z tego lokalu był zatrzymany przez Policję. Powyższy lokal został bowiem porzucony przez zainteresowanego, oczyszczony i zabezpieczony przez Administrację "[...]" a następnie w grudniu 2007 r. zgłoszony jako pustostan. Miejsce pobytu S. S. nie było znane organowi, pod wskazanymi adresami do korespondencji nie odbierał pism. Ponadto organ poinformował, że lokal nr [...] przy ul. [...] został przydzielony na rzecz rodziny zakwalifikowanej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga S. S. oceniania na podstawie powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że uchwała Zarządu Dzielnicy W. odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W., która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 cytowanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 cytowanej ustawy, rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. W rozpoznawanej sprawie Zarząd Dzielnicy W. wydając zaskarżoną uchwałę powołał się m.in. na treść art. § 12 w zw. § 22 ust. 5 i § 24 ust. 1 Uchwały [...][...] Rady miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. Zgodnie z § 12 cytowanej powyżej uchwały umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Paragraf 4 ust 1 cytowanej uchwały stanowi zaś, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Stosownie do § 22 ust 5 cytowanej uchwały odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów (dotyczących stanu majątkowego oraz posiadanych tytułów prawnych do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z przytoczonych powyżej przepisów uchwały wynika, że organ przystępując do oceny wniosku o zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu w pierwszej kolejności winien ocenić, czy wnioskodawca mieści się w kategorii osób wskazanych w § 12 w zw. z § 4 ust 1 cytowanej uchwały oraz czy nie zachodzą w stosunku do niego wyłączenia przewidziane w § 5 ust 2 cytowanej uchwały. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brak jest takiej oceny. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ powołuje treść § 4 ust 1 cytowanej uchwały, ale też poprzestaje jedynie na przytoczeniu treści przepisu. W uzasadnieniu uchwały organ zarzuca natomiast skarżącemu, że poświadczył on nieprawdę wskazując, iż przed pobytem w AŚ przebywał w lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz, że z tego lokalu był zatrzymany przez Policję. Organ nie wyjaśnił jednakże kiedy skarżący został zatrzymany i od jakiej daty przebywa w Areszcie Śledczym. Co prawda powołuje się na ustalenie, że przedmiotowy lokal został przez skarżącego porzucony, oczyszczony i zabezpieczony przez Administrację "[...]" a następnie w grudniu 2007 r. zgłoszony jako pustostan. Jednakże ustalenia te nie wynikają z przeprowadzonego obecnie postepowania wyjaśniającego ale z wiadomości ustalonych w 2008 r. Przy czym brak jest w aktach administracyjnych bezpośrednich dowodów (notatek, protokołów itp.) na powyższe okoliczności, a zwłaszcza na potwierdzenie przywoływanego przez organ "dotychczasowy sposób korzystania z lokalu". Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wspomina, że przedmiotowy lokal został przydzielony innym osobom, ale też nie wskazuje daty, od której zdarzenie to nastąpiło. Brak umiejscowienia powyższych zdarzeń w czasie oraz przedstawienia dowodów na potwierdzenie powoływanych okoliczności uniemożliwia Sądowi ocenę zapadłego rozstrzygnięcia. Ponadto organ wskazuje, że od czasu opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] miejsce pobytu S. S. nie było mu znane ponieważ, wnioskodawca pod wskazanymi adresami do korespondencji nie odbierał pism. W ocenie Sądu stwierdzenie to, nie odzwierciedlało stanu faktycznego w sprawie i dlatego wymagało dodatkowego wyjaśnienia. Należy bowiem podkreślić, że od marca 2007 r. (data opuszczenia lokalu na ul [...] – wynikająca z pisma Z-cy Burmistrza Dzielnicy W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...], k – 2 akt administracyjnych), wnioskodawca wielokrotnie kontaktował się z organem i podawał kolejne miejsca pobytu. Co prawda nie zawsze odbierał kierowaną do niego korespondencję, ale sytuacje te miały miejsce przed złożeniem wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. (data nadania na kopercie – k-143 akt administracyjnych) o zakwalifikowanie go do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Po tym czasie skarżący posiadał adres do korespondencji, pod którym odbierał kierowane do niego wystąpienia. Konkludując, w ocenie Sądu, ustalenia organu zostały dokonane w zasadzie bez żadnego pokrycia w materiale dowodowym sprawy, stąd też opisane powyżej uchybienia są na tyle istotne, że należało wyeliminować zaskarżoną uchwałę z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 152, a w sprawie opłat na podstawie art. 250 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461), orzekł jak w sentencji.