II SA/Wa 2383/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-07
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Łukasz Krzycki, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor uczelni wyższej jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji komisji dyplomowej dotyczącej złożenia egzaminu magisterskiego i ukończenia studiów, a jeśli tak, to czy w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego lub zasad etyki akademickiej?Ratio decidendi
Rektor uczelni wyższej jest właściwy do rozpatrzenia odwołania dotyczącego procedury uzyskania dyplomu ukończenia studiów, na podstawie ogólnej zasady domniemania właściwości rektora (art. 23 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz przepisów regulaminu studiów. Sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny subiektywnych ocen artystycznych ani do rozstrzygania kwestii etyki akademickiej, a jedynie do kontroli przestrzegania procedur formalnych. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono naruszenia procedur formalnych przez komisję dyplomową ani przez Rektora.Stan faktyczny
Absolwent złożył skargę na decyzję Rektora utrzymującą w mocy orzeczenie Komisji Dyplomowej, na mocy którego uzyskał pozytywny wynik z egzaminu magisterskiego i ukończył studia. Absolwent zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, budowania zaufania do władzy, wyłączenia Dziekana z postępowania, dopuszczenia dowodów oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Kwestionował również przebieg egzaminu, oceny oraz zachowanie członków Komisji, domagając się przeprosin od Dziekana i innych osób.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant sekr. sąd. Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Rektora Akademii Sztuk Pięknych w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie złożenia magisterskiego egzaminu dyplomowego i ukończenia jednolitych studiów magisterskich oddala skargę
Zaskarżonym aktem – przywołując art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", wobec treści § 59 Regulaminu Studiów, będącego Załącznikiem do Uchwały Senatu Akademii Sztuk Pięknych w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., zwanego dalej "Regulaminem Studiów" - utrzymano w mocy orzeczenie Komisji Dyplomowej na Wydziale [...] (dalej jako "Komisja") z [...] września 2020 r., na mocy którego p. J. G., zwany dalej "Absolwentem", złożył magisterski egzamin dyplomowy (dalej jako "egzamin") na kierunku [...], z wynikiem pozytywnym i ukończył jednolite studia magisterskie z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując tytuł [...].
Uzasadniając decyzję organ uczelni przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Absolwent – [...] października 2020 r. - przesłał na adres mailowy Rektora Akademii Sztuk Pięknych w [...] (dalej opisywani mianem "Rektor" i "Uczelnia"), pismo opatrzone tą sama datą, z prośbą o stwierdzenie nieważności dyplomu uzyskanego [...] września 2020 r., zwanego dalej "Dyplomem"; [...] października 2020 r. Absolwent przesłał też - na adres mailowy Prorektora da. Studenckich i Jakości Kształcenia Uczelni - pismo z datowane [...] października 2020 r. również z taką prośbą; oba pisma - przesłane, w postaci skanów - miały taką samą treść; zgodnie z właściwością, Rektor - na mocy art. 64 § 2. K.p.a. wezwał Absolwenta do uzupełnienia braków formalnych w postaci:
- złożenia odręcznie podpisanego pisma lub doręczenia go w postaci elektronicznej, lecz uwierzytelnionego podpisem elektronicznym,
- wskazania zakresu żądania wraz z szczegółowym opisem zdarzeń, które miały miejsce na obronie pracy dyplomowej Absolwenta, z jednoczesnym określeniem, co - w jego opinii - odbyło się w trakcie egzaminu wbrew przepisom, z podaniem szczegółów, jak m.in., nazwiska członków Komisji oraz czynności, których dokonali; poproszono go też o wskazanie, co dokładnie wypłynęło na opinię, że Komisja nie była "zainteresowana treścią" jego "obrony dotyczącej części praktycznej dyplomu składającej się z [...]."; proszono też o określenie, na jakiej podstawie uważa, że "szeroki zakres materiału pracy dyplomowej został ostentacyjnie zignorowany lub potraktowany pobłażliwie."; proszono w końcu o uzasadnienie, dlaczego, zdaniem Absolwenta: "komisja dyplomowa, dostrzegalnie nie posiadała świadomości, jaka [...] praca dyplomowa stała się przedmiotem jej werdyktu."; z zachowaniem terminu na adres Uczelni wpłynęły 2 listy od Absolwenta; w pierwszym przesłano oryginał pisma z [...] października 2020 r. z prośbą o stwierdzenie nieważności Dyplomu; wraz z nim przesłano pismo z [...] października 2020 r., skierowane do Rektora, gdzie zawarto szczegółowy opis zdarzeń podczas obrony pracy dyplomowej, z uwzględnieniem tego, co w opinii Absolwenta, nie powinno mieć miejsc; w drugim liście przesłano analogiczne pisma skierowane do Prorektora; zawartość pierwszego listu, w zeskanowanej postaci, Absolwent przesłał [...] października 2020 r. na adres mailowy Uczelni, z jeszcze jednym dokumentem, którego nie było w żadnej ze wskazanych przesyłek - z pismem [...] A. Z. z [...] października 2020 r., gdzie zredagowano opinię o teoretycznej pracy dyplomowej, napisanej pod jego kierunkiem, przez Absolwenta; w związku z tym uznano, braki formalne za uzupełnione; wszczęto postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o nadanie tytułu magistra [...] lecz następnie je umorzono zaś pismo Absolwenta z [...] października 2020 r. - w sprawie stwierdzenia nieważności Dyplomu i wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu magistra [...], - zakwalifikowano jako odwołanie od wyniku egzaminu; Absolwent wniósł je bowiem w terminie 14 dni od dnia egzaminu i decyzji Komisji; informacja o rzeczonej kwalifikacji żądania przekazano Absolwentowi pisemnie – 25 lutego 2021 r. (przy osobistym odbiorze),
- w piśmie z [...] października 2020 r. uzupełnionym wystąpieniem z [...] października 2020 r. podniesiono szereg nieprawidłowości i uchybień, które - zdaniem Absolwenta - miały miejsce podczas obrony jego pracy dyplomowej,
- z treści protokołu Komisji z egzaminu (z [...] września 2020 r.) wynika, że dyplomową, podstawową pracę artystyczną z [...], Absolwent zrealizował pod kierunkiem [...] R.K.; praca dyplomowa – [...] - nosiła tytuł "[...]"; pracy tej Komisja przyznała ocenę dobrą (4); aneks obowiązkowy, pod tytułem "Przejście", w zakresie technologii i technik [...], Absolwent zrealizował pod kierunkiem [...] L. M.; Komisja przyznała mu ocenę celującą (5+); pisemna, teoretyczna praca magisterska, o tytule "[...]" poprzez wybrane teksty: [...]", napisano pod kierunkiem [...] A. Z.; Komisja przyznała jej ocenę celującą (5+); ostatnią oceną, przyznaną Absolwentowi była ta, z egzaminu; po zadaniu dyplomantowi szeregu pytań i uzyskaniu odpowiedzi, Komisja przyznała z egzaminu ocenę dobrą (4); zgodnie z § 60 ust. 2. Regulaminu Studiów (obowiązującego w dniu składania egzaminu przez Absolwenta), podstawę obliczenia ostatecznej oceny - wpisywanej do Dyplomu - stanowią oceny za: dyplomową pracę praktyczną (nie dotyczy wydziału kształcącego w zakresie [...]), dyplomową pracę teoretyczną, egzamin dyplomowy (obrona dyplomu), aneks (tam, gdzie ma to zastosowanie) oraz średnia ocen, uzyskana za cały tok studiów; oceny z egzaminu oraz uzyskana przez Absolwenta średnia ocen za cały tok studiów (wynosząca 4,85), pozwoliły przyznać mu ocenę bardzo dobrą, jako wynik ogólny, z którym ukończył studia na kierunku [...] i uzyskał tytuł magistra [...],
- po rozpoznaniu odwołania - i zapoznaniu z zarzutami Absolwenta wobec niektórych członków Komisji oraz przebiegu egzaminu - wskazano, że nie zaszły przesłanki do uchylenia decyzji Komisji,
- egzamin odbył się zgodnie z § 59 Regulaminu Studiów; ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, wynika, że zawierał on prezentację i omówienie wszystkich części pracy magisterskiej oraz obronę całości pracy; w trakcie egzaminu zadano trzy pytania, na które Absolwent odpowiedział (tak protokół Komisji); Regulamin Studiów nie precyzuje maksymalnej liczby pytań, które można zadać (wskazuje jedynie liczbę minimalną) ani nieograniczona ich zakresu; Komisja mogła stąd zadać wiele pytań i w zasadzie tematyka tych pytań mogła być szeroka; zadaniem Komisji jest ocena wiedzy zdobytej przez dyplomanta w trakcie studiów; przy tym pytania te mogą dotyczyć różnych zagadnień - w tym zakresu wiedzy o sztuce i [...]; dopuszczalnym jest a nawet pożądanym, aby - w trakcie egzaminu – dochodziło do polemiki pomiędzy dyplomantem a członkami Komisji; każdy z nich ma prawo do wyrażenia opinii na temat przedstawionej pracy; Komisja ocenia prace [...] dyplomanta a nierzadko krytykuje nawet przyjęty sposób prezentacji, wybór tematu pracy itp.; ocena pracy dyplomowej, zwłaszcza [...], jest trudna i złożona - w znacznym stopniu uzależniona od indywidualnych koncepcji [...] poszczególnych członków Komisji; świadczą o tym zasłyszane przez Absolwenta opinie, wspominane w jego pismach,
- mimo jednak, zasłyszanych przez Absolwenta kontrowersji na temat pracy dyplomowej, finalnie Komisja bardzo dobrze oceniła zarówno tężę jak i wszystkie jej elementy,
- dyskusja Komisji, podczas tajnych obrad, jest stałą procedurą - wręcz wskazaną i pożądaną; jeśli treści merytoryczne opisanej dyskusji, związane z przedmiotową obroną pracy dyplomowej, wywołują różne emocje i odczucia wśród członków samej Komisji, to z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że wskazana praca dyplomowa jest nieoczywista, różnorodna i złożona, a - co ogólnie wiadomo - tego właśnie oczekuje się od [...], w tym absolwentów uczelni [...]; emocje wyraża się w różny sposób, w tym poprzez ekspresję słowną i głośną artykulację; mogło mieć to miejsce, w przypadku obrad Komisji, podczas egzaminu Absolwenta,
- treści wypowiedzi szczegółowo przytoczonych w pismach z [...] października oraz [...] grudnia 2020 r. nie wskazują, jakoby Komisja nie była zainteresowana treścią samą pracą dyplomową ani obroną części pracy praktycznej - składającej się z [...]; sam przebieg egzaminu pokazuje także, że Komisja była zainteresowana i miała świadomość waloru artystycznego przedstawionej do obrony pracy dyplomowej,
- po analizie przedstawionych przez Absolwenta zarzutów wskazano, że fragmenty przytoczonej przezeń w składanych pismach dyskusji, w szczególności nieprawidłowe w jego ocenie, zachowanie członków Komisji, nie przełożyły się na wynik egzaminu,
- z treści protokołu wynika jednoznacznie, że Absolwent uzyskał dyplom magistra [...] na kierunku [...], specjalność [...], z wynikiem bardzo dobrym.
W skardze, uzupełnionej dalszymi pismami (k. 8-18 i 34-40), zarzucono przy wydaniu kwestionowanego aktu naruszenie:
- art. 7 K.p.a., wobec nie podjęcia wystarczających czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia - mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes absolwenta Uczelni i obywatela,
- art. 8 K.p.a., wobec nie przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i bezstronnie,
- art. 24 § 1 pkt 1 i 7 K.p.a., wobec nie wyłączenia z postępowania Dziekana Wydziału [...], będącego Przewodniczącym Komisji, zwanego dalej "Dziekanem"; tenże nie powinien brać udziału w postępowaniu; jest bowiem jedną ze stron, w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki; jest jedną ze stron, pozostających wobec Rektora w stosunku podrzędności służbowej; naruszenie w danym zakresie potwierdza pismo Dziekana z [...] grudnia 2020 r.; wynika z niego, że bezprawnie poznał treść pism Absolwenta z [...] października 2020 r. - adresowanych do Rektora oraz Prorektora; w zaskarżonej decyzji zatajono istnienie pisma Dziekana z [...] grudnia 2020 r. oraz Absolwenta z [...] grudnia 2020 r., w którym odniesiono się do jego treści; pismem z [...] lutego 2021 r. poinformowano Absolwenta, że zgromadzone dotychczas dokumenty będą służyły do rozpoznania sprawy w trybie odwołania od decyzji Komisji; nie zapoznając się z tymi dokumentami i nie wymieniając ich w uzasadnieniu skarżonego aktu ukryto fakt ich istnienia, mimo że są one niezbędne do wyjaśnienia sprawy,
- art. 75 § 1 K.p.a. wobec nie dopuszczenia dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie były sprzeczne z prawem; nie wzięto pod uwagę wszystkich będących w posiadaniu Uczelni dokumentów, dotyczących pracy dyplomowej Absolwenta oraz dwóch recenzji wykładowców akademickich; są one głównymi dowodami w sprawie; w oparciu o nie Komisja sporządziła protokół z egzaminu; wobec nieuwzględnienia tych dokumentów - obejmujących pracę dyplomową, dwóch recenzji oraz pisma Absolwenta z [...] grudnia 2020 r. – naruszono wskazany przepis K.p.a.,
- art. 76 § 1 K.p.a., bowiem wymienione wcześniej dokumenty są dowodami na to, co zostało w nich urzędowo stwierdzone,
- art. 77 § 1 K.p.a., wobec nie rozpatrzenia wyczerpująco całego materiału dowodowego; w decyzji nie przywołano dokumentów, z których wynikałoby, że jednostki organizacyjne Uczelni, odpowiedzialne za jakość poszczególnych obszarów jej funkcjonowania, zapoznały się z materiałami oraz wydały w sprawie bezstronną i jednoznaczną opinię; są nimi Senat, Komisja do spraw etyki, Rada do spraw jakości kształcenia oraz Prorektor do spraw studenckich i jakości kształcenia; nie ma też dokumentów wyczerpująco wyjaśniających błędy formalne, popełnione w protokole z egzaminu i zawierających odpowiedzi na zadane przez Absolwenta pytania (pisma z [...] października i [...] grudnia 2020 r.) a także uzupełniających braki dowodowe w prowadzonym postępowaniu,
- art. 12 § 1 K.p.a. wobec nie działania w sprawie wnikliwie i szybko - najprostszymi środkami do jej załatwienia; wielomiesięczna wymiana korespondencji ewidentnie potwierdza opieszałość i chęć ukrycia nagannych działań niektórych członków Komisji; o próbie jego przedłużenia świadczy kolejne pismo organu uczelni (z 5 maja 2021 r.), którym wezwano Absolwenta do uzupełnienia braków formalnych - przez nadesłanie oryginałów wymienionych w skardze dokumentów.
Szeroko uzasadniając skargę Absolwent opisał okoliczności związane z przebiegiem jego egzaminu, w tym przytoczył usłyszane w jego trakcie wypowiedzi członków Komisji (także w części tajnej narady – słyszane zza drzwi). W pismach z [...] października oraz [...] grudnia 2020 r. Absolwent kwestionował tylko oceny za [...] oraz za odpowiedzi na zadane na egzaminie pytania. Jego przebieg wyraźnie wskazywał, że oceny miały być i zostały zaniżone oraz wydano je nieuczciwie. W wymienionych pismach wyrażano wolę powtórzenia obrony pracy dyplomowej na transparentnych zasadach.
Absolwent wskazał, że jego wiedzy i umiejętności nie oceniono właściwie, zaś krytyczne uwagi wobec jego twórczości mogły usłyszeć osoby postronne. Sytuacji takiej nie powinno się akceptować. Indywidualne preferencje artystyczne członków Komisji (krytycznie oceniane przez Absolwenta – tak wypowiedź "[...]"), nie powinny rzutować na ocenę pracy i wiedzy Absolwenta. Wskazano: "Członkowie komisji chcieli zobaczyć [...] spełniające ich oczekiwania w zakresie idei i koncepcji [...]", a dalej: " [...] na Wydziale [...] ASP w [...] kadra dydaktyczna stosuje politykę polegającą na eliminowaniu studentów prezentujących odmienny, indywidualny i niezależny program twórczy a oceny wystawiane są za przynależność oraz poglądy ideowe zbieżne z poglądami kadry profesorskiej.". Do kwestii tej – zdaniem Absolwenta - winien odnieść się organ odwoławczy, o ile w danej sprawie tryb taki znajduje w ogóle zastosowanie.
W dodatkowym piśmie - po opisie szeregu zdarzeń w trakcie egzaminu – wskazano m.in.: "Działania Dziekana Wydziału [...] [...] oraz Pana [...] oceniam jako naganne. Żądam od nich przeprosin zarówno w formie pisemnej jak i na stronie internetowej Uczelni. Ich lekceważąca postawa doprowadziła do poniżenia mojej osoby i stronniczej oceny pracy. Ucierpiała na tym moja godność oraz dobre imię. Z tego powodu będę dochodził swoich praw na drodze postępowania sądowego z powództwa cywilnego.".
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej odrzucenie - wobec nie uzupełnienia jej o określone dokumenty - oraz z ostrożności procesowej o oddalenie - potrzymano dotychczasową argumentację. Do rozstrzygnięcia Sądu pozostawiono zasygnalizowaną wątpliwość, czy rozstrzygnięcie Komisji stanowi decyzję administracyjną, od której służy odwołanie.
Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi wobec przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
W trakcie rozprawy (k. 81) Pełnomocnik Rektora wyjaśnił, że podstawą domniemania kompetencji Rektora do wydania decyzji w trybie odwoławczym był art. 23 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o szkolnictwie", zaś na poziomie Regulaminu Studiów nie przewidziano wprost możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięć Komisji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie - odnosząc się do kwestii uwarunkowań prawnych wydania zaskarżonego orzeczenia - należy podkreślić, że dla oceny przez Sąd kompetencji do jego wydania przez Rektora istotne znaczenie mają dwa uwarunkowania prawne. Mianowicie uwzględnienie konstytucyjnej zasady prawa do sądu – tak: art. 77 z uwzględnieniem art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. - i reguły art. 134 §. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie pogorszenia sytuacji strony skarżącej. Uwzględniając wobec tego, że Absolwent ma generalnie prawo żądać kontroli legalności działania organów Uczelni, w kontekście potwierdzania jego kwalifikacji - dyplomem ukończenia studiów magisterskich na określonym kierunku, w rozumieniu art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy o szkolnictwie - nie ma podstaw dla kwestionowania legalności orzekania przez Rektora w drodze aktu władczego (decyzji, w myśl art. 104 § 1 K.p.a.), co do domniemanych nieprawidłowości przy wydaniu dyplomu przez określony organ kolegialny (tu – wedle Regulaminu Studiów - Komisja). Jego kompetencje w danym zakresie wychodzić należy z ogólnej zasady domniemanie właściwości rektora uczelni - ustanowionej art. 23 ust. 1 ustawy o szkolnictwie. Sąd podziela w tym zakresie ocenę wyrażoną, w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 października 2021 r. (sygn. akt II SA/Po 130/21 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podstawę domniemania właściwości Rektora do wydawania władczych rozstrzygnięć w danym zakresie należy wywozić również z treści art. 77 ust. 4 ustawy o szkolnictwie (per analogiam sprawy z zakresu stwierdzenia nieważności bądź wznowienia postępowania w przedmiocie dyplomu) jak i z postanowień § 7 ust. 1 zd. 1 Regulaminu Studiów. Przypisano tam Rektorowi właściwość dla rozstrzygania innych spraw w trybie odwoławczym - gdzie organem I. instancji jest dziekan. Prawodawca - nie regulując w pewnych obszarach na szczeblu ustawowym stosownych procedur (kwestie uzyskania dyplomu w kontekście materialnorpawnym określa art. 77 ust. 1-3 ustawy o szkolnictwie) - pozostawił uczelniom wyższym znaczny zakres autonomii, w ramach kompetencji przewidzianej art. 28 ust. 1 pkt 2 i art. 75 ustawy o szkolnictwie. Pewna dowolność w danym zakresie nie zwalnia Sądu z obowiązku kontroli legalności rozstrzygnięć administracyjnych, lecz czyni bardziej elastycznymi reguły oceny właściwości organów uczelni wyższej w tego rodzaju sprawach.
Wobec przywołanych uwarunkowań prawnych, jak i okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, nie jest kluczowe w danym przypadku czy wydając skarżony akt Rektor działał w danej sprawie jako organ odwoławczy (tak wskazanie w podstawie prawnej skarżonej decyzji), czy też wykonywał swoje kompetencje w I. instancji - jako właściwy dla kontroli prawidłowość przebiegu procedury uzyskania Dyplomu w kontekście prawidłowości jego nadania - wobec sformułowanych przez Absolwenta zarzutów do działania Komisji. Istotne w sprawie jest wyłącznie, że stosowny organ Uczelni odniósł się do zarzutów Absolwenta w uzasadnieniu władczego rozstrzygnięcia, co do meritum sprawy - w zakresie, w jakim procedowanie w trakcie egzaminu dyplomowego może być przedmiotem zewnętrznej oceny. Legalność tego orzeczenie może być skontrolowana przez sąd administracyjny.
Odnosząc się natomiast do meritum sprawy należy wskazać, że zarzuty skargi nie są uzasadnione.
Trafnie wskazał organ, że przedmiotem oceny w trybie instalacyjnym, nie może być ustalenie czy przyznane w toku egzaminu oceny były prawidłowe - zarówno przy kwalifikacji dzieł plastycznych jak i odpowiedzi na zadane pytania. Wbrew wywodom skargi, subiektywne oceny w zakresie wartości artystycznej dzieł plastycznych bądź wiedzy ogólnej Absolwenta nie poddają się weryfikacji w ramach stosownych procedur, zwłaszcza przed organem innym niż komisja egzaminacyjna. Zwrócono także na to słusznie uwagę w powołanym już uzasadnieniu wyroku o sygn. sygn. akt II SA/Po 130/21 - oceniana tam w danym zakresie kompetencje sądów administracyjnych. Rolą organu, do którego wniesiono środki zaskarżenia, była wyłącznie ocena, czy nie doszło do naruszenia reguł procedowania, określonych stosownymi przepisami, stanowionymi na szczeblu Uczelni. W danym przypadku – czego nie kwestionowano w skardze - nie miało to miejsca. Absolwent wywodził natomiast, że pewne oceny z egzaminu wystawiono nieprawidłowo - nie odzwierciedlają obiektywnie poziomu jego wiedzy i umiejętności (zwłaszcza oceny udzielanych odpowiedzi na pytania Komisji). Sformułowano także szereg uwag, dotyczących przebiegu egzaminu w kontekście zachowania członków Komisji, w tym ich wypowiedzi.
Należy podkreślić, że wskazywana sfera - zachowanie kadry akademickiej w kontekście stosownych zasad etyki - nie może podlegać ocenie w danym postępowaniu. Z woli prawodawcy przewidziano bowiem odrębny tryb procedowania odnośnie przewinień dyscyplinarnych, stanowiących czyn uchybiający obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu nauczyciela akademickiego, w rozumieniu art. 275 ust. 1 ustawy o szkolnictwie (tak: dział VII danego aktu). Nie jest generalnie właściwy w danych sprawach Rektor, do którego skierowano środki zaskarżenia, wobec wyników egzaminu. - poza kompetencją, zakreśloną art. 282 pkt 2 i 3. Prawidłowość wykonywania zadań przez Rektora w danym zakresie wykracza jednak poza granice danej sprawy.
Należy podkreślić, że - wbrew wywodom skargi - nie są sporne istotne okoliczności faktyczne sprawy. Otóż z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika, aby Rektor kwestionował fakt ewentualnych niewłaściwych zachowań członków Komisji - nie wyraża w danym zakresie jednoznacznego stanowiska. Konstatuje wyłącznie, że - o ile takowe miały miejsce - nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - oceny Absolwenta uzyskanej na zakończenie studiów (bardzo dobra). Kwestia ta zakreśla zaś granice właściwości danego organu Uczelni, badającego sprawę, wobec wniesionych zastrzeżeń Absolwenta - środków odwoławczych od decyzji Komisji. Trafnie przy tym zauważył organ, że samo wyrażanie krytycznych ocen, wobec twórczości Absolwenta bądź jego wypowiedzi, nie przesądza o naruszenie reguł procedowania Komisji. Nie sformułował natomiast wiążącej oceny w kwestii, czy dane zachowania bądź forma wypowiedzi nie uchybia regułom etyki w środowisku akademickim.
Oczywistym jest wprawdzie, że - z perspektywa Absolwenta - istotne znaczenie mogę mieć właśnie te kwestie. Daje temu zresztą wyraz w skardze. Wywodził, że czuł się poniżony określonymi zachowaniami członków Komisji, w tym wypowiedziami, z których trafnością polemizuje. Jak jednak wskazano, ocena zachowanie członków Komisji w trakcie egzaminu - w kontekście reguły etyki nauczycieli akademickich - wykracza poza granice danej sprawy. Nie może być też jej przedmiotem ocena zarzutów Absolwenta, jakoby członkowie Komisji "chcieli zobaczyć obrazy spełniające ich oczekiwania w zakresie idei i koncepcji [...]".
Wobec skazanych uwarunkowań, chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania bądź obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy przez organ Uczelni (w tym zbierania i oceny dowodów). Żadne istotne jej uwarunkowania nie są w istocie sporne. Nie było obowiązkiem organu zasięgania opinii wskazanych w skardze gremiów Uczelni, w kontekście ewentualnego uchybienia zasadom etyki. Wykraczałoby to poza granice sprawy. Nie naruszono też reguły włączania pracowników z udziału w postępowaniu. Otóż - w myśl reguł generalnych K.p.a. - odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu I. instancji (tak art. 129 § 1). Jest mu więc znana argumentacja strony kontestującej jego orzeczenie. Nie kwestionowano też w wieloletniej praktyce sądowoadministracyjnej możliwości formułowania przez ten organ stanowiska odnośnie zarzutów – np. na etapie przekazywania akt sprawy. W praktyce administracyjnej - w ramach reguł K.p.a. - nie jest więc ograniczana możliwość zajmowanie stanowiska przez organ I. instancji w kontekście przedstawionych zarzutów. W tym zakresie nie znajdują zastosowania przepisy, dotyczące wyłączenia organu bądź jego pracownika. Bezzasadne jest także stanowisko Absolwenta, gdzie wywodzono, jakoby nie przywołanie konkretnych pism w uzasadnieniu orzeczenia, przesądzało o braku wzięcie ich pod uwagę. Nie sposób tego przyjąć skoro dokumenty znajdują się w aktach sprawy. Jak wskazano, kwestie przebiegu egzaminu były przedmiotem rozważań organu w zakresie, w jakim może mieć to znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy (zachowanie wymagań formalnych Regulaminu Studiów). Nie uchybiono zasadzie ważenia słusznego interesu strony postępowania oraz publicznego.
Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło