II SA/Wa 2374/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia - odmówić ustanowienia adwokata - Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. skarżący wniósł o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie statusu bezrobotnego. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z [...] córką. Oświadczył, że w obecnej sytuacji finansowej ustanowienie adwokata z wyboru nie jest możliwe. W rubryce dotyczącej majątku wskazał, że posiada ziemię rolną o powierzchni 2,600 m2 oraz jest współwłaścicielem działki rolnej o powierzchni 1,900 m2. Jako oszczędności wykazał kwotę ok. 600 zł. Podał, że córka uzyskuje alimenty w wysokości 600 zł. Oświadczył także, że majątek (do wysokości zadłużenia 70.000 zł) zajęty został przez komornika sądowego. W rubryce nr 12 urzędowego formularza, w której strona składa oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym wnioskodawca wpisał "[..]". Z uwagi na to, że informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 14 kwietnia 2008 r., wnioskodawca wezwany został do nadesłania w terminie 14 dni: odpisu zeznania podatkowego za rok 2006, zaświadczenia wydanego przez właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2007 r. bądź stwierdzające brak dochodu, wyciągu z posiadanych rachunków bankowych (w tym oszczędnościowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy (marzec, luty, styczeń 2008.), oświadczenia o aktualnych źródłach utrzymania wnioskodawcy i ich wysokości, aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną, kopii dokumentów (rachunków) wskazujących na wysokość ponoszonych przez stałych miesięcznych wydatków oraz kopii dokumentu potwierdzającego wysokość zadłużenia wskazanego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie, w nawiązaniu do oświadczenia zawartego w rubryce nr 12 urzędowego formularza wniosku, wezwano do złożenia wyjaśnienia, czy wymieniona z imienia i nazwiska osoba jest pełnomocnikiem lub obrońcą z urzędu, czy też z wyboru. Zgodnie z art. 252 § 1 ppsa, osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest do złożenia oświadczenia zawierającego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Stosownie zaś do art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wnioskodawca nie nadesłał na wezwanie żądanych dokumentów i oświadczeń. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywistą sytuację finansową i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej sytuacji materialnej. Dokonując oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony konieczne jest bowiem dysponowanie pełnymi i dokładnymi danymi o dochodach, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości również dokumentami źródłowymi w tym zakresie. Wnioskodawca nie wykazał (nie udokumentował), że znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.