II SA/Wa 2354/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Radziszewska – Krupa Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Konrad Łukaszewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego – oddala skargę – Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], w związku z odmową wykonania przez skarżącego D. J. pisemnego polecenia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydanego na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2387), wszczął wobec wymienionego funkcjonariusza postępowanie dyscyplinarne, o czym w dniu [...] września 2018 r. został poinformowany przez rzecznika dyscyplinarnego i poproszony o odebranie postanowienia. W dniu [...] września 2018 r. skarżący poinformował rzecznika dyscyplinarnego, że nie stawi się po odbiór postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, wobec czego zostało mu ono doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] października 2018 r. W dniu [...] września 2018 r. rozwiązaniu uległ stosunek służbowy skarżącego. W tej sytuacji Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 60), umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego D. J. i w uzasadnieniu podał, że w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, skarżący utracił status funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i jako były funkcjonariusz tej formacji, nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. We wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r. do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący zakwestionował zarzut przedstawiony w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, jak również poprosił o umorzenie postępowania dyscyplinarnego na podstawie 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, to jest z uwagi na fakt, że czyn nie został popełniony. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu – podał, że nie osiągnięte zostały również cele postępowania dyscyplinarnego określone w § 8 ust. 2 rozporządzenia, stąd też nie było możliwości, aby postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego opierało się na przesłance określonej w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne umarza się, gdy czynu nie popełniono albo czyn nie zawiera znamion czynu, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: oryginału wniosku nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., str. 1 i 2, na której zamieścił wypis zawierający jego stanowisko oraz oryginału wiadomości elektronicznej wysłanej w dniu [...] września 2018 r. do ustanowionego w sprawie rzecznika dyscyplinarnego; wskazanie, czy organ rozpatrujący sprawę dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając naruszenie: 1. art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2017 r. poz. 1920 ze zm.) poprzez jego przedwczesne zastosowanie w sytuacji, kiedy nie doszło do odmowy wykonania polecenia służbowego związanego z poddaniem się badaniu psychofizjologicznemu, tj. przesłanki warunkującej wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, 2. art. 59 ust. 2 ustawy polegające na zaniechaniu przedstawienia wymaganego uzasadnienia faktycznego stanowiącego podstawę do skierowania przez organ, na przedmiotowe badanie, 3. § 8 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzenia postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego poprzez bezpodstawne zarzucenie, iż doszło do odmowy wykonania polecenia służbowego, 4. § 12 ust.1 pkt. 1 cytowanego już wyżej rozporządzenia poprzez świadome pominięcie faktu, iż z jego strony nie doszło do świadomego i bezpośredniego udzielenia odmowy wykonania polecenia służbowego, 5. § 31 ust. 1 pkt. 6 cytowanego już wyżej rozporządzenia polegające na zaniechaniu przedstawienia wymaganego uzasadnienia faktycznego co do rozstrzygnięcia sprawy i rzetelnego wskazania konkretnych dowodów na jakich oparto rozstrzygnięcie oraz wskazania dowodów którym odmówiono wiarygodności, a także przyczyn tego stanu oraz podania. W uzasadnieniu podał, że nie dopuścił się on przewinienia dyscyplinarnego i wobec powyższego nie było podstaw do wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że materialnoprawną podstawę umorzenia postępowania dyscyplinarnego stanowił art. 145 ust. 1 ustawy w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w myśl którego postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy sprawca czynu nie ponosi odpowiedzialności dyscyplinarnej. W przepisach Rozdziału 10 ustawy, jak również w przepisach rozporządzenia uregulowana została odpowiedzialność dyscyplinarna odnosząca się wyłącznie do funkcjonariuszy ABW oraz AW będących w służbie. Gdyby ustawodawca chciał wskazać, iż chodzi również o byłych funkcjonariuszy, to by to uczynił, tak jak ma to miejsce w przypadku przepisów art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, w których obok funkcjonariusza występuje pojęcie "byłego funkcjonariusza", który staje się takim, po ustaniu stosunku służbowego. Nie ulega także wątpliwości, iż postępowania dyscyplinarne są prowadzone przez organy dyscyplinarne działające w ramach określonych służb czy korporacji i dotyczą osób pozostających w stosunkach służbowych bądź w inny sposób związanych organizacyjnie. Zatem na skutek zwolnienia funkcjonariusza ze służby ustaje władza dyscyplinarna nad nim ze strony prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. W niniejszej sprawie oznacza to, iż zwolnienie skarżącego ze służby w ABW powoduje, że od dnia [...] października 2018 r. jako były funkcjonariusz ABW, nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Natomiast zarzuty ze skargi sprowadzają się do kwestionowania zasadności prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego i nie zasługują one na uwzględnienie, ponieważ przyczyną umorzenia postępowania dyscyplinarnego było zwolnienie skarżącego ze służby w ABW i powstała w związku z tym utrata legitymacji biernej do bycia obwinionym w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (tekst jedn. z 2017 r., poz. 1920), funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenia dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Z kolei w myśl § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postepowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 60), postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza, gdy sprawca czynu nie ponosi odpowiedzialności dyscyplinarnej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, wszczął wobec funkcjonariusza ABW skarżącego D. J. postępowanie dyscyplinarne. Natomiast w dniu [...] września 2018 r. został ze skarżącym rozwiązany stosunek służbowy. Skoro zatem skarżący utracił status funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, to po wcześniejszym wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, nie ponosił on już odpowiedzialności dyscyplinarnej i w tej sytuacji należało postępowanie dyscyplinarne umorzyć. Zatem nie sposób umorzyć wobec niego – jak żąda w skardze – postępowania dyscyplinarnego na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego już wyżej rozporządzenie, w myśl którego postępowanie dyscyplinarne umarza się, jeśli czynu nie popełniono albo czyn nie zawiera znamion czynu, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Z tego mianowicie powodu, że organ nie miał prawa w opisanej już wyżej sytuacji związanej ze zwolnieniem skarżącego ze służby, prowadzić postępowania dyscyplinarnego i ustalać, czy popełnił on zarzucany mu czyn, czy też zarzucany mu czyn nie zawiera znamion czynu, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.