II SA/Wa 2436/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-09
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnej informacji o swojej aktualnej sytuacji majątkowej i źródłach utrzymania, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak wymaganych oświadczeń i dokumentów uniemożliwia dokonanie pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony, co jest przesłanką warunkującą przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2436/11. Wnioskodawczyni oświadczyła, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada majątku i nie jest zatrudniona, jednak z załączonego zeznania PIT wynikało, że w 2011 r. uzyskała dochód. Sąd wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia informacji o źródle utrzymania, wydatkach i ewentualnych świadczeniach, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych -
I. W. wnioskiem z dnia 20 marca 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie
o sygn. akt II SA/Wa 2436/11.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni oświadczyła, że sama prowadzi gospodarstwo domowe i żyje w skrajnym ubóstwie. Wskazała, że członkowie rodziny prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Podała, że nie posiada żadnego majątku i nie jest zatrudniona. W rubryce nr 10 urzędowego formularza wnioskodawczyni wskazała, że w 2011 r. uzyskiwała 2581,27 zł brutto miesięcznie. Strona załączyła kserokopię zeznania PIT 37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011, z którego wynika, że dochód ze stosunku
pracy oraz działalności wykonywanej osobiście wyniósł łącznie 26.034,84 zł. Wnioskodawczyni złożyła również kserokopię informacji o odliczeniach od dochodu
z tytułu korzystania z Internetu oraz kserokopię zawiadomienia z dnia [...] o zmianie wysokości odszkodowania za korzystanie z lokalu bez tytułu na kwotę
409,84 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie ma majątku i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny.
Wobec tego, że przedstawione informacje nie pozwalały na dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych strony, wnioskodawczyni pismem z dnia 29 marca
2012 r. wezwana została do nadesłania w terminie 7 dni: oświadczenia z czego
się utrzymuje i ponosi koszty opłat za mieszkanie. Wskazano, iż wnioskodawczyni
w formularzu podała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, a jednocześnie
nie wykazała żadnych stałych dochodów w 2012 r. Wyjaśnienia wymagało w związku
z powyższym z jakiego źródła strona czerpie środki na utrzymanie. Strona obowiązana była też oświadczyć, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem lub bez prawa do zasiłku, czy korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej.
W przypadku pozytywnej odpowiedzi należało wskazać rodzaje uzyskiwanych świadczeń oraz ich dokładną miesięczną wysokość. Strona obowiązana była
też oświadczyć, czy poza opłatą za mieszkanie, w gospodarstwie domowym ponoszone są inne stałe miesięczne wydatki (np. opłata za energię elektryczną, gaz, telefon).
W wezwaniu zaznaczono również, że w przypadku, gdy wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawczyni prowadzi z innymi osobami, należy podać ich imiona
i nazwiska (rubryka nr 6 formularza) oraz dokładną wysokość uzyskiwanych przez
te osoby dochodów miesięcznych brutto lub netto (rubryka nr 10 urzędowego formularza). Wezwanie doręczone wnioskodawczyni w dniu 17 kwietnia 2012 r. pozostało bez odpowiedzi.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje,
gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania,
bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
Wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Strona nie złożyła w niniejszej sprawie żadnego z wymaganych oświadczeń. W szczególności brak jest informacji o źródle utrzymania, co w kontekście oświadczenia o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, wywołuje wątpliwości, co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Wnioskodawczyni nie złożyła również oświadczenia, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, czy też korzysta ze świadczeń z zakresu opieki społecznej. Informacje o wysokości dochodów uzyskanych w 2011 r. oraz odliczeniach od dochodu za ten okres (z tytułu korzystania
z Internetu) nie pozwalają na ocenę aktualnej sytuacji majątkowej strony. Wobec braku wymaganych dokumentów i oświadczeń, nie można dokonać pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony, a tym samym uznać, że wnioskodawczyni spełnia przesłankę, na mocy której następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło