II SA/Wa 2350/18
WyrokWSA w Warszawie2019-08-28
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Agnieszka Góra - Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby w szkole policyjnej od października 1983 r. do czerwca 1986 r. oraz okres służby w Wydziale WUSW od września 1989 r. do lipca 1990 r. można uznać za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a tym samym czy spełniona jest przesłanka "krótkotrwałej służby" wymagana do wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby w szkole policyjnej od października 1983 r. do czerwca 1986 r. oraz okres służby w Wydziale WUSW od września 1989 r. do lipca 1990 r. podlegają zaliczeniu z mocy ustawy do służby na rzecz totalitarnego państwa, zgodnie z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ okres ten stanowił około 25% całego stażu służby skarżącego (7 lat i 10 miesięcy z 32 lat), nie można mówić o "krótkotrwałej służbie", co jest jedną z dwóch przesłanek warunkujących możliwość wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Brak spełnienia tej przesłanki uniemożliwia zastosowanie art. 8a ustawy, nawet jeśli druga przesłanka (rzetelne wykonywanie obowiązków) jest spełniona.Stan faktyczny
Skarżący, B. L., wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów obniżających jego emeryturę (art. 15c, 22a, 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), powołując się na art. 8a tej ustawy. Organ odmówił, uznając, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa (7 lat i 10 miesięcy) nie jest "krótkotrwały" w stosunku do całego stażu służby (32 lata), a także brak jest dowodów na służbę z narażeniem życia i zdrowia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i prawa materialnego, kwestionując m.in. sposób ustalenia okresu służby na rzecz państwa totalitarnego i interpretację przesłanki "rzetelności". WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę -
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy B. L. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132 z późn. zm.).
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
B. L. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nigdy nie zajmował się działaniami skierowanymi przeciw demokratycznej opozycji działającej na terenie rejonu piotrowskiego. Podczas służby nie popełnił żadnego przewinienia dyscyplinarnego, jak również nigdy nie był karany w żaden inny sposób. Przedstawił przebieg swojej służby podkreślając, że za swoją pracę był wielokrotnie nagradzany.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca
2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin odmówił wyłączenia stosowania wobec B. L. art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że B. L. został zwolniony ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w [...] dniu [...] września 2012 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Z pisma z dnia [...] maja 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącego informację o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 1 października 1982 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. 7 lat i 10 miesięcy.
Całkowity okres służby ww. wynosi natomiast 32 lata, 1 miesiąc i 20 dni (od dnia [...] lipca 1980 r. do dnia [...] września 2012 r.). Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 2 miesiące i 16 dni.
Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] listopada 2017 r., [...] przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby B. L. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. [...] przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że B. L. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki.
Z informacji dotyczącej przebiegu służby ww. wynika, że w trakcie służby w Policji ww. zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie, był awansowany w stopniu i otrzymywał nagrody, a także był pozytywnie opiniowany. Został odznaczony "Brązowym Krzyżem Zasługi" oraz "Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę". W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wnioskującemu karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zadaniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Następnie organ podniósł, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny, czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby.
Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.
Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek formalnych organ wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie.
Analogicznie, w oparciu o wykładnię językową wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych przytoczył synonimy powyższego słowa: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych., Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Mając powyższe na uwadze, uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza, ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy natomiast w ocenie organu, jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej organ wskazał, że spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Prawidłowość powyższego wywodu wynika zaś z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r,, nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.
"Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy organ wskazał, że całkowity okres służby B. L. wynosi 32 lata, 1 miesiąc i 20 dni. W sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 7 lat i 10 miesięcy, czyli przez około 25 % całego okresu służby, to zdaniem organu, nie można mówić tutaj o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.
W zakresie analizy spełniana przesłanki rzetelności pełnionej służby organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez B. L. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym zaznaczenia wymaga, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24 wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B. L. zarzucił, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w prowadzonym z jego wniosku postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji odmownej, dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 75 § 1 K.p.a., gdyż:
- skutecznie uniemożliwił mu zapoznanie się z aktami przed wydaniem decyzji i zajęcie stanowiska;
- nie dokonał pełnej analizy materiału dowodowego;
- nie uzasadnił dlaczego jedne dowody uznał, a drugich, działających na korzyść wnioskodawcy , nie uznał;
- celowo zapomniał o treści art. 7 K.p.a., który stanowi o tym, że organ stoi na straży praworządności i ma podejmować wszelkie niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy czynności;
- przedstawił tylko te dowody, które uzasadniają, postawioną w 2016 r. na wstępie procedowania zmian w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy tezę, że "emerytura się wnioskodawcy nie należy bo zdobyta została niegodnie za służbę w systemie komunistycznym";
- nie wyjaśnił, w sposób profesjonalny, nieostrych pojęć stosowanych w przedmiotowej sprawie,
- nie wskazał jaki procent służby na rzecz totalitarnego państwa uniemożliwia wyłączenie art 15c;
- nie poddał analizie rodzaju służby pełnionej w organach bezpieczeństwa państwa;
- nie wyjaśnił dlaczego służbę w organach bezpieczeństwa państwa pod rządami [...] T. M. i zapisami w Konstytucji stanowiącymi, że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej" nazywa służbą na rzecz państwa totalitarnego;
- nie wyjaśnił dlaczego uznał, że Polska w okresie służby wnioskodawcy w organach bezpieczeństwa państwa od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r., była jednocześnie państwem totalitarnym i demokratycznym.
Skarżący podniósł, że organ nie uwzględnił bądź celowo pominął fakty mówiące o tym że:
- emeryturę wypracował i uzyskał za ponad 22 letnią służbę w Policji w wolnej Polsce, a nie za służbę w PRL,
- 76 % jego służby w Policji, nie dotyczy służby na rzecz domniemanego "państwa totalitarnego" i jest przeważającym argumentem za uwzględnieniem wniosku o wyłączenie art 15c,
- służbę pełnił wzorowo z narażeniem zdrowia i życia,
- za służbę tą był nagradzany, awansowany w stopniu i stanowisku, odznaczany przez Prezydentów RP ,
- nie był karany w żaden sposób, nie dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej,
- w czasie służby w organach bezpieczeństwa państwa nie popełnił przestępstwa ani nie dopuścił się żadnego czynu mogącego stanowić zbrodnię przeciw narodowi polskiemu.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o rozpatrzenie i uwzględnienie w toku ponownego rozpatrzenia sprawy następujących dowodów i wniosków dowodowych:
1) pisma ZER MSWiA z dnia [...].03.2017 r. informującego o tym, że emerytura nie jest wypłacana wyłącznie za okres służby w organach bezpieczeństwa PRL;
2) materiałów dowodowych przesłanych do akt postępowania pismem z dnia [...].04.2017 r.;
3) uzyskanie z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] informacji z archiwum o prowadzonych z udziałem skarżącego, w okresie jego służby, tzn. od sierpnia 1990 r. do września 2012 r. działaniach policyjnych mających na celu ujawnianie i zatrzymywanie sprawców groźnych przestępstw. Zaznaczył przy tym, że informacji o nadzorowanych i organizowanych przez niego działaniach znajdują się w planach tych działań, w analizach stanu bezpieczeństwa na terenie powiatu, analizach stanu bezpieczeństwa sporządzanych przez WRD KWP w [...];
4) orzeczenia [...] nr [...] stanowiącego o utracie zdrowia w związku ze służbą w Policji;
5) materiałów dowodowych przesłanych do akt postępowania pismem z dnia [...].05.2017 r.;
6) postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa wobec jego osoby przez Prokuratora Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] wobec stwierdzenia braku danych uzasadniających popełnienie przestępstwa, co oznacza, że podczas służby w organach bezpieczeństwa PRL nie dopuścił się popełnienia zbrodni komunistycznej przeciw narodowi polskiemu, a sam fakt służby nie można oceniać jako działalność mającą cechy zbrodni komunistycznej;
7) akt [...] str. [...], poz. [...] - w okresie ujętym we wskazanych aktach od [...].06.1986 r. do [...].07.1986 r. był bowiem bez przydziału służbowego w dyspozycji Szefa WUSW w [...], co oznacza, że okres ten nie jest okresem służby na rzecz państwa totalitarnego;
8) przesłuchanie w charakterze świadka osoby z IPN sporządzającej informację o przebiegu służby Nr [...] na okoliczność wskazania podstaw zaliczenia okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa polskiego od 12 września 1989 roku do 31 lipca 1990 roku do służby na rzecz "państwa totalitarnego" oraz wyjaśnienia, czy Polska w ww. okresie była państwem totalitarnym, czy demokratycznym państwem prawnym;
9) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt K 6/09.
W konkluzji B. L. wniósł o ponowne i pozytywne rozpatrzenie jego wniosku z uwzględnieniem wskazanych przez niego wniosków dowodowych i dowodów.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko ponownie podkreślając, że B. L. pełnił służbę w okresie od dnia [...] lipca 1980 r. do dnia [...] września 2012 r., tj. przez okres 32 lat, 1 miesiąca i 20 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa od dnia [...] października 1982 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj.: 7 lat i 10 miesięcy.
Skoro zatem wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa około 25% całego okresu swojej służby, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały. Nie można też w sposób bezsprzeczny uznać, że rodzaj zadań realizowanych przez wymienionego po dniu 12 września 1989 r., jako funkcjonariusza Policji, stanowił bezpośrednie narażenie jego zdrowia i życia.
Organ stwierdził również, że przebieg służby ww. funkcjonariusza nie wskazuje, by została spełniona przesłanka "szczególności przypadku" wynikająca z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów strony w zakresie naruszenia przepisów K.p.a. organ stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia. W analizowanej sprawie organ przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej zebrał bowiem cały potrzebny materiał dowodowy, rozpatrzył go, zapewnił stronie udział w postępowaniu - informując o każdej podjętej czynności oraz umożliwiając zapoznanie się z całością akt sprawy, co strona uczyniła w dniu [...] sierpnia 2018 r. Zaskarżona decyzja zawiera też wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 K.p.a.
Organ podkreślił jednocześnie, że wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony złożonym na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wymagało przeprowadzenia szeregu czynności wyjaśniających (o czym strona była każdorazowo informowana), koniecznych do zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, pozwalającego na ocenę stanu faktycznego sprawy i dokonanie jego analizy w kontekście przesłanek ustawowych, co jest czasochłonne.
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony dotyczącego niezbadania przez organ rodzaju służby pełnionej w organach bezpieczeństwa państwa oraz niewyjaśnienia dlaczego okres służby od dnia 12 września 1989 r. do dnia 31 lipca 1990 r. był traktowany jako służba na rzecz totalitarnego państwa organ wskazał, że dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wiążąca w tym zakresie jest informacja przekazana przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na podstawie której Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalił B. L. wysokość świadczenia emerytalnego. Jeżeli zaś strona nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej, z uwagi na fakt błędnych jej zdaniem zapisów dotyczących przebiegów służby, jak i dat jej pełnienia na różnych stanowiskach, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji. Zgodnie bowiem z art. 13a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej na wniosek organu emerytalnego Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Stosownie zaś do art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl z kolei art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego przesłuchania w charakterze świadka pracownika IPN sporządzającego informację o przebiegu służby nr [...] organ stwierdził, że po pierwsze, jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz dokumentacją dotyczącą przebiegu służby przesłaną przez Komendanta Głównego Policji, po drugie, na podstawie art. 78 § 2 K.p.a., żądanie to nie zostało uwzględnione, bowiem dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Konkludując stwierdził, iż uznał zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi B. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. Przepisów postępowania (mających istotny wpływ na wynik sprawy) tj.:
1) art. 7 K.p.a., art. 76 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dowolnej ocenie materiału dowodowego wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom w postaci rozkazów personalnych, wniosków o wynagrodzenie, wniosków o awanse, wniosków o odznaczenia, opinii i ocen służbowych, pomimo iż dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności wzorowego pełnienia służby w Policji przez skarżącego za nieudowodnioną i sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.;
2) art. 8 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
3) art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz uniemożliwianie stronie uzyskania informacji o treści uzyskanych dokumentów z IPN, czy Komendy Głównej Policji;
4) art. 10 § 1 i 3 K.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej przez co organ uniemożliwił stronie wzięcie czynnego udziału w sprawie, czym naruszył jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania. Organ wyznaczył bowiem termin zapoznania się z aktami na dzień [...].08.2018 r., a decyzję w I instancji wydał w dniu [...].06.2018 r.
5) art. 12. K.p.a. poprzez brak wnikliwego i szybkiego działania, przy wykorzystaniu najprostszych środków prowadzących do załatwienia sprawy;
6) art. 35 K.p.a. i art. 36 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowanie w I instancji przez 1 rok, 5 miesięcy i 5 dni (w tym czasie organ wystąpił jedynie z pismami do Dyrektora ZER MSWiA, IPN i Komendanta Głównego Policji). Innych czynności nie wykonywał. Rozpatrzenie sprawy w II instancji zajęło natomiast organowi 3 miesiące i 25 dni, w tym czasie nie wykonał żadnej czynności w sprawie, ani też nie przedstawił powodów bezczynności w sprawie;
7) art. 75 § 1 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżącego ani nie zrealizowanie wniosków dowodowych mających wpływ na treść wydanej decyzji;
8) art. 106 K.p.a., poprzez niezapoznanie skarżącego ze stanowiskiem IPN oraz KGP przez co pozbawiono skarżącego prawa do zażalenia na zajęte stanowisko przez organy je wyrażające;
9) art. 66a K.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia metryki sprawy;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez bezprawne rozszerzenie treści przesłanki drugiej zawartej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez dopisanie do ustawowej przesłanki wyrazu "realnego", co w efekcie wypaczyło i zmieniło treść tej przesłanki.
W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dniu [...] października 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że przesłanki wymienione w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej są przesłankami nieostrymi w związku z czym organ podejmując decyzję uznaniową powinien dokonać szczególnej staranności w zbieraniu i ocenie materiałów dowodowych, aby nie dopuścił się dowolności przy jej wydaniu oraz zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Zarzucił, że wydając zaskarżoną decyzję organ pominął szereg dowodów i bez uzasadnienia nie zrealizował zgłoszonych wniosków dowodowych, co doprowadziło do sporządzenia uzasadnienia, które nie odzwierciedla stanu faktycznego.
Organ nie uwzględnił przedstawionych dowodów z których wynika, że studia w [...] Szkole [...] w [...] w okresie od [...] października 1983 r. do [...] czerwca 1986 r. (2 lata, 8 miesięcy i 29 dni) nie były okresem służby w organach bezpieczeństwa. Organ odmówił też przesłuchania pracownika IPN sporządzającego informację Nr [...] o przebiegu służby, na okoliczność wskazania podstaw zaliczenia okresu służby w organach bezpieczeństwa państwa polskiego od [...] września 1989 r. do [...] lipca 1990 r. (10 miesięcy 19 dni), do służby na rzecz "państwa totalitarnego" oraz wyjaśnienia, czy Polska w ww. okresie była państwem totalitarnym, czy demokratycznym państwem prawnym.
Organ ustalił, że skarżący pełnił służbę w ujęciu całościowym przez 32 lata 1 miesiąc i 20 dni od [...] lipca 1980 r. do dnia [...] września 2012 r., natomiast na rzecz tzw. "państwa totalitarnego" przez okres 7 lat i 10 miesięcy od 1 października 1982 r. do 31 lipca 1990 r. - co stanowi 24,5 % całości służby. Organ nie poddając ocenie złożonych wniosków dowodowych pozbawił skarżącego możliwości ustalenia faktycznego okresu służby na rzecz tzw. państwa totalitarnego, który wynosi tylko 13,3% ogólnego czasu służby, a okres pozostałej służby wynosi 86,7%.
Oceniając przesłankę "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. organ nie uwzględnił przedstawionych dowodów z akt personalnych policjanta, z których wynika, że za wzorową służbę był wynagradzany nagrodami pieniężnymi, awansami w stopniu i stanowisku, odznaczany odznaczeniami państwowymi, miał pozytywne opinie i oceny służbowe, otrzymywał pochwały i podziękowania za oddaną służbę społeczeństwu. Organ nie uwzględnił też dowodu stanowiącego o tym, że w związku ze służbą w Policji skarżący stracił zdrowie, co w efekcie doprowadziło do zaliczenia go przez Komisję Lekarską MSWiA do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą (orzeczenie [...] nr [...] stanowiące o utracie zdrowia w związku ze służbą w Policji).
Odnośnie argumentacji organu dotyczącej wymogu pełnienia służby w warunkach realnego zagrożenia zdrowia i życia skarżący wskazał, iż faktem jest, że nie pełnił służby w jednostkach mających w zakresie swoich obowiązków narażanie zdrowia i życia w toku codziennej realizacji zadań służbowych. Pracując jednak w Wydziale [...] narażał swoje życie i zdrowie biorąc udział, organizując i nadzorując różnego rodzaju działania policyjne, w których wykorzystywana była broń służbowa i inne środki przymusu bezpośredniego, nakierowane na zatrzymywanie groźnych przestępców, przemytników, złodziei i innych niebezpiecznych osób posługujących się nielegalnie posiadaną bronią, Na co dzień obserwował też tragedie ludzkie związane z wypadkami drogowymi, widział porozrywane, spalone i zmiażdżone ciała osób dorosłych i dzieci oraz rozpacz ich bliskich.
Zaznaczył ponadto, że poddając analizie przesłankę "z narażeniem zdrowia i życia" organ dokonał, naruszając prawo, niedopuszczalnej, bezprawnej, modyfikacji przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej na niekorzyść skarżącego dopisując wyraz "realnego", co w efekcie wypacza i zmienia treść tej przesłanki.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi ponownie podkreślił, że jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz dokumentacją dotyczącą przebiegu służby przesłaną przez Komendanta Głównego Policji. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2019 r. podtrzymał zarzuty skargi przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec B. L. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270).
Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 ww. ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Przesłanki wymienione w art. 8a ust. 1 ww. ustawy muszą być spełnione łącznie, bowiem ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy.
Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405).
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zawierający przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Obowiązkiem organu jest dokonanie interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.
Przepis art. 8a ust. 1 ww. ustawy zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek". W przypadku ustalenia przez organ wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dokonał wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy, stosując - prawidłowo -wykładnię językową, której pierwszeństwo w stosunku do pozostałych rodzajów wykładni jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14, publ. LEX nr 1754050).
Organ wskazał jak rozumie pojęcie "krótkotrwałej służby", odwołując się do definicji słownikowych. Stwierdził następnie, że "krótkotrwałość" musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, jednak z zastrzeżeniem rozpatrywania tego pojęcia zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym - jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Stanowisko to zasługuje na aprobatę.
Organ trafnie również wskazał, że pojęcie rzetelności odnośnie postawy i realizacji obowiązków zawodowych należy rozumieć jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie pracy, natomiast sfomułowanie "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia" to dodatkowy kwalifikator, który może mieć wpływ na ocenę służby funkcjonariusza.
Organ ocenił również wystąpienie przesłanek zawartych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy. Okoliczności te zostały ustalone w oparciu materiał dowodowy zgromadzony i rozpatrzony w sposób adekwatny do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wydaną w sprawie decyzję organ należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ze sporządzonej przez IPN informacji o przebiegu służby z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wynika, że skarżący w okresie od dnia 1 października 1982 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. przez okres 7 lat i 10 miesięcy pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Biorąc zatem pod uwagę fakt, że całkowity okres służby skarżącego wyniósł 32 lata, 1 miesiąc i 20 dni, z czego okres 7 lat i 10 miesięcy to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ww. ustawy, należy podzielić stanowisko organu, że skarżący nie spełnia ww. przesłanki koniecznej do zastosowania art. 8a ww. ustawy, tj. przesłanki krótkotrwałej służby, o której mowa w art. 13b ustawy, przed dniem 31 lipca 1990 r.
Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1992 r.) "krótkotrwały" to przelotny, przemijający. Z kolei według "Słownika wyrazów bliskoznacznych" (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1988 r.) "krótkotrwały" to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ma zatem rację organ, że zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek długości okresu tej służby do ogólnego okresu służby, powinny wykazywać zdecydowaną przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji natomiast, w której z okresu 32 lat, 1 miesiąca i 20 dni ogólnego stażu służby około 25 % pełnione było na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ww. ustawy, nie można mówić o krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r.
Należy przy tym podkreślić, że to ustawodawca w art. 13b ww. ustawy przesądził o tym, że za służbę na rzecz totalitarnego państwa uznaje się służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. w wymienionych w tym przepisie cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach.
Nie znajdują w związku z tym uzasadnienia zarzuty skarżącego dotyczące zaliczenia okresu jego służby od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r. w Wydziale [...] WUSW w [...] oraz okresu studiów w [...] Szkole [...] w [...] od [...] października 1983 r. do [...] czerwca 1986 r. jako służby na rzecz totalitarnego państwa. Z akt osobowych skarżącego wynika ponadto, iż po ukończeniu [...] w [...] od [...] lipca 1986 r. miał powierzone stanowisko inspektora w Wydziale [...] WUSW w [...].
Sąd Okręgowy w [...][...] Wydział [...] w prawomocnym wyroku z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt [...] stwierdził wprawdzie, że okres służby B. L. od dnia [...] października 1983 r. do dnia [...] czerwca 1986 r. nie był okresem służby w organach bezpieczeństwa państwa należy jednak zauważyć, że ocena w tym wyroku zawarta nie uwzględnia treści art. 13b ustawy zaopatrzeniowej definiującego służbę na rzecz totalitarnego państwa, który to przepis wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Powołany przepis w ust. 1 pkt 5 lit. e liret 7 wprost wymienia służbę w [...] Szkole [...] w [...], a w jej ramach wskazuje m. in. słuchaczy i studentów, jako służbę pełnioną na rzecz totalitarnego państwa. Tym samym stwierdzić należy, iż okres pełnionej przez skarżącego służby w instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b został ustalony prawidłowo.
Przy czym Sąd, co do zasady, nie podziela stanowiska Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że jest on bezwzględnie związany informacją przekazaną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, co do okresów służby na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Sądu, również w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 8a ustawy zaopatrzeniowej organ winien, w sytuacji istotnych wątpliwości co do prawidłowości sporządzonej informacji, poddać ją ocenie. Taka sytuacja nie mała jednak miejsca w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż zarówno okres studiów w [...] Szkole [...] w [...], jak i służba w organach bezpieczeństwa państwa w okresie od 12 września 1989 r. do 31 lipca 1990 r., podlegają zaliczeniu z mocy ustawy do służby na rzecz totalitarnego państwa.
W niniejszej sprawie organ nie zakwestionował faktu, że skarżący pełnił służbę rzetelnie po dniu 12 września 1989 r. W tym zakresie oparł się w szczególności na "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z Komendy Głównej Policji z dnia [...] grudnia 2017 r., w której wskazano, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Podano również, że w trakcie służby zajmował kolejne wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie, był awansowany w stopniu, otrzymywał nagrody pieniężne, a także był pozytywnie opiniowany. Nie stwierdzono informacji o udzielonych karach dyscyplinarnych. Został odznaczony "Brązowym Krzyżem Zasługi" oraz "Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę".
Jednocześnie organ stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, aby skarżący pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia. Również w ww. "Informacji" z Komendy Głównej Policji wskazano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział B. L. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Zdaniem Sądu z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Kwestia ta nie ma jednak przesądzającego znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem w przypadku skarżącego organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań. Kluczowe w sprawie pozostaje to, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), a tylko łączne spełnianie przesłanek wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy, przy zaistnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwia zastosowanie bardziej korzystnych zasad ustalenia wysokości świadczenia z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Nie można również przyjąć, że w toku postępowania doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ dokładnie wyjaśnił te okoliczności faktyczne, które były istotne dla podjętego rozstrzygnięcia, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. W niniejszej sprawie brak jest również podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia uprawnień procesowych skarżącego, wynikających z art. 10 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Od decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący wniósł skutecznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] sierpnia 2018 r. zapoznał się natomiast ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, co do którego mógł wypowiedzieć się przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał również aby brak prowadzenia przez organ metryki sprawy mógł mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c i art. 22a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło