II SA/Wa 2479/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Aktem mianowania z dnia [...] listopada 2009 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2009 r., Dyrektor Izby Celnej w T., na podstawie art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował A. O. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej z dniem [...] listopada 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji (aktu mianowania), wniesionym do Szefa Służby Celnej za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w T. w dniu [...] listopada 2010 r., A. O. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i mianowanie na stopień służbowy [...] w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu organ podał, że uchwałą z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 Sąd Najwyższy orzekł, iż rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej podlega kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego. Powyższy pogląd podzielił w swoim orzecznictwie także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a zatem przesądzono, że akt mianowania wydany na podstawie powołanego przepisu jest w istocie decyzją administracyjną. Organ wskazał, iż w myśl art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji w decyzji nie zawarł pouczenia o sposobie zaskarżenia tego aktu. Wady w zakresie braku lub nieprawidłowego pouczenia o środkach odwoławczych, nie mogą z woli ustawodawcy szkodzić stronie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej błędnie pouczył stronę, że od decyzji nie służy odwołanie, czy też w ogóle tego nie uczynił i strona nie wniosła odwołania, może skutecznie dopełnić aktu wniesienia odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła do niego uprawnienia w myśl wyraźnego przepisu prawa. Powyższe wynika z faktu, że w takich przypadkach 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od tej decyzji "nie biegnie". Zatem przyjmuje się, że gdy strona wnosi odwołanie, wnosi je skutecznie, jeżeli nawet uchybiła terminowi. Szef Służby Celnej stwierdził ponadto, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, nie mógł mieć zastosowania w przypadku A. O. Z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych wynika bowiem, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, pełnił on służbę na stanowisku [...] w stopniu [...]. W zaistniałej sytuacji obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w T. było mianowanie funkcjonariusza na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. O. zarzucił naruszenie prawa polegające na niezastosowaniu w procesie mianowania na nowy stopień służbowy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. W uzasadnieniu skarżący podniósł w szczególności, iż w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, tj.: od [...] października 2005 r. do [...] kwietnia 2006 r. – p.o. Kierownika [...] oraz od [...] kwietnia 2006 r. do [...] maja 2007 r. – kierownika Referatu [...]. Skarżący podał, iż tym samym spełnił wszystkie ustawowe kryteria, które obligowały organ do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując sprawę pod tym kątem Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Jej uwzględnienie następuje jednakże z powodów innych, niż podał skarżący. Zgodnie z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Stosownie zaś do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 127 § 2 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organ administracji publicznej, do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołanie z dnia [...] listopada 2010 r. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. A. O. wniósł po upływie ustawowego terminu. W odwołaniu skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie jest sporne również, iż organ I instancji nie pouczył A. O. w akcie mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. o prawie wniesienia odwołania od tego aktu do organu II instancji, tj. Szefa Służby Celnej. Organ błędnie przyjął bowiem, iż doręczony akt mianowania nie stanowi decyzji administracyjnej. Ustalenie powyższe nie zmienia jednak stwierdzenia Sądu, że termin do wniesienia odwołania od aktu mianowania rozpoczął bieg następnego dnia po dniu doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Termin na wniesienie odwołania nie uległ ani przedłużeniu, ani zawieszeniu na skutek braku pouczenia strony o środku odwoławczym. W opisanym stanie faktycznym, Szef Służby Celnej winien w pierwszej kolejności rozpatrzyć wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższego obowiązku organ nie dopełnił, uznając rozpatrzenie wniosku za zbędne. W ocenie Sądu rozpoznanie przez Szefa Służby Celnej odwołania wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu, który nie został przywrócony, od ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2009 r., stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. Z tego też względu konieczne stało się stwierdzenie nieważności tej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.