II SA/Wa 2360/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi małoletniego Ł. G. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Decyzją z [...] października 2013 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] września 2013 r. o odmowie przyznania małoletniemu Ł.G. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wskazał, że matka małoletniego otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4.809,52 zł (brutto), co sprawia, iż na jednego członka dwuosobowej rodziny przypada dochód wynoszący 2.404,76 zł. Dochód ten przewyższa więc kwotę najniższej emerytury, która wynosi 831,15 zł. Powyższe, w ocenie organu, sprawia, iż skarżącego nie sposób uznać za osobę pozbawioną niezbędnych środków utrzymania. Od powyższej decyzji skargę wywiodła A.G. – przedstawicielka ustawowa małoletniego Ł.G., wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podniosła, iż obecnie uzyskuje dochód w wysokości 4.560 zł brutto miesięcznie. Ta kwota nie jest zaś wystarczająca, aby zabezpieczyć potrzeby małoletniego w sposób należyty. Wskazała także, iż organ nie wziął pod uwagę kwestii potrzeb uprawnionego, ani tego, iż zmarły ojciec skarżącego posiadał przeszło 25-letni staż pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę uznać należy za niezasadną. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię, przez pryzmat art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Wyżej przytoczony przepis formułuje trzy przesłanki, których łączne spełnienie determinuje możliwość otrzymania świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: - brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty; - niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem; - brak niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić po raz kolejny należy, iż powyższe okoliczności muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie świadczenia wyjątkowego. Brak występowania którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia zaś pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie omawianego świadczenia. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż stan faktyczny przedstawiony przez skarżącą, nie wyczerpuje trzeciej, z wymienionych w art. 83 przedmiotowej ustawy, okoliczności. Analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzić należy, iż nie zawierają one definicji pojęcia "niezbędne środki utrzymania". Zachodziła więc konieczność wypracowania przez judykaturę i organy administracji sposobu rozumienia tego pojęcia. Należy przychylić się do stanowiska organu, iż metodą wyjaśnienia spornego pojęcia może być odniesienie się do najniższej kwoty świadczenia przyznawanego w trybie zwykłym. Za uzasadnione należy bowiem uznać twierdzenie, iż najniższe świadczenie przyznawane w trybie zwykłym, umożliwia zabezpieczenie podstawowych potrzeb uprawnionej osoby. Podkreślić przy tym wypada, iż chodzi tutaj jedynie o potrzeby natury podstawowej, które swym zakresem mogą znacznie odbiegać od potrzeb w szerszym znaczeniu. Odniesienie takie jak wyżej stanowi więc obiektywny miernik spełnienia przesłanki ustawowej. W świetle wyżej przedstawionych wywodów, uznać należało, iż organ właściwie przyjął, iż po stronie skarżącej nie istnieje wymagana przez ustawodawcę okoliczność braku środków utrzymania. Okolicznością niesporną w sprawie jest bowiem to, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącego przewyższa kwotę najniższego świadczenia przyznawanego w trybie zwykłym (nawet uwzględniając kwotę dochodu wskazaną w skardze). Powyższe sprawia więc w konsekwencji niemożliwość zastosowania wobec skarżącego dyspozycji art. 83 omawianej ustawy i przyznania mu renty w trybie specjalnym. Analizując skarżoną decyzję tutejszy Sąd pragnie podkreślić, iż omawiany przepis prawa nie przewiduje przesłanki "należytego zaspokojenia potrzeb wnioskodawcy". Stąd więc organ zasadnie nie odnosił się w swoim rozstrzygnięciu do rzeczywistych potrzeb wnioskodawcy. Również bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała kwestia stażu zawodowego zmarłego ojca wnioskodawcy. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, przesłanki wymienione w omawianej normie prawnej muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie dochodzonego świadczenia. Stąd więc, w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania, istnienie pozostałych przesłanek nie rzutuje na wynik sprawy. Na marginesie podnieść jedynie należy, iż rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie uniemożliwia wystąpienia w przyszłości z tożsamym wnioskiem, gdyby sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie. W świetle powyższego, uznając iż skarżona decyzja nie narusza prawa, a organ administracji prawidłowo ocenił stan faktyczny i dokonał prawidłowej subsumcji normy prawnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).