II SA/Wa 2367/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie postanowienia o przekazaniu zgodnie z właściwością; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] lipca 2006 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Skarżący - [...] W.P. - [...] czerwca 2006 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o zmianę decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2001 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Dowódcy - [...] Jednostek Wojskowych MSW i A z [...] grudnia 2000 r. nr [...] oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy - [...] Jednostek Wojskowych MSW i A z [...] września 2000 r. nr [...], dotyczącej niedopłaty niektórych należności pieniężnych. Minister Obrony Narodowej uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i postanowieniem z [...] lipca 2006 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a.; przekazał ww. wniosek - według właściwości - Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że właściwym do zmiany decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. jest organ administracji publicznej, który ją wydał. Natomiast zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez naczelny organ administracji państwowej jest ten organ. Oznacza to, że właściwym zarówno do zmiany decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak i do stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy - [...] Jednostek Wojskowych MSW i A jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ, powołując się na tezę wyroku Sądu Najwyższego z [...] września 1998 r. sygn. akt [...], zgodnie z którą właściwość rzeczową organu administracji publicznej do zmiany decyzji i stwierdzenia nieważności, trzeba oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania decyzji, wskazał, że rozstrzygnięcia, których zmiany żąda wnioskodawca, zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Kwestię wysokości dodatku specjalnego oraz wysokości uposażenia (w skład którego wchodził dodatek specjalny) oprócz ww. ustawy, regulowało obowiązujące do 30 czerwca 2004 r. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, które w § 38 przewidywało, że określone w nim uprawienia Ministra Obrony Narodowej przysługują odpowiednio ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Tak więc dopiero od 1 lipca 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utracił uprawnienia do orzekania w sprawach dodatków żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową w podległych mu jednostkach. Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidując w zmienionej od 1 lipca 2004 r. ustawy o uposażeniu żołnierzy zawodowych oraz w ustawie z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dotychczasowych kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w stosunku do żołnierzy zawodowych, jednocześnie nie ustanowił przepisu wyraźnie wskazującego organ właściwy w tych sprawach. W szczególności nie przeniósł tych kompetencji na Ministra Obrony Narodowej. Na powyższe postanowienie skarżący [...] sierpnia 2006 r. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że kwestia niewłaściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uposażeniowej wnioskodawcy została już prawomocnie przesądzona oceną prawną w wyroku NSA z 22 stycznia 2003 r. sygn. akt II SAB 342/02, jak również w wyroku WSA w Warszawie z 27 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1431/05. Ponadto podniósł, iż w doktrynie i orzecznictwie zgodne jest stanowisko, że właściwość rzeczową organu w sprawach o stwierdzenie nieważności należy oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania weryfikowanej decyzji (wyrok NSA z 7 lipca 1993 r. sygn. akt I SA 116/93), jeżeli nastąpiła zmiana w strukturze administracji, należy ustalić organ, na który przeszła kompetencja do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej decyzją, a następnie na podstawie art. 17 k.p.a. określić organ stopnia wyższego (postanowienie NSA z 9 grudnia 1998 r. sygn. akt 941/98). Minister Obrony Narodowej postanowieniem z [...] października 2006 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w decyzji pierwszo-instancyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie skarżący zarzucił, iż zaskarżone postanowienie nie odnosi się do zarzutów z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdzie wskazano wyroki sądów administracyjnych, które wiążą zarówno organ jak i sąd rozpatrujący skargę w przedmiocie uposażenia. Ponadto skarżący zarzucił, iż organ cytując treść wyroku Sądu Najwyższego z [...] września 1998 r. sygn. akt [...], dopuścił się manipulacji, tworząc tezę przeciwną do rzeczywistej, ponieważ zastosowanie wywodów SN do niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że przepisem na podstawie którego ustala się właściwość rzeczową są przepisy wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto stwierdził, iż dla oceny właściwości organów uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie ma znaczenia, ile lat upłynęło od wydania kontrolowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej: p.p.s.a.; sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, iż właściwość organów administracyjnych do wzruszenia decyzji podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a. należy określać według aktualnego stanu struktury administracji publicznej oraz rozdziału w niej właściwości w sprawach indywidualnych. W przypadku zmian w strukturze administracji polegającej na zniesieniu organu, który wydał decyzję, właściwość organu do wzruszenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. (także 155 k.p.a. przyp. wł.) należy określić, kierując się przepisami stanowiącymi o przejmowaniu zadań i kompetencji przez inne organy, o przeniesieniu ich na organy innego rodzaju. (v. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." 8. Wydanie Warszawa 2006, Wyd. Beck, str. 702) Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż do dnia [...] grudnia 2001 r. Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przysługiwały uprawnienia Ministra Obrony Narodowej w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach wojskowych w oparciu o przepis art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. z 1997 r. Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.). Na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800), przepis art. 108 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych został skreślony, co oznacza, że od dnia 1 stycznia 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym rzeczowo w sprawach żołnierzy zawodowych w przedmiocie określonym w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych tj. z zakresu powołania, przebiegu służby, obowiązków i uprawnień służbowych, publicznej działalności, zwolnień z zawodowej służby wojskowej. Natomiast uprawnienia Ministra Obrony Narodowej w zakresie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach wojskowych Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji posiadał do dnia 30 czerwca 2004 r. w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz. U. z 1992 r. Nr 5 poz. 18 ze zm.), a w zakresie dodatków do uposażenia zasadniczego do dnia 1 marca 2005 r. w oparciu o § 38 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.). Na podstawie art. 159 pkt 22 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) przepis art. 48 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, został uchylony. Natomiast rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. utraciło moc z dniem 1 marca 2005 r. na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych (Dz. U. Nr 28, poz. 242). Tak więc od dnia 1 marca 2005 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym rzeczowo także w sprawach dotyczących uposażenia, w tym dodatków do uposażenia w sprawach żołnierzy zawodowych, a w konsekwencji nie jest właściwym do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, wydanej zgodnie z obowiązującymi poprzednio przepisami. W postanowieniu z [...] lipca 2006 r. Minister Obrony Narodowej wskazał, iż ustawodawca nie przewidując w zmienionej z dniem 1 lipca 2004 r. ustawie o uposażeniu żołnierzy oraz w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dotychczasowych kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w stosunku do żołnierzy zawodowych, jednocześnie nie ustanowił przepisu wyraźnie wskazującego organ właściwy w tych sprawach, w szczególności nie przeniósł tych kompetencji na Ministra Obrony Narodowej. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, iż powyższa konkluzja organu jest chybiona, ponieważ ustawodawca nie musiał wskazywać Ministra Obrony Narodowej, jako organu przejmujący kompetencje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, skoro ww. ustawy, jak i rozporządzenie z 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, zostały skonstruowane w ten sposób, iż kompetencje Ministra Obrony Narodowej w sprawach żołnierzy zawodowych zostały przeniesione na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych mu jednostkach w drodze wyjątku (art. 48 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, § 38 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r.), bowiem co do zasady uprawnionym w tym zakresie jest Minister Obrony Narodowej. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż w sytuacji dotyczącej uchylenia przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawodawca również wyraźnie nie wskazywał, iż organem przejmującym kompetencje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest Minister Obrony Narodowej, a pomimo tego Minister Obrony Narodowej nie kwestionował w tym zakresie swojej właściwości. Pogląd taki znalazł odzwierciedlenie nie tylko w orzeczeniach sądów administracyjnych - wyrok NSA z 22 stycznia 2003 r. sygn. akt II SAB 342/02 i WSA w Warszawie z 27 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1431/05 - na co powoływał się skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] sierpnia 2006 r. (do czego organ nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu), ale także znajduje potwierdzenie w rozstrzygnięciach sporów kompetencyjnych przez Prezesa Rady Ministrów, który każdorazowo wskazywał, jako właściwego do rozstrzygania spraw w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego żołnierzy zawodowych Ministra Obrony Narodowej. (v. oświadczenie pełnomocnika organu do protokołu rozprawy). Wobec powyższego - w opinii Sądu - sam charakter sprawy, czy jest to sprawa dotycząca rozwiązania stosunku służbowego, czy też uposażenia pozostaje bez wpływu na właściwość rzeczową organu, a w obu przypadkach właściwym rzeczowo jest Minister Obrony Narodowej, jeśli w chwili złożenia wniosku o wzruszenie decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dotychczasowe uprawnienia utracił. W niniejszej sprawie jest bezsporne, iż w momencie złożenia wniosku przez skarżącego, tj. [...] czerwca 2006 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiadał kompetencji Ministra Obrony Narodowej w zakresie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych. Powyższe nie jest sprzeczne z tezą przywołanego przez organ wyroku SN z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt III RN 83/89, z której wynika, że właściwość rzeczową organu administracji publicznej do zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, będącej przedmiotem postępowania, w sprawie zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem Minister Obrony Narodowej jest uprawniony do orzekania na podstawie powołanych w decyzjach Dowódcy - [...] Jednostek Wojskowych MSW i A przepisów materialnych (m.in. art. 9 ust. 1 i ust. 3a, art. 15 ust. 1, art. 36 ustawy o uposażeniu). Natomiast przepisy art. 48 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz § 38 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, na podstawie których Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji posiadał kompetencje Ministra Obrony Narodowej w zakresie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych, nie są przepisami prawa o charakterze materialnym. W konsekwencji uznać należy, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, wydanych zgodnie z obowiązującą poprzednio właściwością tego organu, w związku z czym Minister Obrony Narodowej niezasadnie wydał postanowienie o przekazaniu wniosku skarżącego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 152 p.p.s.a, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości.