II SA/Wa 2365/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-12

Skład orzekający: Ewa Grochowska, Eugeniusz Wasilewski, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Gospodarki i Pracy, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, czy też naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Minister Gospodarki i Pracy, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny, naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, nie ustalił, czy oświadczenie z dnia wydania decyzji o zasiłku było już znane organowi, nie odniósł się do wniosku o świadczenie przedemerytalne i nie zbadał dokumentów poprzedzających wydanie decyzji. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika PUP z maja 1999 r. przyznającej mu zasiłek przedemerytalny, twierdząc, że organ błędnie obliczył okres zatrudnienia i zamiast świadczenia przedemerytalnego przyznał zasiłek. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że dokumenty potwierdzające okres zatrudnienia zostały złożone dopiero w 2003 r. Minister Gospodarki i Pracy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jego argumentów i nierzetelne postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (Wojewody).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Grochowska, Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant - Justyna Matosek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika PUP w [...] - Filia P. z dnia [...] maja 1999 r. o przyznaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w [...] - Filia w P. decyzją z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], przyznał Z. M. prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem 5 maja 1999 r. w wysokości 160 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. z 1996 r. Dz. U. Nr 47, poz. 211 ze zm.). We wniosku z dnia 16 października 2003 r. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji skarżący podał, że wskutek błędnych obliczeń okresu zatrudnienia, organ zamiast przyznania mu świadczenia przedemerytalnego, o co złożył wniosek, przyznał mu zasiłek przedemerytalny. Potwierdza to fakt, że decyzją Starosty w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] przyznano mu świadczenie przedemerytalne od dnia 1 maja 2003 r. w wysokości 996,40 zł miesięczne, bowiem z posiadanych dokumentów wynika, że spełnił on warunki do pobierania tego świadczenia. Zatem organ dysponował - zdaniem skarżącego - tymi samymi dokumentami w dniu [...] maja 1999 r. i w ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa polegającego na nierzetelnym przeprowadzeniu postępowania i nieuwzględnieniu części dokumentów. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 156, 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu podał, że okres zatrudnienia od 1 lipca 1958 r. do 30 czerwca 1959 r. skarżący udokumentował dopiero w dniu 30 kwietnia 2003 r., o czym świadczy złożone przez niego do PUP w [...] - Filia w P. oświadczenie z dnia [...] maja 1999 r. Ponadto data wystawienia zaświadczenia przez zakład pracy (30. 04. 2003 r.) wskazuje, że dokumenty potwierdzające powyższy okres zatrudnienia nie mogły być znane organowi w dniu [...] maja 1999 r. Tym samym nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. W odwołaniu od powyższej decyzji do Ministra Gospodarki i Pracy skarżący wniósł o jej uchylenie i w uzasadnieniu - poza argumentami przytoczonymi już we wniosku o stwierdzenie nieważności - podał, że w dniu 30 kwietnia 2003 r. dostarczył on jedynie zaświadczenie z zakładu pracy o braku dokumentów i list płacy. Dokument ten nie miał żadnych załączników, zatem oświadczenie z dnia [...] maja 1999 r., nie mogło być załącznikiem. Nie było tez żadnego racjonalnego powodu, żeby oświadczenie powyższe wraz z zeznaniami świadków nie złożyć wcześniej do akt. Stąd też dokumenty owe były już znane organowi przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. i w uzasadnieniu - powołując się na argumenty zawarte już w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji - stwierdził, że nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Dodał ponadto, że skarżący w dniu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego legitymował się odpowiednim okresem zatrudnienia i w związku z tym nie ma podstaw do usunięcia powyższej decyzji z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego wskazał, że nie istnieje możliwość równoczesnego pobierania dwóch świadczeń i z zasiłku przedemerytalnego nie istnieje możliwość przejścia na świadczenie przedemerytalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu powołał się na zarzuty zawarte już w odwołaniu. Dodał jednocześnie, że organ w zaskarżonej decyzji w żadnym stopniu nie odniósł się do jego wcześniejszych zarzutów, a przytoczenie treści art. 156 k.p.a. nie wnosi nic do sprawy. Ponadto stwierdził, że wnioskował o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego, a nie zasiłku przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie i w uzasadnieniu powołał się na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Minister Gospodarki i Pracy podejmując decyzję administracyjną również w toku postępowania o stwierdzenie nieważności, jest związany wszystkimi rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Innymi słowy mówiąc, organ administracji zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swoich uprawnień, winien jest w sposób wnikliwy i wszechstronny wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji ów stan faktyczny rozpatrzyć w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego. Nie ma też żadnych wątpliwości, że decyzja wymaga przede wszystkim wnikliwego oraz logicznego jej uzasadnienia. W rozpoznawanej zaś sprawie, wszystkie wymienione powyżej reguły postępowania zostało przez organ administracji naruszone. Przede wszystkim nie przeprowadził on postępowania dowodowego w sprawie, poprzestając jedynie na lakonicznym stwierdzeniu w uzasadnieniu decyzji, że skarżący udokumentował okres zatrudnienia od 1 lipca 1958 r. do 30 czerwca 1959 r. dopiero w dniu 30 kwietnia 2003 r. Takiej ocenie Sądu nie można również przeciwstawić twierdzenia organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że fakt ten potwierdza zaświadczenie z zakładu pracy wydane z tą sama datą. Przede wszystkim świadczy ono jedynie o tym, że zakład pracy nie dysponuje dokumentami i listą płac za ten okres. Natomiast w żadnej mierze nie przeprowadzono dowodu z dokumentów - czego skarżący bezskutecznie się domaga - poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...] maja 1999 r., jak też nie przedłożono tej dokumentacji Sądowi, poza samą decyzją i kartą rejestracji. Nie nadano ponadto żadnej rangi i nie przedstawiono dowodów przeciwnych na ewentualne obalenie tezy skarżącego, skąd i w jakim celu posiadał on złożone przez niego organowi oświadczenie z dnia [...] maja 1999 r., a więc w dniu wydania decyzji o przyznaniu mu zasiłku przedemerytalnego. Innymi słowy mówiąc, w żaden sposób nie ustalono, czy oświadczenie owo nie było już znane organowi właśnie w dniu [...] maja 1999 r. Zauważyć bowiem należy, że w oświadczeniu powyższym stwierdza on, że na okoliczność zatrudnienia przedstawia zeznania dwóch świadków, które faktycznie zostało uwzględnione, lecz dopiero przy wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego. Niezależnie od powyższego, Sąd nie może pozostać obojętny wobec biernej postawy organu wyrażającej się tym razem brakiem ewentualnego przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania urzędników przyjmujących dokumentację od skarżącego, bądź jego samego. Tym bardziej, że nie było żadnego racjonalnego powodu - jak podnosi skarżący i co trafia do przekonania Sądu - żeby powyższe dokumenty, tj. oświadczenia z dnia [...] maja 1999 r. oraz zeznania świadków potwierdzających okres zatrudnienia, nie okazać organowi właśnie przed podjęciem decyzji z tego samego dnia. Nie ustosunkowano się wreszcie do zarzutu skarżącego, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1999 r., złożył on wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a nie o zasiłek przedemerytalny. Reasumując, organ administracji badając ponownie powyższą sprawę, winien w sposób wnikliwy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazówkami Sądu, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnić w sposób pełny, logiczny i wyczerpujący. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący nie żądał przyznania mu jednocześnie dwóch zasiłków i w tej sytuacji teza z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji w tej kwestii jest nieporozumieniem. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło