II SA/Wa 24/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - Pismem z dnia 27 listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) P.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który jednak nie złożył skargi w ustawowym terminie. Wyjaśnił, że przez cały okres prowadzonego postępowania miał bardzo dobry kontakt, zarówno osobisty jak i telefoniczny, z ustanowionym pełnomocnikiem. W dniu 20 listopada 2017 r., gdy nie mógł się z nim skontaktować uzyskał w sekretariacie Komendanta Głównego Policji informację, że przedmiotowa skarga nie została wniesiona. Zaznaczył, że skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożył niezwłocznie po tym, gdy powziął informację o uchybieniu terminu przez adwokata. W jego ocenie w pełni zrealizował obowiązek zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu sprawy kontrolując działania pełnomocnika, a zatem nie można obciążyć go winą w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu, wskazując, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego zawinione zaniedbania pełnomocnika procesowego – w zakresie zachowania terminu – obciążają stronę, choćby ta nie zawiniła zwłoki. Ponadto podkreślił, że biorąc pod uwagę wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe P.G. nie można stwierdzić, aby działał on z należytą starannością w kontaktach z pełnomocnikiem, a tym samym brak jest przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powołanych wyżej regulacji wynika, że aby wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został uwzględniony, przywołane wcześniej przesłanki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 P.p.s.a., terminie. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę przedmiotowej sprawy należy wskazać, że przyczyna przekroczenia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 20 listopada 2017 r., tj. w dniu uzyskania informacji z sekretariatu Komendanta Głównego Policji, że skarga nie została przesłana przez pełnomocnika skarżącego. W ocenie Sądu zatem złożenie przez P.G. wniosku o przywrócenie terminu w dniu 27 listopada 2017 r. spowodowało zachowanie terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Ponadto, skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł również skargę. Zaznaczyć należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym przyjmuje się, iż wnioskujący nie może ograniczać się do ogólnikowego stwierdzenia, że uchybił terminowi, ale musi udowodnić, że zaszły przesłanki, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu. Jak wynika z akt sprawy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 września 2017 r. Ostatnim zatem terminem do wniesienia skargi był dzień 23 października 2017 r. Z uwagi na zaniechanie profesjonalnego pełnomocnika P.G. nie złożył skargi w ustawowym terminie. Powyższego zachowania pełnomocnika nie można natomiast uznać za okoliczność uwalniającą stronę od winy w nieterminowym złożeniu skargi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FZ 231/11 (dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaniedbania osób, którymi posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności także przez tego pełnomocnika. Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie. Tak więc strona działająca w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań. Podkreślić należy, że wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 1960 r., sygn. akt II CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 6, poz. 120). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy. Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/2000, Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 - dodatek). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić zatem jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik ten pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99, niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Zdaniem Sądu uchybienie terminu do wniesienia skargi do sądu było przejawem niestaranności profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Wiąże się to zatem z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Jak to już wyżej zostało wskazane skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt FZ 7/04 (niepubl.) wskazał, że mocodawca (strona) ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. W związku z powyższym należy uznać, że P.G. nie uprawdopodobnił, aby niedokonanie przedmiotowej czynności procesowej w terminie, nastąpiło bez jego winy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.