II SA/Wa 2460/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-07
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny, który przed dniem wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej z 2009 r. zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym, ale nie w dniu wejścia w życie tej ustawy, może zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej należy interpretować jako moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, a nie dowolny okres w przeszłości. W związku z tym, skarżąca, która zajmowała stanowisko kierownicze w przeszłości, ale nie w dniu wejścia w życie ustawy, została prawidłowo mianowana na stopień w korpusie aspirantów, a nie oficerów młodszych.Stan faktyczny
Skarżąca U. M. została mianowana na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że powinna zostać mianowana na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych, ponieważ w przeszłości zajmowała stanowisko kierownicze związane z podporządkowaniem służbowym. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o mianowaniu na stopień aspiranta, argumentując, że warunek zajmowania stanowiska kierowniczego musiał być spełniony bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej oddala skargę
Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu U. M. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej, w zakresie określenia korpusu.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Aktem mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował U. M. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Pismem z dnia 9 grudnia 2009 r. U. M. odwołała się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej, zarzucając organowi I instancji naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach SC4/033/5/09/FRD/15758S.C. i SC6/066/28/09/2052PKPJ, a także art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującą stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;
2. przepisu prawa materialnego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie wydanego w dniu [...] listopada 2009 r. aktu mianowania i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie jej na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
W uzasadnieniu odwołania wskazała, że w trakcie pełnienia służby zajmowała stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, gdyż w okresie od 1 maja 2002 r. do 7 lipca 2006 r. pełniła służbę na stanowisku kierownika referatu. W związku z powyższym spełniała warunki określone w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej. Zdaniem odwołującej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", użyte w tym przepisie, powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy.
Szef Służby Celnej, rozpoznając odwołanie U. M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r., w zakresie określenia korpusu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w art. 223 ust. 2-6. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
Badając zasadność żądania U. M., dotyczącego mianowania na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, że w przypadku skarżącej przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej tj. dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej U. M. zajmowała stanowisko inspektora celnego i posiadała stopień służbowy młodszego aspiranta celnego. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w W. było mianowanie odwołującej na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej - zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
Organ podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez odwołującą stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Z akt osobowych U. M. wynika bowiem, iż w okresie od 1 maja 2002 r. do 31 października 2002 r. pełniła obowiązki, a następnie od 1 listopada 2002 r. do 6 lipca 2006 r. zajmowała stanowisko Kierownika Referatu Taryfikacji, Wartości Celnej i Podatków Pośrednich w [...] w W. Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku.
Organ zaznaczył, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:
1. czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;
2. czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić, albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;
3. czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.
Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans.
Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki. Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy.
Na poparcie swojej argumentacji organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 427/11.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. M. zarzuciła organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, przejawiające się w zawężającej i dowolnej wykładni art. 223 ustawy o Służbie Celnej, a w szczególności zamieszczonego w nim zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" co stoi w sprzeczności z wykładnią literalną powyższego zwrotu dokonaną przez Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny wskazującą, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" odnosi się do każdego przedziału czasowego poprzedzającego tę datę, a nie tylko samego dnia wejścia w życie ustawy;
- art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie mianowania na stopień służbowy;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:
- art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że mianowani na stopień w korpusie oficerów młodszych w Służbie Celnej mogą być jedynie ci funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pozostawali w służbie stałej i zajmowali stanowiska wiążące się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych bądź pracowników, w sytuacji, gdy wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż chodzi tu o każdy przedział czasowy poprzedzający tę datę, a nie tylko dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2009 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, dokonując analizy zapisów art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, skarżąca wskazała, iż po pierwsze pełniła obowiązki na stanowisku służbowym, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych, tj. na stanowisku służbowym Kierownika Referatu Taryfikacji w [...] w W., a następnie Kierownika Referatu Elementów Kalkulacyjnych w [...] w W., a po drugie pozostawała w stopniu służbowym inspektora celnego. W takim więc wypadku winna być zakwalifikowana do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej. Nadto z arkuszu klasyfikacyjnego określającego kryteria punktowe mianowania funkcjonariusza celnego na stopień służbowy wynika, że winna zostać zakwalifikowana do korpusu młodszych oficerów na poziomie podkomisarza celnego.
W ocenie skarżącej wykładnia gramatyczna art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy wyraźnie wskazuje, że ustawodawca objął możliwością określenia stopnia służbowego w odpowiednim korpusie wszystkich tych funkcjonariuszy, którzy pełnili daną funkcję niezależnie od tego, czy funkcję tę pełnili w dniu wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Celnej, czy też w jakimkolwiek okresie poprzedzającym dzień wejścia w życie tego aktu prawnego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było określenie skutków prawnych w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy, to wprost wskazałby na taką datę, zamieszczając jednoznaczny zwrot - w dniu wejścia w życie ustawy. Wówczas w miejsce zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" zamieściłby zwrot "do dnia wejścia w życie ustawy" lub "w dniu wejścia w życie". Takie bowiem są techniki legislacyjne stosowane przez ustawodawcę w przepisach prawnych. W następstwie powyższego nie jest więc koniecznym, aby w dniu wejścia w życie ustawy funkcjonariusz celny, ubiegający się o uzyskanie stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, pełnił służbę na stanowisku wskazanym w tejże regulacji. Na poparcie powyższego stanowiska skarżąca powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie rozumienia zapisu - "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy".
Zwróciła też uwagę, że ustawodawca w ustawie o Służbie Celnej posługuje się dwoma różnymi sformułowaniami ("w dniu wejścia w życie ustawy - art. 222 ust.1 ustawy i "przed dniem wejścia w życie ustawy" - art. 223 ust. 3 ustawy), Biorąc zatem pod uwagę racjonalność ustawodawcy oraz zasadę jednoznaczności ujętą w § 10 Zasad techniki prawodawczej, nie mógł mieć na myśli tej samej treści. Podniosła jednocześnie, że art. 223 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej nie wskazuje żadnego dodatkowego kryterium "bezpośredniości" okresu zajmowania stanowiska bądź pełnienia obowiązków, zaś tworzenie dodatkowego kryterium byłoby nieuprawnionym wyjściem poza ramy normy prawnej i tworzeniem dodatkowych, pozaustawowych kwantyfikatorów warunkujących określenie stopnia w korpusie oficerów młodszych. Jeżeli zatem analizowany przepis prawny nie precyzuje, jaki konkretnie okres przed dniem wejścia w życie ustawy należy brać pod uwagę, zasadnym wydaje się odwołanie się do paremii "clara non sund interpretanda", negującej potrzebę dokonywania dodatkowej wykładni tego co jasne i oczywiste.
Taka interpretacja przepisu art. 223 nie kłóci się też z treścią art. 63 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r., tj. z instytucją dyscyplinarnego obniżania stopnia służbowego. Z treści przepisu art. 228 obecnej ustawy wynika bowiem, iż do kar dyscyplinarnych orzeczonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy o zatarciu kary zawarte w rozdziale 11 ustawy, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla ukaranego.
Skarżąca podniosła jednocześnie, że przywołany przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 427/11 jest nieprawomocny, nie można więc jednoznacznie powoływać się na zaprezentowaną w nim argumentację. Zaznaczyła też, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt. I OSK 949/10, rozstrzygał kwestię interpretacji art. 223 ustawy o Służbie Celnej, w świetle której w pełni zasadne jest ubieganie się przez nią o zmianę dotychczasowych rozstrzygnięć, albowiem spełniła wszelkie wymogi kwalifikujące ją na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych.
Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podniósł, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż użyty w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" prowadzi do wniosku, że chodzi tu o czas istniejący przed dniem wejścia w życie ustawy, a niekoniecznie istniejący w dniu wejścia w życie ustawy. Nawet bowiem potoczne, powszechnie przyjęte znaczenie przyimka "przed" w nawiązaniu do określonego zdarzenia lub daty może być rozumiane jako wskazujące na czas bezpośrednio poprzedzający to zdarzenie, czy datę. Wykładnia językowa nie jest zatem wystarczająca do jednoznacznego ustalenia znaczenia normy prawnej zawartej w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Stąd też konieczne jest w tym przypadku oparcie się również na wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z kolei wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy celnych, którzy w momencie utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na tym stanowisku oraz pełnili służbę w służbie stałej w stopniu innym, niż wymieniony w art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 1.
Przeciwny pogląd w rozumieniu spornego przepisu ustawy spowodowałby, że podobną wykładnię należałoby także zastosować do pozostałych jednostek redakcyjnych zawartych w art. 223, tj. ust. 2, ust. 4 i ust. 5, które również zawierają zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", a dotyczą funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w służbie stałej w stopniach innych niż wymienionych w ust. 3 przepisu. W kontekście powyższego należałoby przyjąć, iż również funkcjonariuszy celnych, którzy pełnili kiedykolwiek służbę w stopniu aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego, podkomisarza celnego, natomiast w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej pełnili służbę w stopniu niższym, dyrektor izby celnej powinien mianować na odpowiedni stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Ponadto, gdyby założyć, że ustawodawca posługując się na gruncie art. 223 ustawy pojęciem "przed dniem wejścia w życie ustawy" dążył do uregulowania stanu, który zaistniał kiedykolwiek w przeszłości, ale niekoniecznie trwał do chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, to niniejszy przepis byłby wewnętrznie sprzeczny i niewykonalny. Trzeba bowiem zauważyć, że za wyjątkiem ust. 3 pkt 2 ustawodawca uzależnia w art. 223 mianowanie do określonego korpusu od stopnia, w którym funkcjonariusz celny pełnił służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy". W takim przypadku należałoby przyjąć, że funkcjonariusz celny pełniący służbę np. w stopniu komisarza celnego w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę dotychczasową zaś wcześniej w niższych stopniach służbowych, winien być mianowany do kilku różnych korpusów, o których mowa w tym przepisie. Art. 223 nie kreuje bowiem reguły, na mocy której funkcjonariusza celnego należy mianować do korpusu najwyższego, tj. oficerów starszych Służby Celnej.
Wobec powyższego, w ocenie Szefa Służby Celnej interpretacja art. 223 prowadzi do odmiennego stanowiska, niż to, które zaprezentowała skarżąca. Tym samym zarzut polegający na niezastosowaniu przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy należy uznać za nieuzasadniony.
Organ zaznaczył jednocześnie, że realizując wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy.
Wobec powyższego nie doszło także do naruszenia zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a. Nie można bowiem przyjmować, że w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony i zostało wydane w wyniku odmiennej oceny dowodów od tej, jakiej domagała się strona, postępowanie prowadzone było w sposób niebudzący zaufania do organów.
Za niezasadne uznał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 i art. 11 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga U. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej stan faktyczny jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).
Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.
W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór miedzy różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.
Artykuł 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".
W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.
Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia, w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.
Zgodnie z zasadami wykładni systemowej przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.
Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.
Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego, jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.
Taki sposób rozumienia tego zwrotu, wbrew zarzutom skarżącej, nie prowadzi także do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których on został użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1, do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy, (czyli do dnia 30 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227 do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do dnia 30 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy.
Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.
Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącą oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Skarżąca, w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmowała stanowisko inspektora celnego i posiadała stopień służbowy młodszego aspiranta celnego, a zatem w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy została prawidłowo mianowana na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.
W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, że skarżąca w okresie od 1 maja 2002 r. do 6 lipca 2006 r. zajmowała stanowisko Kierownika Referatu, które związane było z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Jak słusznie ocenił jednak organ, fakt ten nie mógł wpłynąć na określenie U. M. stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło