II SA/Wa 2372/13

Dnia 16 grudnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o zdolności do służby postanawia: - ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A. K. (dalej "skarżący") we wniosku z dnia 10 listopada 2014 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania w tym gospodarstwie jest dochód osiągany z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości średnio od 2.531,04 do 2.613.12 zł brutto miesięcznie (od 1829,47 do 1886,92 zł netto). Według oświadczeń zawartych w piśmie z dnia 6 grudnia 2014 r., średnie miesięczne wydatki w prowadzonym gospodarstwie domowym już tylko z tytułu opłat za wynajem mieszkania i opłat eksploatacyjnych oraz kosztów nauki kształtują się na poziomie co najmniej 750 zł, a cała kwota miesięcznych wydatków wynosi ponad 1.500 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Na dowód wykazania swojej aktualnej sytuacji materialnej skarżący nadesłał szereg dokumentów źródłowych, w tym m.in. zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę, zaświadczenie z Uniwersytetu [...] w O. z dnia 10 grudnia 2014 r. o wysokości opłaty za studia, kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, zeznanie podatkowe za 2013 r. oraz wyciąg z konta bankowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zważyć, co następuje: W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając złożony wniosek w świetle powyższych przesłanek ustawowych, należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że prawie całość osiąganego dochodu netto przeznacza na podstawowe, bieżące wydatki (zakwaterowanie, wyżywienie oraz koszty kształcenia), a w konsekwencji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym należało uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że skarżący w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej zaś kategorii zalicza się sprawa ze skargi skarżącego, ponieważ dotyczy ona zdolności do czynnej służby wojskowej. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuję o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.