II SA/Wa 2355/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi małoletniego A. D. – reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego R. K. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej: "Prezes ZUS", postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn, zm.), dalej: "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], odmawiającej R. K. - przedstawicielowi ustawowemu małoletniego A. D. - przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu M. D., na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291 z późn. zm., dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS" ). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, przysługiwało stronie prawo zwrócenia się do Prezesa ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, ewentualnie istniała możliwość wniesienia skargi na niniejszą decyzję - za pośrednictwem Prezesa ZUS - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Z pisma z dnia [...] kwietnia 2021 r. wynika, że decyzję z dnia [...] listopada 2020 r. wnioskodawczyni otrzymała w listopadzie 2020 r. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniego dziecka z dnia [...] marca 2021 r. został nadesłany po upływie 14 dni, tj. po upływie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa ZUS. R. K. - przedstawiciel ustawowy małoletniego A. D. - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie podstawowych praw dziecka i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o rentę rodzinną w drodze wyjątku dla małoletniego A. D. po zmarłym ojcu, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z powodu wystąpienia nowych okoliczności, mających wpływ na przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku, polegających na przedstawieniu dokumentów dotyczących stanu zdrowia zmarłego ojca dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz stwierdził, że z pisma R. K. z dnia [...] kwietnia 2021 r. wynika, iż decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., odmawiającą małoletniemu A. D. przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, otrzymała w listopadzie 2020 r. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniego dziecka z dnia [...] marca 2021 r. został nadesłany po upływie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolując zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r., Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który obligował do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Podkreślić należy, że przesłanką wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) stanowi ustalenie nie tylko faktu jego złożenia po upływie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] marca 2021 r. skarżąca skierowała do Prezesa ZUS wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] wraz z wnioskiem o przyznanie renty jej małoletniemu dziecku w drodze wyjątku. Niewątpliwie złożenie takiego wniosku czyni przedwczesnym wydanie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2021 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu na postawie art. 134 k.p.a. Niezależnie od tego - zdaniem Sądu - w celu wyjaśnienia wątpliwości co do charakteru procesowego pisma z dnia [...] marca 2021 r., Prezes ZUS powinien wezwać wnioskodawczynię do udzielenia informacji, w jakim celu we wniosku tym powołuje się na nowe okoliczności i przedstawia dokumentację dotyczącą stanu zdrowia ojca dziecka uzyskaną w marcu br. Gdyby okazało się, że pismo to stanowi jednak nowy wniosek o przyznanie renty rodzinnej dla małoletniego A. D. w drodze wyjątku, to zbędnym byłoby rozpatrzenie zawartego w tym piśmie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.