II SA/Wa 2357/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...] orzeczeniem z [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U z 2022 r. poz. 2305), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013, z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania G. W., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w [...] z [...] września 2023 r. nr [...] uznając kandydata za niezdolną do zawodowej służby wojskowej – kategoria N. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazała, że G. W. został skierowany do RWKL w [...] przez Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk [...] w celu ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Po przeprowadzeniu badań RWKL w [...] rozpoznała u kandydata: 1. pozytywny wynik na obecność [...] w badaniu [...] - § 72 pkt 1, 2. Przebyte złamanie I palca [...] lewej - § 75 pkt 1, 3. Blizna okolicy [...] lewego - § 3 pkt 1, 4. Tatuaż [...] i [...] lewego - § 2 pkt 8 stwierdzając, że rozpoznanie wymienione w pkt 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL w [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że podczas wywiadu lekarskiego, tj. [...] sierpnia 2023 r., w dniu oddania [...] do badania na obecność [...], G. W. oświadczył że nie leczy się z powodu żadnych schorzeń, nie przyjmował żadnych leków, w tym wymienionych w kwestionariuszu od co najmniej 7 dni, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W związku z tym RWKL w [...] stwierdziła u żołnierza pozytywny wynik na obecność [...] w badaniu [...] określony w § 72 pkt 1, uznając go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i ustalając kategorię N - Zał. 1, Grupa III (kolumna 6 wykazu) wg. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.), a prawodawca nie przewidział innej możliwości kwalifikacji tego rozpoznania w powyższej grupie orzekanych. CWKL wyjaśniła, że [...] ulegają w ciągu kilku dni, gdy nie są nadal przyjmowane - całkowitej eliminacji z organizmu człowieka. Badanie na obecność [...] w [...] wykonane ponownie w późniejszym okresie z ewentualnym wynikiem ujemnym potwierdziłoby jedynie naturalną eliminację [...] z organizmu strony oraz fakt zaprzestania przyjmowania tej substancji po stwierdzeniu wyniku pozytywnego przez wojskową komisję lekarską pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu po wykonaniu badania laboratoryjnego moczu [...] sierpnia 2023 r. z punktem odcięcia dla tężenia [...] w [...] ponad 300 ng/ml. W ocenie CWKL w [...] uwzględniając najnowszą wiedzę medyczną oraz dokumentację orzeczniczą, a w szczególności badania z [...] sierpnia 2023 r. na obecność substancji [...] w [...] RWKL w [...] prawidłowo ustaliła rozpoznanie, zaliczając żołnierza do kategorii N jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. W. wniósł o uchylenie orzeczenia CWKL w [...] z [...] października 2023 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej z dnia 7 czerwca 2022 r., poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może, a w tej sytuacji powinna skierować żołnierza i przeprowadzić ponowne badanie lekarskie, badania specjalistyczne oraz dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie sprawy przez organ w sposób niebudzący zaufania strony, art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego niezgodnie z zasadą swobodnej oceny oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie jakoby zażywał środki [...]. Skarżący wskazał, że faktycznie udzielił odpowiedzi, iż nigdy nie zażywał takich środków jak [...], [...] itp. Jednak nie był pytany o konkretne leki i wtedy nie miał wiedzy, aby zażycie 3 dni wcześniej leku o nazwie [...] miało jakiekolwiek znaczenie podczas późniejszego badania. Przypomniała mu o tym żona. Wyjaśnił, że dopiero po otrzymaniu orzeczenia CWKL w [...] zaczął dokładniej przeglądać niewypełnioną kartkę (oświadczenie) i odcinek zwrotny, w którym takie wyszczególnienie zostało tam zawarte. Zaznaczył, że nigdy nie zażywał żadnych środków [...], a jego dotychczasowa służba była wzorcowa. Powołał się na opinię z [...] grudnia 2023 r., z której wynika, że dotychczasowy przebieg służby wskazuje, że spełnia się zawodowo jako żołnierz i poszerza swoje kwalifikacje wojskowe. W ocenie skarżącego nie jest zasadne stanowisko organu, że podczas kolejnego badania nie będzie już zażywał żadnych środków. To właśnie brak prawidłowego przeprowadzenia badania przez organ pierwszej instancji, zlekceważenie rzetelnego pouczenia i zwrócenia uwagi żołnierzowi, jakie ma to doniosłe dla niego znaczenie, spowodował taki wynik, jaki wystąpił w powyższej sprawie. Zwrócił uwagę na art. 41 KPP UE, zgodnie z którym każdy, a zatem również on, ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, aby nie doprowadzić do zastosowania indywidualnych środków i decyzji mogących negatywnie wpłynąć na sytuację skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach), jak i stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Powinno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno zatem wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji, czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenie komisji powinno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie RWKL w [...], jak i CWKL uzasadniając swoje rozstrzygnięcia, nie odniosły się do wszystkich elementów o jakich mowa w objaśnieniach szczegółowych § 72 zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Pomimo tego, że w przywołanych objaśnieniach, prawodawca wyraźnie wskazał, że "osoby u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji [...] należy kwalifikować na podstawie konsultacji [...]" ograniczyła się do przywołania wyniku badania laboratoryjnego. Nie wyjaśniła natomiast powodów, dla których uznała za zbędne dokonanie owych konsultacji specjalistycznych. W istocie nie zajęła stanowiska w kwestii zarzutów kandydata - nie odnosząc się do kwestii, czy w danym przypadku należało – w świetle obowiązujących przepisów - przeprowadzić konsultację [...]. Kandydat twierdził tymczasem w odwołaniu, że użycie substancji [...] miało w jego przypadku charakter incydentalny i wynikało z faktu zażycia 3 dni przed badaniem leku [...]. W ocenie Sądu braku wyjaśnienia powyższej kwestii nie usprawiedliwia dalsza treść cytowanych objaśnień: "decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego". Nie zmienia to bowiem faktu związania komisji lekarskich przez prawodawcę obowiązkiem przeprowadzenia rzeczonych konsultacji w wypadku stwierdzenia w badaniu laboratoryjnym obecności innych substancji [...]. Prawodawca tworząc omawiane objaśnienia posłużył się bowiem zwrotem "należy" co świadczy w sposób oczywisty o istnieniu bezwzględnej konieczności przeprowadzenia wspomnianych konsultacji. Jeśli zaś w realiach konkretnej sprawy wojskowe komisje lekarskie doszły do przekonania, że omawiane konsultacje są zbędne dla dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia, powinny w sposób szczegółowy wyjaśnić motywy takich konkluzji. Powyższe uchybienie w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia orzeczenia w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i w konsekwencji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jak i orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji oraz zobowiązanie organów do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów orzeczenia, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę legalności wydanego orzeczenia. Brak bowiem wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zatem rozpoznając na nowo sprawę, organy będą miały na względzie jako wskazania, opisane powyżej rozważania Sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku.