II SA/Wa 2353/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skarg E. S. i M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy zameldowania na pobyt stały M. M. w lokalu [...] przy ul. [...] w W. II. w pozostałej części skargi oddala III. orzeka, iż zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku II SA/Wa 2353/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r., znak [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...], odmawiającą zameldowania na pobyt stały E. S. wraz z córką M. M. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadła po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji, wniesionego przez E. S. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz.960 z późn.zm.) uzależnia możliwości zameldowania danej osoby w określonym lokalu od wykazania, iż ubiegający się o zameldowanie faktycznie w tym lokalu przebywa (zamieszkuje). Warunku tego nie spełnia ani E. S. ani M. M., które nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Fakt ten potwierdzają zgodne oświadczenia stron postępowania – E. S oraz L. M. Z uwagi na powyższe dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia podniesiona w odwołaniu okoliczności, jakoby E. S. uniemożliwiono zamieszkiwanie w lokalu, do którego przysługuje jej tytuł prawny. Spory związane z wykonywaniem uprawnień najemcy mają bowiem charakter cywilnoprawny i mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sąd powszechny. Zameldowanie pod danym adresem jest jedynie czynnością ewidencyjną, związaną ściśle z faktem przebywania danej osoby w lokalu i abstrahuje od kwestii cywilnoprawnych. W skargach na powyższe orzeczenia skarżąca E. S. oraz M. M. (w imieniu której działała E. S.) podtrzymała zarzut, iż organy orzekające w sprawie winny były wyjaśnić przyczynę jej niezamieszkiwania w lokalu a przede wszystkim wziąć pod uwagę fakt, iż skarżąca jest jego współnajemcą. Okoliczność ta rodzi uprawnienie do ubiegania się o zameldowanie. W skardze podkreśla się, iż w przedmiotowym lokalu znajduje się dorobek życia skarżącej oraz na stałe zamieszkuje jej niepełnoletnie dziecko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącej w szczególności podniosła, iż w świetle okoliczności sprawy, wynikających z akt administracyjnych, w oczywiście bezpodstawny sposób odmówiono zameldowania M. M. Córka skarżącej oraz L. M. zamieszkuje bowiem z ojcem, czemu w postępowaniu administracyjnym nie zaprzeczyła żadna ze stron. Odnosząc się do sytuacji samej skarżącej jej pełnomocnik zarzuciła organom błędne rozumienie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz.960 z późn.zm.), stosownie do którego zameldowanie w danym lokalu jest bezwarunkowo uzależnione od wykazania, iż osoba ubiegająca się o zameldowanie w lokalu tym faktycznie przebywa. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wystarczającą podstawą do zameldowania skarżącej w lokalu przy ul. [...] w W. jest to, iż posiada ona do niego tytuł prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi należało częściowo uwzględnić. Organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art.10 ust.1 w zw. z art.9 ust.2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz.960 z późn.zm.), bezpodstawnie odmawiając zameldowania w lokalu przy ul. [...] w W. M. M. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, stąd decyzje organów obu instancji należało uchylić w stosownym zakresie, w pozostałym zaś skargi oddalić. W świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunkiem koniecznym do zameldowania danej osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wniosek taki wynika w szczególności z: art.9 ust.2b ustawy, stanowiącego, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu; art.10 ust.1 ustawy, zobowiązującego do zameldowania się na pobyt stały lub czasowy każdą osobę, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby; art.9 ust.2a ustawy, stanowiącego, iż przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy wymaga się potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 3/99, publ. LEX nr 49962, czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim. W związku z faktem, iż niniejsza sprawa dotyczy zameldowania na pobyt stały należy wskazać, iż pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c.). Materiał dowodowy sprawy potwierdza, iż lokal przy ulicy [...] w W. jest miejscem stałego pobytu M. M. Powyższe potwierdzają zeznania L. M. złożone w postępowaniu administracyjnym (k.11, 9), w których zeznający stwierdził, iż córka przebywa u niego na co dzień, ma tam wszystkie swoje rzeczy i ubrania, ksiązki, u matki nocuje sporadycznie (2-3 noce w tygodniu). W zeznaniu tym skarżący oświadczył zresztą, iż wyraża zgodę na zameldowanie córki w lokalu przy ulicy [...]. Wprawdzie w swoim zeznaniu złożonym w postępowaniu administracyjnym (k.39) E. S. określiła pobyt córki u ojca jako czasowy, mający trwać do czasu wynajęcia przez skarżącą nowego mieszkania, niemniej w skardze pobyt ten skarżąca uznała za stały. W tej sytuacji odmówienie M. M. zameldowania w lokalu położonym przy ulicy [...] w W. było bezzasadne. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż w dacie orzekania przez organy obu instancji E. S. nie spełniała warunków do zameldowania jej na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w W. W lokalu tym skarżąca nigdy bowiem nie zamieszkiwała, co potwierdzają jej zeznania złożone w postępowaniu administracyjnym (k.15 i 16). Skarżąca przyznała w nich, iż w czasie gdy mąż zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, ona zajmowała mieszkanie znajdujące się przy ulicy [...], nie posiadając przy tym kluczy do lokalu przy ulicy [...] w W., ani nie przechowując w nim żadnych swoich rzeczy. Wbrew twierdzeniom skarżącej na jej sytuację prawną (z punktu widzenia przepisów meldunkowych) nie wpływa w rozstrzygający sposób okoliczność, iż posiada ona tytuł prawny do lokalu przy ulicy [...], a niezamieszkiwanie w nim wynika (jak twierdzi skarżąca) wyłącznie z tego, iż powyższe w bezprawny sposób uniemożliwiał do tej pory L. M. Z dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, publ. LEX nr 49954) wynika wprawdzie, iż daną osobę można uznać za przebywającą w lokalu – pomimo tego, iż w rzeczywistości przebywanie to uniemożliwiono jej w nielegalny sposób – niemniej przyjęcie takiej kwalifikacji możliwe jest tylko wtedy, gdy osoba ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym. Zaniechanie powyższego w połączeniu z długotrwałym zamieszkiwaniem w innym miejscu powoduje oczywistą niemożność przyjęcia, iż lokal będący przedmiotem postępowania meldunkowego pełni funkcję miejsca koncentracji spraw życiowych - ośrodka osobistych i majątkowych interesów osoby ubiegającej się o zameldowanie w nim. Tego rodzaju sytuacja występuje w niniejszej sprawie albowiem skarżąca nie wykazała aby w stosownym czasie podjęła kroki prawne zmierzające do umożliwienia jej przebywania w przedmiotowym lokalu, w tym w szczególności aby wystąpiła z powództwem o ochronę naruszonego posiadania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.a oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Doręczyć wszystkim zawiadomionym o terminie rozprawy.