II SA/Wa 2459/04
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-10
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Joanna Kube, Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na subiektywnych odczuciach strony i braku konkretnych dowodów na istnienie stosunków osobistych mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności, spełnia wymogi uprawdopodobnienia określone w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego musi być poparty konkretnymi dowodami wskazującymi na istnienie stosunków osobistych, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności. Subiektywne odczucia strony, brak konkretnych zarzutów oraz przeświadczenie o stronniczości sędziego nie stanowią wystarczającego uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
W. T. złożył wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. Skarżący podtrzymał wniosek na rozprawie, a następnie, w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków, wskazał na subiektywne odczucia dotyczące zachowania sędziów podczas rozprawy, zarzucając im nieprzytomność i podawanie fałszywych danych. Sąd wezwał do uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. z dnia 30 listopada 2007 r. o wyłączenie sędziów składu orzekającego na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. - sędziego WSA Adama Lipińskiego, sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa oraz asesora WSA Jarosława Trelki w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia - oddalić wniosek -
W dniu 30 listopada 2007 r. W. T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wyłączenie sędziów składu orzekającego na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. (sędziego WSA Adama Lipińskiego, sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa oraz asesora WSA Jarosława Trelki) w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. skarżący podtrzymał przedmiotowy wniosek.
Pismem z dnia 14 maja 2008 r. wezwano W. T. do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku poprzez uprawdopodobnienie przyczyn uzasadniających wątpliwości co do bezstronności każdego sędziego z osobna oraz uprawdopodobnienie, że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się znana skarżącemu dopiero po przystąpieniu do rozprawy. Doręczenie pisma nastąpiło w dniu 3 czerwca 2008 r. na podstawie art. 73 ppsa, z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt P 13/05 (Dz. U. Nr 38, poz. 268).
W dniu 29 maja 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym, odnosząc się do zarządzenia sędziego z dnia 14 maja 2008 r., W. T. wyjaśnił, iż uzasadnienia co do bezstronności każdego sędziego składu orzekającego w dniu 5 grudnia 2007 r. podał w pismach złożonych w dniu 21 listopada 2007 r. oraz w dniu 30 listopada 2008 r. Dodał, iż na posiedzeniu w dniu 5 grudnia 2007 r. "przewodniczący był nieprzytomny jakby pod wpływem narkotyków i nie rozumiał moich wyjaśnień a drugi sędzia podpowiadał mu do ucha jakieś fałszujące sprawę dane". Dodatkowo wskazał, iż w aktach od 2004 r. znajdują się dalsze wyjaśnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej powoływanej również jako ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki,
2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia,
3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron,
5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą,
6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator,
7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej samej skargi (art. 18 § 2 i § 3 ppsa).
Stosownie natomiast do art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa).
Ponadto, dla wyjaśnienia charakteru stosunków łączących sędziego ze stroną, przepis art. 22 § 2 ppsa nakłada na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia stosownego oświadczenia.
Według znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziego WSA Adama Lipińskiego, sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa oraz asesora WSA Jarosława Trelki, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 18 § 1 ppsa, nie istnieją również inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 ustawy).
Należy zaznaczyć, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 212/71, publ. OSNC 1972/3/55).
W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Należy bowiem stwierdzić, iż są one wyłącznie przejawem subiektywnych odczuć W. T. Zarzuty skarżącego nie wskazują na żadne konkrety co do charakteru stosunków osobistych wpływających na możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy przez skład orzekający. Samo zaś przeświadczenie skarżącego co do tego, iż sędzia jest stronniczy, "fałszuje sprawę" i prowadzi proces wadliwie, nie jest przesłanką do żądania jego wyłączenia.
Wobec braku wykazania przez skarżącego uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego zawartych w treści art. 18 i 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło