II SA/Wa 2344/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Telewizji [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Telewizji [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. A. S. dalej: "skarżący", zwrócił się do Telewizji [...] S.A. z siedzibą w W. dalej, jako "TV[...] S.A.", o udostępnienie treści porozumienia, dotyczącego zasad przygotowywania i nadawania na antenach Telewizji [...] "audycji i przekazów religijnych Kościoła katolickiego", podpisanego w dniu [...] września 2020 r. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1425), dalej jako "u.d.i.p.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej jako "k.p.a.", art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1010), odmówiła udostępnienia informacji publicznej w postaci treści porozumienia, dotyczącego zasad przygotowywania i nadawania na antenach Telewizji [...] "audycji i przekazów religijnych Kościoła katolickiego", podpisanego w dniu [...] września 2020 r. W uzasadnieniu decyzji TV[...] S.A. wskazała, że zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów, nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. TV[...] S.A. podkreśliła, że pomimo iż jest spółką Skarbu Państwa dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne, to jako spółka prawa handlowego, działa w warunkach wolnego rynku, co niesie szereg zagrożeń dla jej właściwego funkcjonowania. Wskazała, że jej przychodów nie stanowią wyłącznie środki publiczne (abonament), ale przychody te pochodzą także z innych źródeł, m.in. z obrotu prawami do audycji, z reklam i audycji sponsorowanych, co wynika z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. W ocenie TV[...] S.A., informacje o porozumieniu, zawartym w dniu [...] września 2020 r. pomiędzy TV[...] S.A., a Sekretariatem Konferencji Episkopatu Polski, określającym zasady przygotowywania i nadawania na antenach Telewizji [...] S.A. audycji i przekazów religijnych, publicystycznych, informacyjnych, społecznych i kulturalnych Kościoła Katolickiego, posiadają dla TV[...] S.A. na tyle istotną wartość gospodarczą, iż ich udostępnienie nastąpić nie może. Podstawową działalnością Telewizji [...] S.A. jest tworzenie i rozpowszechnianie audycji telewizyjnych. TV[...] S.A. cały czas stara się zapewnić jak najlepszą ofertę programową skierowaną na rynek medialny. W ramach tej działalności m. in. tworzy i nadaje audycje o tematyce religijnej. TV[...] S.A. dąży do tego, aby jej oferta programowa realizowała różne potrzeby społeczne i zyskała możliwie najwyższą oglądalność. Informacje o warunkach produkcji i nadawania audycji o tematyce religijnej zawarte w dokumencie, o którym mowa we wniosku, mają dla TV[...] S.A. istotne znaczenie. Uzyskanie przez podmiot konkurencyjny informacji o niniejszym porozumieniu umożliwiłoby innym podmiotom, w tym podmiotom konkurencyjnym, oszacowanie na jego podstawie, jaki budżet na programy katolickie przeznacza TV[...] S.A. Uzyskanie niniejszych informacji może wpływać na wzmocnienie pozycji rynkowej tego konkurenta, jednocześnie osłabiając na nim pozycję TV[...] S.A. Inne stacje telewizyjne również, z uwagi na swoją działalność na rynku mediów, prowadzą aktywność w zakresie produkcji i emisji audycji religijnych w tym o tematyce katolickiej i zainteresowane są poznaniem warunków organizacji i emisji, w tym kosztów jakie w tym zakresie ponosi Telewizja [...] S.A. Przy czym zaznaczono, że sposobów wykorzystania informacji wytwarzanych przez TV[...] S.A. przez podmioty konkurencyjne jest wiele, jak np. to, iż konkurent TV[...] S.A., chcąc zorganizować swoją działalność produkcyjną i nadawczą w przedmiotowym zakresie, znając warunki organizacji takiej działalności przez Spółkę, może łatwiej wynegocjować korzystniejsze dla siebie warunki jej realizacji. Należy podnieść, iż inne podmioty konkurencyjne w stosunku do TV[...] S.A. nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie TV[...] S.A. nie ma możliwości uzyskania informacji o warunkach produkcji audycji przez te podmioty, w trybie ww. ustawy. Upublicznienie przedmiotowych informacji we wnioskowanym zakresie może chociażby potencjalnie zagrozić interesom TV[...] S.A. Jedyną przesłanką ku utajnianiu wytwarzanych przez przedsiębiorcę informacji jest istnienie chociażby minimalnego, potencjalnego ryzyka zagrożenia interesów TV[...] S.A. Takie ryzyko występuje w przedmiotowym przypadku. Skargę na powyższą decyzję wywiódł A. S. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: I. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: • art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich czynności dowodowych, co skutkowało przyjęciem, że przedmiot wniosku skarżącego jest objęty tajemnicą przedsiębiorstwa, • art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny, w oparciu o subiektywne odczucia podmiotu zobowiązanego, bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego i rzeczywistej woli strony. II. Przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: • art. 31 ust. 3 w zw. z. art. 87 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm) poprzez przyjęcie, że akt wewnętrznie obowiązujący, który nie jest ustawą, może ograniczać korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw, a także poprzez niewystarczające uzasadnienie przesłanek odmowy udzielenia informacji publicznej ograniczenie konstytucyjnego prawa, • art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że wniosek skarżącego dotyczy informacji objętej tajemnicą przedsiębiorstwa lub też, że podmiot zobowiązany nie jest zobligowany do udzielenia informacji ze względu na to, że obowiązek ten nie obejmuje stacji komercyjnych, • art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że umowy zawierane przez podmioty, w których dominującą pozycję ma Skarb Państwa, nie stanowią przedmiotu informacji publicznej, • art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej w wyniku błędnego przyjęcia, że wnioskowana informacja jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wniósł ponadto o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę TV[...] S.A. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że TV[...] S.A. – jako podmiot wykonujący zadania publiczne – jest zobowiązana, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej. W tym kontekście także żądana informacja – w postaci treści porozumienia podpisanego w dniu [...] września 2020 r. - ma charakter informacji publicznej, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz pkt 5 lit. d u.d.i.p. Z przepisu art. 5 ust. 2 ustawy u.d.i.p. wynika, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m. in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia, czy TV[...] S.A. mogła odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja legalna pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" została zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym przez tajemnicę tę rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W świetle tego przepisu, określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą; po drugie, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej; po trzecie, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy należy więc traktować, jako surogat prawa do prywatności jednostki (osoby fizycznej), na gruncie przepisów kształtujących status prawny przedsiębiorcy. Z tego wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 193/13 - publ. https://cbois.nsa.gov.pl). TV[...] S.A. jest wprawdzie telewizją publiczną, a tym samym jednostką sektora finansów publicznych, ale nie można jednocześnie pomijać faktu, że jest spółką prawa handlowego, funkcjonującą na konkurencyjnym rynku. TV[...] S.A. jest nadawcą i producentem programów telewizyjnych i prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie, jest uczestnikiem gry rynkowej, a na tym samym rynku funkcjonują też inni przedsiębiorcy o tożsamym przedmiocie działalności. Wobec tego uzasadnione jest twierdzenie, że istnienie na rynku podmiotów konkurencyjnych otwiera kwestię istnienia ryzyka naruszenia interesów TV[...] S.A. ze strony tych podmiotów. W sprawie niniejszej jednak nie została spełniona przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ porozumienie podpisane w dniu [...] września 2020 r. zostało upublicznione przez jedną ze stron tego porozumienia w dniu [...] lutego 2021 r. Treść umowy ujawnił portal [...]. https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,26808723,znamy-tresc-umowy-tvp-i-episkopatu-telewizja-publiczna-odmawiala.html. W związku z upublicznieniem porozumienia podpisanego w dniu [...] września 2020 r. odmowa jego udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, nie jest więc uzasadniona. Upublicznienie bowiem wnioskowanej informacji przez jedną ze stron zawierających porozumienie, poddaje w wątpliwość zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenie, że jej ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), w punkcie pierwszym wyroku uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., w pkt 2 wyroku.