II SA/Wa 2405/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-29
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Zakładu Karnego odmawiająca przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, wydana na podstawie ustawy o Służbie Więziennej, podlega zaskarżeniu w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w trybie stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej, które nie są wyraźnie wymienione w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej, podlegają rozstrzygnięciu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, a nie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania nie podlegała trybowi stwierdzenia nieważności, a zaskarżona decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej utrzymująca ją w mocy została wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, powołując się na umowę najmu okazjonalnego. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił przyznania świadczenia, uznając umowę najmu za tytuł prawny do lokalu. Po odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, funkcjonariusz zaskarżył decyzję Dyrektora Generalnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując dopuszczalność postępowania administracyjnego w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Danuta Kania (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiającej przyznania M. M. równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. M. – funkcjonariusz służby stałej (od [...] września 2009 r.) Zakładu Karnego Nr [...] w S., złożył do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. wniosek z dnia [...] sierpnia 2010 r. o przyznanie mu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W uzasadnieniu wniosku podał, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym położonym w L. przy ul. [...]. Do wniosku załączył "Aneks do umowy najmu" ww. lokalu mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w S. odmówił przyznania M. M. ww. równoważnika pieniężnego z powodu posiadania przez niego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. M. M. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r., jako wydanej bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O., działając na podstawie art. 157 § 2 k.p.a., wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Następnie, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
W odwołaniu od ww. decyzji M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 154 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji; art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji; art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie. Stwierdził, że umowa najmu nie jest tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do załatwienia sprawy o przyznanie równoważnika pieniężnego w trybie decyzji administracyjnej.
W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wskazał, że postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego granice wyznacza art. 156 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie stwierdził wystąpienia żadnej z przesłanek, wymienionych w powołanym przepisie, w tym określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu i funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Powołany przepis wskazuje, że M. M. nie nabył prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, bowiem posiadał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w L., tj. w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia przez niego służby.
Organ wyjaśnił następnie, że pojęcie "tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego" występuje w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, przepisy odnoszące się do lokali mieszkalnych, a więc i przepisy określające "tytuł prawny do lokalu mieszkalnego" mają zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem ustawa o Służbie Więziennej nie precyzuje tego pojęcia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, przez lokatora należy rozumieć najemcę lokalu lub osobę używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 5 ww. ustawy, w stosunkach najmu oprócz czynszu wynajmujący może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela, a w wypadku innych tytułów prawnych uprawniających do używania lokalu, oprócz opłat za używanie lokalu, właściciel może pobierać jedynie opłaty niezależne od właściciela. Określeniu "tytuł prawny" poświęcone jest również bogate orzecznictwo sądowe. Zgodnie z przytoczonymi przepisami prawa oraz orzecznictwem sądowym wszystkie rodzaje umowy najmu będą stanowiły tytuł prawny do lokalu. Mając na względzie powyższe, organ nie podzielił stanowiska strony, iż umowa najmu lokalu mieszkalnego nie jest tytułem prawnym do lokalu. Nie zgodził się również z tezą o zamkniętym katalogu tytułów prawnych, mających znaczenie w kwestii uprawnienia do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (własność, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lokatorskie prawo do lokalu).
Zdaniem organu odwoławczego brak jest również podstaw do uznania, że decyzja Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. została wydana bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 192 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, decyzje w sprawach realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających z przepisów rozdziału 18, a więc także w sprawach dotyczących równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, w odniesieniu do funkcjonariuszy zakładu karnego wydaje organ, jakim jest jego dyrektor.
Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, jak i art. 107 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
M. M. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie, a w szczególności: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka nieważności decyzji; art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie oraz art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie,
- przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię, a w szczególności art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej polegające na przyjęciu, że okazjonalna umowa najmu części lokalu, na podstawie której skarżący korzysta z [...] pokoi, kuchni i łazienki w lokalu położonym w L. przy ul. [...] stanowi tytuł prawny pozbawiający go prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawy z zakresu prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania nie leżą w zakresie spraw rozstrzyganych decyzją administracyjną, lecz zostały poddane kognicji sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Wprawdzie art. 192 ustawy o Służbie Więziennej, zamieszczony w rozdziale dotyczącym mieszkań funkcjonariuszy określa organy właściwe do wydawania decyzji w sprawach realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających z przepisów tego rozdziału (w tym równoważnika pieniężnego w tytułu braku mieszkania), to nie zmienia to jednak ogólnych zasad przyjętych w ustawie. Skoro decyzja w przedmiotowej sprawie nie jest wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy, to nie podlega trybowi określonemu przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie służy od niej odwołanie. Powołany art. 192 ustawy o Służbie Więziennej nie określa organów odwoławczych, co także przemawia za przyjęciem tezy, iż treść tego przepisu nie zmienia ogólnych zasad rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego przyjętych w ustawie. Powyższych zasad nie mogą również zmienić przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920).
Ponadto skarżący stwierdził, że przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego w tytułu braku mieszkania, gdyż nie posiada zarówno w S., ani w sąsiedniej miejscowości, prawa do lokalu. Zaznaczył, iż nie przyznano mu pomocy pieniężnej, ani kwatery. Wskazał, że korzysta z części lokalu położonego w L. jedynie na zasadzie najmu okazjonalnego. Umowa najmu nie daje mu gwarancji stałego, a nawet dłuższego pobytu. Zawierana jest jedynie na okres jednego roku z możliwością jej wypowiedzenia przez każdą ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie bez konieczności podawania przyczyny. Na podstawie umowy najmu skarżący korzysta jedynie z [...] pokoi, kuchni i łazienki. [...] pokój pozostaje w dyspozycji właściciela lokalu.
Zdaniem skarżącego, o tytule prawnym do lokalu w rozumieniu art. 178 ustawy o Służbie Więziennej nie można mówić w odniesieniu do stosunku obligacyjnego, jakim jest najem. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Rozpoznawana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymująca w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 k.p.a., decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Materialnoprawną podstawę decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. stanowił art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523), zgodnie z którym funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli: (1) on sam lub jego małżonek nie posiada w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub domu; (2) funkcjonariuszowi lub jego małżonkowi nie przyznano pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy.
W powołanej wyżej ustawie o Służbie Więziennej zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego określone zostały w Rozdziale 20. Analiza przepisów wskazanego rozdziału wskazuje, iż nie wszystkie sprawy dotyczące funkcjonariuszy Służby Więziennej podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego, a następnie kontroli sądu administracyjnego. Część spraw dotyczących stosunku służbowego poddana została rozstrzyganiu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zaś niektóre ze spraw służbowych w ogóle zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie.
Zgodnie z art. 217 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 217 ust. 1 cyt. ustawy, sprawy takie rozstrzyga przełożony w formie pisemnej. Jednakże w ramach formy pisemnej ustawodawca przewidział różny tryb załatwiania spraw służbowych, a w związku z tym także różny tryb zaskarżania rozstrzygnięć podjętych w tych sprawach.
Z treści art. 218 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 218 ust. 4 i 5 ustawy).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa oraz powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Więziennej).
Zgodnie zaś z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
W ocenie Sądu, w świetle tak sformułowanych zapisów ustawy o Służbie Więziennej uzasadnione jest stanowisko skarżącego, że sprawa dotycząca równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania stanowi sprawę ze stosunku służbowego, która nie jest rozpatrywana w trybie regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz została poddana kognicji sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Jakkolwiek art. 192 ustawy o Służbie Więziennej, zamieszczony w rozdziale dotyczącym mieszkań funkcjonariuszy określa organy właściwe do wydawania decyzji w sprawach realizacji uprawnień funkcjonariusza wynikających z przepisów tego rozdziału (w tym uprawnienia do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania), to w ocenie składu orzekającego, nie zmienia to ogólnych zasad przyjętych w ustawie. Skoro decyzja w przedmiotowej sprawie nie została wymieniona w art. 218 ust. 1 ustawy, to nie podlega trybowi określonemu przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie służy od niej odwołanie.
Podkreślenia wymaga, że powołany art. 192 ustawy o Służbie Więziennej nie określa organów odwoławczych, co również przemawia za przyjęciem tezy, że treść tego przepisu nie zmienia ogólnych zasad rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego przyjętych w ustawie.
Wprawdzie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010 r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) stanowi, że wypłata równoważnika pieniężnego następuje do 10-tego dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja o wypłacie równoważnika stała się ostateczna, co mogłoby sugerować, iż decyzja w tym przedmiocie podlega trybowi odwoławczemu, to w ocenie Sądu, takie sformułowanie ww. przepisu wykracza poza delegację ustawową. Zgodnie bowiem z art. 181 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, Minister Sprawiedliwości został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu wypłaty równoważnika, o którym mowa w art. 178 ust. 1, oraz sposobu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego, uwzględniając termin wypłaty i zwrotu równoważnika oraz jednostki organizacyjne właściwe do jego wypłaty. Przepis ten nie zawiera delegacji ustawowej do uregulowania kwestii dotyczących trybu rozstrzygania o tym świadczeniu.
Zauważyć również należy, że z uzasadnienia do projektu ustawy o Służbie Więziennej wynika, iż rozdzielenie trybu rozpatrywania spraw na sprawy załatwiane w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego oraz poddane orzekaniu przez sąd pracy, miało charakter zabiegu celowego. Ustawodawca uznał bowiem, iż przekazanie rozpatrywania spraw dotyczących należności i świadczeń przysługujących funkcjonariuszom kognicji sądów pracy pozwoli na szybsze merytoryczne rozstrzyganie sporów w tym zakresie.
W ocenie Sądu, decyzja Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], odmawiająca przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, stanowi formę pisemną załatwienia sprawy z wniosku funkcjonariusza o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Wbrew zawartemu pouczeniu, od decyzji tej nie służyło stronie odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O., lecz prawo do wystąpienia z roszczeniem do sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. W tej sytuacji funkcjonariuszowi nie służył również nadzwyczajny środek zaskarżenia w trybie administracyjnoprawnym, tj. w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
W świetle powyższego zaskarżona decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydana została z istotnym naruszeniem ww. przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Końcowo Sąd zauważa, iż – jak wynika z akt sprawy – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Pomimo tego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. w dniu [...] maja 2011 r., działając w oparciu o art. 157 § 2 k.p.a., wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W tej sytuacji, mając na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, w następstwie jego uprawomocnienia, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. winien rozważyć zasadność umorzenia wszczętego postępowania nieważnościowego z przyczyn określonych w art. 105 § 1 k.p.a.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło