II SA/Wa 2397/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. W. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia z dnia 5 maja 2015 , sygn. akt II SA/Wa 2397/13, o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia C. W. na postanowienie z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13, o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi C. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego postanawia: 1. przywrócić termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 maja 2015 , sygn. akt II SA/Wa 2397/13; 2. odrzucić zażalenie na postanowienie z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13 oddalił skargę C. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego. W dniu 3 listopada 2014 r. skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnik w dniu 2 marca 2015 r. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast w dniu 7 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej uzupełniła braki formalne wniosku poprzez złożenie skargi kasacyjną od wyroku z dnia z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując w uzasadnieniu, że wniosek ten jest spóźniony. Następnie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu. W piśmie z dnia 16 lipca 2015 r. (data wniesienia) skarżąca wskazała, że wnosi o "przywrócenie terminów do rozpatrzenia skargi kasacyjnej, w tym zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 5 maja br. sygn. akt II SA/Wa 2397/13., oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca br. sygn. akt II SA/Wa 2397/13 w sprawie odrzucenia skargi kasacyjnej." W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na obowiązujące przepisy nie miała możliwości wniesienia samodzielnie skargi kasacyjnej. Podniosła, że w sprawie został wyznaczony pełnomocnik z urzędu, który uchybił terminom, na co wniosła skargę do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Wskazała, że w związku z tym, iż w sprawie została sporządzona skarga kasacyjna przez adwokata, wnosi o jej rozpoznanie. Podała również, że o postanowieniach Sądu dowiedziała się w dniu 9 lipca 2015 r. z otrzymanych od pełnomocnika kopii dokumentów. Pismo to zostało podpisane osobiście przez skarżącą. Postanowieniem z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącej o zmianę postanowień z dnia 5 maja 2015 r. oraz z dnia 26 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.", postanowienia wydanego w toku tego postępowania. Wniosek skarżącej o zmianę postanowienia z dnia 5 maja 2015 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w dniu 16 lipca 2015 r., czyli już po prawomocnym zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził także, że niedopuszczalny jest również wniosek skarżącej w zakresie żądania zmiany postanowienia z dnia 26 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowienie to jest bowiem postanowieniem kończącym postępowanie i nie jest możliwa jego zmiana w trybie art. 165 P.p.s.a., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie postanowień niekończących postępowanie. Skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie z dnia 26 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1843/15, uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniosku skarżącej z dnia 16 lipca 2015 r. w trybie art. 165 P.p.s.a. tylko dlatego, że skarżąca użyła w nim słowa "zmiana" było błędne, bowiem jej intencją – jak wynika z treści wniosku – było zakwestionowanie, a więc zaskarżenie postanowień Sądu z dnia 5 maja 2015 r. oraz 26 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że mając na uwadze, iż z treści przedmiotowego wniosku wprost wynika, iż skarżąca na skutek zawinionego działania ustanowionego z urzędu pełnomocnika została pozbawiona możliwości zaskarżenia w terminie wydanego w sprawie wyroku, obowiązkiem Sądu było wezwanie jej w trybie art. 49 P.p.s.a. do sprecyzowania czego konkretnie dotyczy jej wniosek, zwłaszcza czy nie stanowi on w istocie zażaleń na powyższe postanowienia wraz z wnioskami o przywrócenie terminów do ich wniesienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to o tyle istotne w przedmiotowej sprawie, ponieważ w dniu złożenia wniosku skarżąca, mimo że formalnie nadal była reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, w istocie działała samodzielnie, gdyż w swojej skardze do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] całkowicie zakwestionowała podejmowane przez pełnomocnika czynności procesowe, które w jej ocenie były wykonywane bez dochowania należytej staranności. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że pismem z dnia 7 września 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o dokonaniu zmiany pełnomocnika z urzędu i wyznaczeniu nowego pełnomocnika dla skarżącej, a zatem w tym stanie rzeczy, Sąd powinien, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia 26 października 2015 r. przesłać przedmiotowy wniosek skarżącej nowemu pełnomocnikowi celem ustosunkowania się do niego i ewentualnie jego doprecyzowania bądź uzupełnienia. Przy piśmie z dnia 11 lutego 2016 r. Sąd przesłał pełnomocnikowi skarżącej kopię pisma skarżącej z dnia 16 lipca 2016 r. i wezwał go do sprecyzowania powyższego pisma poprzez wskazanie celu w jakim zostało ono wniesione, a w szczególności, czy pismo to stanowi zażalenia na postawienia WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13, o odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2397/13, o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 8 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że wskazane wyżej pismo skarżącej stanowi zażalenie na postawienie z dnia 5 maja 2015 r. oraz z dnia 26 czerwca 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie wskazywana przez skarżącą przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 maja 2015 r. ustała w dniu 9 lipca 2015 r., tj. w dniu, w którym skarżąca otrzymała dokumenty związane ze sprawą od swojego dotychczasowego pełnomocnika i dowiedziała się o stanie sprawy. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu, złożony przez skarżącą w dniu 16 lipca 2015 r., został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu argumentów wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, iż zasługują one na uwzględnienie. Przyczyną uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie było nierzetelne działanie pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu. Z treści załącznika do wniosku o przywrócenie terminu, tj. skargi do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, wynika, że skarżąca nie otrzymała od swojego pełnomocnika postanowienia z dnia 5 maja 2015 r. Mimo, że postanowienie to zostało doręczone w sposób prawidłowy ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej, to nie można uznać, że skarżąca miała możliwość wniesienia zażalenia w terminie. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1. sentencji postanowienia. Odnośnie zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 26 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Stosownie natomiast do treści art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 P.p.s.a.). Należy stwierdzić, że zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. nie spełnia wymogu określonego w art. 194 § 4 P.p.s.a., albowiem zostało sporządzone osobiście przez skarżącą. Bez znaczenia jest fakt, iż pismo precyzujące to zażalenie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Osobiste sporządzenie zażalenia od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy powołany wyżej przepis dla dokonania tej czynności przewiduje przymus adwokacko-radcowski, powoduje, iż zażalenie to jest obarczone brakiem, który nie może być uzupełniony. Należy również wyjaśnić, że w związku z tym, iż zażalenie skarżącej z dnia 26 czerwca 2015 r. z opisanych wyżej względów podlegało odrzuceniu, Sąd nie rozpoznawał wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2. sentencji postanowienia.