II SA/Wa 2466/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Wojciech Wiktorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9b ust. 4 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), [...] Kurator Oświaty odmówił J. K. - nauczycielowi wychowania fizycznego w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr [...] w L. - nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu organ podał, że po odbyciu stażu w wymiarze 1 rok i 9 miesięcy, wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego należało złożyć do dnia 5 kwietnia 2003r.. Tymczasem wniosek taki został skierowany do organu 20 czerwca 2004r.. W odwołaniu do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu od powyższej decyzji, J. K. wniósł o jej uchylenie i nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że niezłożenie wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w terminie do dnia 5 kwietnia 2003r. skutkuje odbyciem stażu w pełnym wymiarze, tj. 2 lata i 9 miesięcy. Jego zdaniem, decydujące znaczenie ma zakończenie odbywania stażu w wymiarze 1 rok i 9 miesięcy przed dniem 5 kwietnia 2003r.. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowi rodzaj bezprawnej sankcji stosowanej wobec nauczycieli ubiegających się o ten stopień awansu. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W dniu [...] września 2004r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu, reprezentowany przez A. R. - Podsekretarza Stanu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela, wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. W myśl art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela w przypadku niespełnienia przez nauczyciela ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Do odbycia stażu w wymiarze 1 rok i 9 miesięcy uprawnieni byli nauczyciele spełniający warunki określone w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.), tj. nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 6 kwietnia 2000r., byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a ponadto posiadali I lub II stopień specjalizacji zawodowej albo kwalifikacje trenerskie klasy II lub I. J. K. posiada dyplom studiów wyższych magisterskich z przygotowaniem pedagogicznym w zakresie wychowania fizycznego i kwalifikacje trenerskie II klasy. Zgodnie z art. 7 ust. 5 cyt. ustawy, nauczyciele spełniający warunki określone w art. 7 ust. 2 tejże ustawy mogli składać wnioski o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 5 kwietnia 2003r.. J. K. w okresie od dnia 1 września 2000r. do dnia 31 maja 2002r. odbył staż na stopień nauczyciela dyplomowanego, jednakże do dnia 5 kwietnia 2003r. nie złożył wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Wniosek taki wpłynął dopiero w dniu 20 czerwca 2004r., a więc po terminie przewidzianym ustawą. Organ skonstatował, że w takiej sytuacji nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku J. K. w trybie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej ustawę - Karta Nauczyciela. Jego wniosek podlega trybowi określonemu w rozdziale 3a ustawy - Karta Nauczyciela. Jednakże również w tym trybie niemożliwym jest nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, gdyż skarżący nie odbył stażu w wymiarze 2 lata i 9 miesięcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Powtórzył argumenty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skierowanym do MENiS. Podkreślił, że decydujące znaczenie ma zakończenie odbywania stażu w wymiarze 1 rok i 9 miesięcy przed dniem 5 kwietnia 2003r.. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie, wskazując na ustalenia faktyczne i prawne, jakie zawarł w wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Przede wszystkim zbadania wymagała kwestia, czy A. R. - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu - była osobą uprawnioną (upoważnioną przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu ) do wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej. W aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 czerwca 2005r., z którego wynika, że A. R. nie miała upoważnienia organu do podpisania w jego imieniu decyzji administracyjnej z dnia [...] października 2004r. nr [...]. W związku z tym, uznać należy, że decyzja organu II instancji nie jest podpisana przez osobę upoważnioną do wydania decyzji. Decyzja administracyjna wydana przez osobę nieposiadającą umocowania do jej wydania jest z mocy art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) nieważna. W tej sytuacji Sąd zmuszony był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że określenie kompetencji podsekretarza stanu w ramach zakresu czynności (zarządzenie ministra) nie jest tożsame z udzieleniem pełnomocnictwa do działania w imieniu organu. Ustalenie zakresu obowiązków oznacza jedynie powierzenie i koordynację zadań w ramach struktury urzędu, którego rolą jest obsługa ministra jako organu. Osoba ministra personifikuje organ i tylko wyraźne upoważnienie ministra pozwala na działanie w jego imieniu. Brak takiego upoważnienia narusza przepisy o właściwości i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego aktu w trybie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa.. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.