II SA/Wa 236/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor, Jarosław Trelka, Protokolant Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2005 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 135 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 ust. 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], którą zwolniono J. G. ze służby w Policji. W uzasadnieniu podał, że wprawdzie wnioskiem z dnia 21 lipca 2005 r. J. G. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. o zwolnieniu jej ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 z późn. zm.), jednak wobec tego, że rozkaz ten był tylko decyzją wykonawczą do powołanej decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r., dlatego też decyzja ta była przedmiotem rozpoznania jej wniosku o stwierdzenie nieważności. Minister odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, bowiem ustalił, że zwolnienie skarżącej ze służby w trybie przewidzianym w powołanym art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było uzasadnione ważnym interesem służby podyktowanym koniecznością utworzenia nowych struktur organizacyjnych i dostosowania zatrudnienia do aktualnych unormowań prawnych. Wobec tego, że nie zachodziły warunki wymienione w art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Komendanta Głównego Policji, Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 147 powołanej ustawy o Policji, przez błędne przyjęcie, że konieczność utworzenia nowych struktur organizacyjnych stanowiło podstawę do zwolnienia jej ze służby ze względu na "ważny interes służby". Podniosła, że wprawdzie powołany przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 nie precyzuje pojęcia "ważny interes służby", jednak w ustalonej praktyce kadrowej i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto zasadę, że można zwolnić ze służby ze względu na "ważny interes służby", tylko takiego funkcjonariusza, który w ocenie przełożonych nie powinien z przyczyn pozamerytorycznych pełnić służby. Z zasady tej wynika, że decyzja o zwolnieniu ze służby z uwagi "na ważny interes służby", jest decyzją indywidualną i nie może dotyczyć zwolnienia całej grupy funkcjonariuszy, jak to nastąpiło przy wydaniu decyzji przez Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Zarzuciła także, że błędne jest stanowisko organu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] – Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu jej ze służby, skoro takiej decyzji jej nie doręczono i nie pouczono o możliwości i terminie złożenia odwołania. W skardze wnosiła ponadto o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na odwołanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę J. G. pod tym katem, Sąd uznał, że jej skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż to podniesiono w skardze. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Mianowanie, zwolnienie funkcjonariusza ze służby następuje w drodze decyzji administracyjnej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przy wydawaniu decyzji związanych z mianowaniem i zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji związany jest rygorami procedury administracyjnej. Winien więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do dokładnego ustalenia żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania (art. 61 § 1 kpa). Minister jest związany tym żądaniem, treść żądania bowiem wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dowodem są uzasadnienia obu jego decyzji. Sprowadzają się one wyłącznie do przytoczenia okoliczności faktycznych, które w jego ocenie wpłynęły na odmowę, nie wspominają natomiast o tych, które mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca wnioskiem z dnia 21 lipca 2005 r., skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, domagała się stwierdzenia nieważności decyzji – rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Bezspornym jest również, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wbrew żądaniom zawartym we wniosku J. G., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Z akt sprawy nie wynika, aby wzywał on skarżącą do sprecyzowania jej wniosku z dnia 21 lipca 2005 r., czym naruszył zasadę dyspozycyjności, o której mowa w art. 61 § 1 kpa. Jeśli ze zgromadzonego materiału sprawy nie wynika jednoznacznie treść żądania, organ nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. Wobec tego, stosownie do powołanego art. 61 § 1 kpa, w razie wątpliwości, co do zakresu żądania strony, sprecyzowanie przedmiotu sprawy należy do strony. W świetle postanowień art. 43 ust. 3 w treści ustawy o Policji (Dz. U. z 1990 Nr 30, poz. 179) obowiązującej w dniu wydania decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r., zwolnienie skarżącej ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 mogło nastąpić po zasięgnięciu opinii związku zawodowego Policji. Tej kwestii Minister nie wyjaśnił przy wydawaniu zaskarżonych decyzji. Nie wyjaśnił również, czy decyzja o zwolnieniu skarżącej ze służby została skarżącej doręczona zgodnie z wymaganiami art. 109 § 1 kpa. Z tych więc względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania, bowiem nie poniosła ona kosztów w rozumieniu art. 205 § 1 tej ustawy.