II SA/Wa 235/06
PostanowienieWSA w Warszawie2006-03-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia braku związku schorzenia ze służbą wojskową, gdy orzeczenie to dotyczy celów odszkodowawczych lub rentowych?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, lecz są rozstrzygane przez sądy powszechne w ramach postępowań o świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. kwestionował orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, które utrzymało w mocy orzeczenie niższej instancji stwierdzające, że jego schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do WSA, zarzucając brak podstawy prawnej i dowolne ustalenie stanu zdrowia. Organ wniósł o odrzucenie skargi, powołując się na brak drogi sądowej do sądu administracyjnego w tego typu sprawach.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bronisław Szydło po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] w przedmiocie ustalenia istnienia związku schorzenia ze służbą wojskową p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
[...] Wojskowa Komisja Lekarska wydała w dniu [...] września
2005 r. orzeczenie nr [...] w którym orzekła, iż A. Z. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej i zaliczyła go jednocześnie do kategorii "N" zdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie to zawierało rozpoznanie wskazujące na schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz na schorzenia współistniejące. W punkcie 10 tego orzeczenia stwierdzono natomiast, że schorzenia wymienione w pkt [...] nie pozostają w związku ze służbą.
Od powyższego orzeczenia A. Z. złożył odwołanie w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową w zakresie schorzenia wymienionego [...]
Centralna Wojskowa Komisja w W. orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...], działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego – radca prawny J. L. – wniósł o stwierdzenie jego nieważności jako wydanego bez podstawy prawnej. Pełnomocnik zarzucił także Centralnej Komisji Wojskowej w W. brak uwzględnienia w wydanym orzeczeniu wyniku obiektywnych badań, a co za tym idzie ustalenie w sposób dowolny stanu [...] skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie zaś o oddalenie skargi. Na poparcie wniosku o odrzucenie skargi organ podniósł, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999r. sygn. III ZP 9/99 (OSNP 2000/5/167) oraz postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. sygn. OSA 1/00, (ONSA 2001/2/47) od orzeczeń komisji lekarskich wydanych w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz rentowego nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skarżący A. Z. kwestionował orzeczenie [...] Wojskowej Komisji Lekarskiej, utrzymane następnie w mocy orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w zakresie stwierdzenia braku związku powstałego schorzenia ze służbą wojskową.
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach dwóch ustaw: ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.)
i ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ze względu na jednolity, administracyjny tryb postępowania zarówno w kwestii zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tej kwestii są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
Analiza obowiązującego stanu prawnego, prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r. o sygn. akt OSA 1/00.
Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło