II SA/Wa 2352/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. K. radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej. Skarżący w piśmie z dnia 13 marca 2012 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W dniu 3 kwietnia 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył wniosek w przepisanej prawem formie, tj. na urzędowym formularz PPF. Z treści wniosku wynika, ze skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wnioskodawca wymienił następujące wydatki: koszt lekarstw i leczenia – 350 zł, koszt wyżywienia – 150 zł, koszt opłaty opiekunki – 500 zł, wydatki na potrzeby sanitarne – ok. 50 zł. Skarżący jest osobą schorowaną, jak wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2011 r., jest niezdolny do samodzielnej egzystencji (kserokopia decyzji załączona została do wniosku). Wnioskodawca poza ½ domu o pow. 45 m2 nie posiada majątku, rzeczy wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1049,35 zł netto. Rozpatrując przedmiotowy wniosek, zważono co następuje: W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę, że skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1049,35 zł a same koszty opieki i leczenia wynoszą ok. 850 zł miesięcznie (wnioskodawca jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji), nie posiada żadnych oszczędności, należało uznać, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi pozwalającymi mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Również ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. odrzucono skargę K. K. w niniejszej sprawie. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 ppsa). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 ppsa). W tym stanie rzeczy - biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy - od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.