II SA/Wa 241/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na zarządzenie Wiceprezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu M. J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. M. J. ("skarżący"), pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 3a i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1914) wystąpił do Sądu Rejonowego [...] w [...] z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie skanów dokumentów z akt postępowania o sygnaturze [...] w celu sporządzenia krytyki prasowej. W szczególności skarżący wniósł o udostępnienie protokołów przesłuchania biegłego, pism i opinii biegłego, pism i opinii instytucji państwowych, dokumentów sporządzonych przez organy państwa, innych niż postanowienia związane z procedowaniem w sprawie. W wyniku rozpatrzenia wniosku zarządzeniem Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] odmówiono skarżącemu wydania kopii dokumentów z akt sprawy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2025 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przedmiotem skargi jest odmowa wydania kserokopii dokumentów zarządzeniem Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. sygn. akt [...], czy też bezczynność organu w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r. o wydanie kopii dokumentów z akt sprawy o sygn. [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 26 kwietnia 2025 r. wskazał, że wnosi skargę na odmowę udzielenia informacji publicznej w postaci postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwana dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Tak ukształtowane unormowania ograniczają zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi bada jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie przedmiotu sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Cytowane przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, co oznacza, że sądy te mogą rozpatrywać sprawy ściśle określone w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w innych ustawach szczególnych. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. skarżący wskazał, że wnosi skargę "na odmowę udzielenia informacji publicznej w postaci postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. sygn. akt [...] stanowiącego odmowę udzielenia informacji publicznej" jednocześnie skarżący wskazał, że alternatywnie wnosi o stwierdzenie bezczynności organu, z rażącym naruszeniem prawa. W związku z treścią skargi w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2025 r. skarżący został wezwany do doprecyzowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy jest to skarga na odmowę wydania kserokopii dokumentów zarządzeniem Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. sygn. akt [...], czy też jest to skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r. o wydanie kopii dokumentów z akt sprawy o sygn. [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2025 r. sprecyzował, że wnosi skargę na odmowę udzielenia informacji publicznej w postaci "postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. sygn. akt [...]". Wskazać należy, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2025 r. odmówił wydania kopii dokumentów z akt sprawy o sygn. [...]. Podstawę prawną zarządzenia (a nie – jak wskazuje skarżący – postanowienia) stanowi art. 156 §2 a contrario ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025, poz. 46 ze zm.) dalej: "k.p.k.". Zgodnie z art. 156 §1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. W myśl art. 156 §2 k.p.k. na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty. Podkreślenia wymaga, że na zarządzenie o odmowie wydania kopii dokumentów z akt sprawy, którego podstawę stanowi art. 156 §2 k.p.k. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zaskarżone zarządzenie Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nie mieści się bowiem we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zarządzenie to nie jest decyzją, ani postanowieniem, nie stanowi też aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zarządzenie to nie stanowi również decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.