II SA/Wa 2492/20

WyrokWSA w Warszawie2021-04-30

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, udzielona byłemu mężowi żołnierza zawodowego w okresie służby w Policji na podstawie odrębnych przepisów, stanowi przesłankę negatywną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego dla żołnierza zawodowego na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomoc finansowa udzielona byłemu mężowi żołnierza zawodowego w okresie służby w Policji, na podstawie odrębnych przepisów, nie stanowi przesłanki negatywnej do wypłaty świadczenia mieszkaniowego dla żołnierza zawodowego. Wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest jednoznaczna i odnosi się wyłącznie do pomocy finansowej udzielonej na podstawie przepisów tej ustawy do dnia 31 grudnia 1995 r. Stosowanie tej przesłanki do innych sytuacji, w tym do pomocy udzielonej na podstawie innych ustaw, jest nieprawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżąca, żołnierz zawodowy, wniosła o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły jej wypłaty, powołując się na art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, wskazując, że jej ówczesny mąż, będąc funkcjonariuszem Policji, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że pomoc ta została udzielona na podstawie innych przepisów, została częściowo zwrócona, a ponadto nie pozostaje już w związku małżeńskim z tym funkcjonariuszem. Organy uznały, że skorzystanie przez małżonka z pomocy finansowej, nawet jeśli została zwrócona, wyłącza prawo żołnierza do zakwaterowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. M. K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2020r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] września 2020r.nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia [...] sierpnia 2020r. M. C. (obecnie K.) pełniąca zawodową służbę wojskową jako służbę kontraktową w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...], złożyła w dniu [...] lipca 2017 r. wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. We wniosku oświadczyła, że pozostaje w związku małżeńskim z K. C. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Dyrektor decyzją z dnia [...] grudnia 2018r., nr [...] umorzył w całości, jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego M. C., z uwagi na fakt, że małżonkowie oświadczyli zgodnie z art. 21 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu, że prawo do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego będzie realizował małżonek K. C. Następnie w dniu [...] lipca 2017 r. M. C. (obecnie K.) dożyła do Dyrektora wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Do wniosku załączyła dokumenty, z których wynika, że została powołana do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa, na podstawie rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z [...] maja 2017 r. i pełni ją w Jednostce Wojskowej nr [...]. Strona we wniosku oświadczyła, że zamieszkuje w miejscowości [...] przy ul. [...], który to lokal zakupiła od dewelopera na współwłasność z mężem K. C. Dyrektor po rozpoznaniu ww. wniosku przyznał M. C. świadczenie mieszkaniowe od [...] lipca 2017 r. i wypłaci je z uwzględnieniem współczynnika świadczenia mieszkaniowego dla garnizonu [...]. Dnia [...] maja 2019 r. wpłynął kolejny wniosek M. C. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, do którego załączyła rozkaz personalny nr [...] Dowódcy [...] Brygady [...] z dnia [...] maja 2019 r. w związku z zawarciem kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i wyznaczeniem na stanowisko w Jednostce Wojskowej nr [...]. Z załączonego do wniosku kontraktu nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. wynikało, że ww. pełni zawodową służbę wojskową od [...] lipca 2019 r. do [...] lipca 2021 r. We wniosku skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje w miejscowości [...] przy ul. [...], a także, że pozostaje w związku małżeńskim z K. C., będącym żołnierzem zawodowym. Ww. załączyła także oświadczenie z [...].05.2019 r., zgodnie z którym nie była funkcjonariuszem innej formacji mundurowej i nie otrzymała pomocy finansowej wypłaconej w formie pieniężnej. W obu wnioskach M. K. oświadczyła, że również jej mąż nie otrzymał pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Następnie w dniu [...] lipca 2020 r. M. K. złożyła aktualizację danych do wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, w którym oświadczyła, że nie pozostaje już w związku małżeńskim. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że ówczesny mąż strony, K. C. w dniu [...] października 2018 r. złożył do Dyrektora wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, w którym wskazał jako członka rodziny żonę M. C. K. C., zgodnie z jego oświadczeniem z [...] sierpnia 2020 r, jako funkcjonariusz Policji na podstawie decyzji nr [...] z [...] lutego 2015 r. Komendanta Rejonowego Policji [...], otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w kwocie 9 232,00 zł (brutto). Z treści przedmiotowej decyzji wynika, że osobami uwzględnionymi przy określeniu wysokości pomocy finansowej byli: K. C. oraz jego małżonka M. C., a pomoc ta przeznaczona była na zakup lokalu w [...] przy ul. [...], na podstawie aktu notarialnego [...] z [...] lutego 2015 r. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Komendanta Rejonowego Policji [...], K. C. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] październik 2018 r., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. w związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. W dacie zwolnienia ze służby w Policji K. C. posiadał 6 lat, 9 miesięcy i 6 dni wysługi. Wobec powyższego Komendant Rejonowy Policji [...] decyzją Nr [...] z [...] listopada 2018 r., zobowiązał K. C. do zwrotu kwoty 3 891,20 zł (brutto), tytułem częściowego zwrotu przyznanej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w związku ze zwolnieniem policjanta ze służby przed upływem 10 lat od jej rozpoczęcia. Ponadto ze złożonego przez K. C. w dniu [...] sierpnia 2020 r. oświadczenia wynika, że nie zamieszkuje już pod dotychczasowym adresem w [...], oraz że pozostaje w związku małżeńskim z Panią A. C. Dyrektor wziął pod uwagę powyższe okoliczności i pismem z [...] sierpnia 2020 r. zawiadomił M. K., że w dniu [...] sierpnia 2020 r. nastąpiło zakończenie wypłaty świadczenia mieszkaniowego z powodu otrzymania pomocy finansowej z Policji przez współmałżonka na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...]. M. K. pismem z [...] września 2020 r. złożyła odwołanie od powyższego, wskazując że nie wystąpiły żadne przesłanki aby pozbawić ją dalszej wypłaty świadczenia, a otrzymana pomoc finansowa przez jej byłego męża K. C. została zwrócona, zatem nie skorzystała ona z żadnych form pomocy wymienionych w ustawie o zakwaterowaniu i zwróciła się z prośbą o wydanie decyzji ze wskazaniem podstawy prawnej, na mocy której świadczenie mieszkaniowe zostało wstrzymane. Dyrektor po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony z dnia [...] lipca 2017 r. i wnioskiem z [...] maja 2019 r. uzupełnionego o aktualizację danych dnia [...] lipca 2020 r. (data wpływu do organu I instancji), odmówił w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2020 r. wypłaty świadczenia mieszkaniowego M. K. od dnia [...] sierpnia 2020 r. Strona, korzystając z przysługującego jej środka zaskarżenia, wniosła odwołanie od ww. decyzji do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego. W odwołaniu został zawarty zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu poprzez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skorzystanie z jakiejkolwiek pomocy Państwa na cele mieszkaniowe wyłącza prawo żołnierza do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżąca podniosła w odwołaniu, że nie skorzystała z żadnych form pomocy w jakiejkolwiek formie wymienionych w ustawie o zakwaterowaniu, zatem zastosowanie wobec niej przesłanki z art. 21 ust. 6 ww. ustawy prowadzi do pozbawienia jej prawa do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej. Ponadto Skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji działał niezgodnie z zasadami prawa i sprawiedliwości społecznej, gdyż pomoc finansowa otrzymana przez jej byłego męża K. C. została zwrócona w określonej przez przepisy kwocie, w związku z czym przestała istnieć jako pomoc udzielona a istnieje jako pomoc zwrócona. Według skarżącej pogląd, że w systemie prawa obowiązuje zasada, że tylko raz można uzyskać pomoc mieszkaniową ze środków publicznych jest nietrafny. Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy żołnierz lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia [...] grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje. Ustawa ta określała, zgodnie z art. 28 ust. 1, że pomoc finansowa przysługiwała osobom uprawnionym do osobnej kwatery (w tym - żołnierzom) i była przyznawana ze środków budżetu Państwa. Przyznanie pomocy miało na celu pomoc w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny, i było obok przydziału kwatery stałej trwałą realizacją prawa do zakwaterowania. Określenie ww. cezury do [...] grudnia 1995 r. wynikało z faktu, że od 1 stycznia 1996 r. została wprowadzona ustawa o zakwaterowaniu, w której pomoc finansową zastąpił ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. W noweli ustawy o zakwaterowaniu z 2004 r. (Dz.U. z 2004 r., Nr 116, poz.1302) ustawodawca zrezygnował z wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz odprawy mieszkaniowej, która to forma finansowa zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe żołnierzy po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabyli prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Analogicznie z ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm., dalej ustawa o Policji) wynikało (w czasie wypłaty K. C. pomocy finansowej) i wynika, że policjant ma prawo do pomocy Państwa w realizacji potrzeb mieszkaniowych, przy czym ustawa ta zawiera także ograniczenia, kiedy to prawo nie przysługuje, m.in. gdy: nastąpił przydział lokalu mieszkalnego, czy wypłata pomocy finansowej. Zgodnie z treścią art. 94 ust. 1 ww. ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Organ podkreślił, iż nie sposób pominąć, że pomoc finansowa przyznana na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem celowym, służyć ma zaspokojeniu potrzeb policjanta w uzyskaniu mieszkania we własnym zakresie, zatem składający taki wniosek powinien wykazać związanie tych środków z potrzebami mieszkaniowymi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie 1 OSK 261/08, Lex nr 521970). Co istotne, pomoc finansowa w uzyskaniu mieszkania, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jest konsekwencją niezrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni z zasobów o jakich mowa w art. 90 ustawy (wyrok WSA w Kielcach z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Ke 430/12, Lex nr 1257611). Podkreślenia wymaga, że uprawnienie do lokalu mieszkalnego nie zostało ukształtowane jako prawo z tytułu pełnia służby w Policji, ale ma charakter uprawnienia przysługującego rodzinie funkcjonariusza. Policjant ma bowiem ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny (takie stanowisko prezentuje wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r, OSK 1145/04). Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawy niekwestionowanym jest, że w trakcie trwania małżeństwa ze skarżącą, K. C., będąc funkcjonariuszem Policji, otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], w kwocie 9 232,00 zł (brutto), na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z [...].02.2015r. W dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej Ww. funkcjonariusz posiadł uprawnienia do 2 norm zaludnienia z tytułu posiadanych członków rodziny. K. C. został zwolniony ze służby w Policji przed upływem 10 lat służby i decyzją Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r, zobowiązany był do zwrotu pobranej pomocy finansowej w kwocie 3 891,20 zł (brutto). Uzyskana pomoc finansowa przez K. C. w czasie pełnienia służby w Policji na uzyskanie ww. lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem norm przysługujących członkom rodziny funkcjonariusza, weszła do majątku wspólnego, co powoduje, że M. K. również skorzystała z wypłaconych z budżetu Państwa środków finansowych na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych. Natomiast zwrot części (4/10) uzyskanej pomocy finansowej nastąpił w związku ze zwolnieniem jej małżonka ze służby w Policji przed upływem 10 lat służby, co nie zmienia faktu, że pozostała część została na cele mieszkaniowe skonsumowana. W kwestii zarzutu skarżącej dotyczącego oceny organu I instancji, że potrzeby mieszkaniowe M. K. zostały zaspokojone, organ wyjaśnił, że udzielona K. C. w trakcie trwania małżeństwa z M. K. pomoc finansowa służyła zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych całej rodziny i została przeznaczona na zakup konkretnej nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Lokal ten został nabyty na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej aktem notarialnym [...] z [...] lutego 2015 r. Okoliczność ta - w ocenie Prezesa - ma istotny wpływ na sytuację prawną skarżącej, która w tym stanie faktycznym ubiega się o realizację prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Mianowicie, skorzystanie przez małżonka żołnierza, będącego funkcjonariuszem Policji, z pomocy finansowej, niezależnie od faktu, że małżeństwo zostało później rozwiązane, wyłącza dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania żołnierzowi zawodowemu. W konsekwencji powyższe, w ocenie organu odwoławczego, stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. M. K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2020r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] września 2020r.nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego od dnia [...] sierpnia 2020r. Skarżąca zarzuciła: 1. naruszenia prawa materialnego tj. art. 21 ust 6pkt 4wzw.z art 21 ust 1, 2, 4, 6 oraz art. 48d ustawy o zakwaterowaniu, poprzez : - niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie skonstruowanej normy prawnej, tj. organ pomimo tego, iż przepis zawiera zamknięty katalog i stanowi enumeratywne wyliczenie przesłanek, na podstawie których organ może odmówić przyznania prawa do zakwaterowania - odmawia tego prawa, powołując się na pozaustawowe przesłanki uzasadniając argumentami, które nie mogą stanowić podstawy do odmowy w obowiązującym stanie prawnym; - błędną jego wykładnie i nietrafioną interpretację polegającą na uznaniu, że skorzystanie z jakiejkolwiek pomocy Państwa, ze środków publicznych na cele mieszkaniowe wyłącza prawo żołnierza do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. 2. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o domniemaną podstawę prawną co narusza zasadę praworządności; - art 7a k.p.a. i art 8 k. p. a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i podjęcie decyzji na niekorzyść strony po wyimaginowaniu wątpliwość i przedstawieniu ich jako istotnych interesów Państwa a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego, co narusza zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony skarżącej; - ark 7 Konstytucji RP, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania. Skarżąca podobnie jak w odwołaniu przedstawiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skorzystanie z jakiejkolwiek pomocy Państwa na cele mieszkaniowe wyłącza prawo żołnierza do przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Skarżąca podniosła, że nie skorzystała z żadnych form pomocy w jakiejkolwiek formie wymienionych w ustawie o zakwaterowaniu, zatem zastosowanie wobec niej przesłanki z art. 21 ust. 6 ww. ustawy prowadzi do pozbawienia jej prawa do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej. Ponadto skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji działał niezgodnie z zasadami prawa i sprawiedliwości społecznej, gdyż pomoc finansowa otrzymana przez jej byłego męża K. C. została zwrócona w określonej przez przepisy kwocie, w związku z czym przestała istnieć jako pomoc udzielona a istnieje jako pomoc zwrócona. Według skarżącej pogląd, że w systemie prawa obowiązuje zasada, że tylko raz można uzyskać pomoc mieszkaniową ze środków publicznych jest nietrafny. Wskazała, powołując się na wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14, że prawo do zakwaterowania nie jest prawem uniwersalnym przysługującym w obowiązującym porządku prawnym tylko raz, ale samoistnym uprawnieniem (przywilejem) związanym z faktem pełnienia służby. Ponadto skarżąca podniosła, że organ I instancji rozpoznając wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego i badając istnienie przesłanek negatywnych do uwzględnienia takiego wniosku, winien odnieść się do stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania, a nie do zdarzeń o charakterze historycznym. Zdaniem skarżącej zwrot pomocy finansowej, zgodnie z decyzją Komendanta Rejonowego Policji [...], przywraca stan faktyczny istniejący przed jej udzieleniem. Skarżąca wskazała jednocześnie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Prezes Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2356 ze zm., dalej "ustawa o zakwaterowaniu") : 1. Żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. 2. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. 3. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2. Zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36). Skarżąca zakwestionowała to stanowisko i podniosła, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, iż została spełniona negatywna przesłanka, określona w art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy. Zdaniem skarżącej, ratio legis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy stanowi wyłączenie możliwości otrzymania prawa do zakwaterowania przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową przed 31 grudnia 1995 r., na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu z 1976 r. i nie ma podstaw do tego, aby ten zakaz "rozciągać" na inne podstawy nabycia prawa do zakwaterowania. Powyższe stanowisko należy uznać za trafne, bowiem wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zakwestionowania uprawnienia wynikającego z przepisu zasadniczego. Stanowi bowiem wyjątek, ograniczający prawo żołnierza do zakwaterowania i przy braku wątpliwości w zakresie wykładni językowej nie ma możliwości stosowania innej metodologii w zakresie odczytywania intencji ustawodawcy. Kwestia ta nie powinna być sporna, ponieważ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić z niego tylko jeden wniosek - jeżeli wnioskodawczyni zachowująca status żołnierza nie skorzystała z takiej formy pomocy, to może skorzystać z przedmiotowego prawa. Ponadto, w sytuacji gdy małżonek wnioskodawczyni z innej formacji mundurowej skorzystał z prawa pomocy (a tym samym ww.) na podstawie odrębnych regulacji ustawowych (ustawa o Policji), to wykładania językowa nie pozwala na przyjęcie przesłanki negatywnej. W ustalonym stanie faktycznym wnioskodawczyni nie pozostaje już w związku małżeńskim z osobą, która skorzystała z pomocy a ww. po zakończeniu służby w Policji część otrzymanej pomocy zwrócił. Nie ulega również wątpliwości, że były mąż skarżącej otrzymał pomoc mieszkaniową będąc policjantem, na podstawie innych przepisów prawnych niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych. Należy przy tym podzielić stanowisko WSA w Warszawie zawarte m.in. w wyroku z dnia 20 lipca 2020r. sygn. akt II SA/Wa 120/20, iż organ odmawiając skarżącej, udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania zastosował przepis prawny do stanu faktycznego, nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu tego "zapożyczenia" powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucił jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy. Zgadzając się z organem, że w krajowym porządku prawnym zasadnicze znaczenie i zarazem pierwszeństwo ma wykładnia językowa, należy pozostałym metodom wykładni, w tym wykładni celowościowej przypisać znaczenie subsydiarne (pomocnicze, wspierające). Sięganie do wykładni celowościowej jest wobec tego uzasadnione tylko wówczas, gdy wyniki wykładni językowej nie są jednoznaczne. Względy celowościowe mogą zatem jedynie wesprzeć, wzmocnić wnioski wynikające z językowego rozumienia interpretowanego przepisu prawnego. W żadnym jednak razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych względów Sąd nie podziela stanowiska organu, co do tego, że posłużenie się wykładnią celowościową (w sposób zaprezentowany w zaskarżonej decyzji) jest zasadne m. in. wówczas, gdy wynik wykładni językowej prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi (abstrahując od tego, czy rzeczywiście czy zastosowanie wyłącznie wykładni językowej rodzi zagrożenie dla przywalonych przez organ wartości konstytucyjnych). Organ dopatruje się w ewentualnym zastosowaniu jednoznacznego pod względem językowym przepisu art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, do osoby, która wcześniej otrzymała pomoc mieszkaniową na innej podstawie niż w tym przepisie wskazana, naruszenia fundamentalnych wartości konstytucyjnych: równości i sprawiedliwości społecznej, to w istocie kwestionuje zgodność tego przepisu z odpowiednimi, odnoszącymi się do tych wartości przepisami Konstytucji. W takiej jednakże sytuacji organ administracyjny nie ma kompetencji "poprawiania" ustawy we własnym zakresie, przez nadanie mu innej treści, odpowiadającej przyjętym na własny użytek kryteriom konstytucyjności. Naruszenia tych dwóch podstawowych zasad konstytucyjnych, określonych w art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP organ dopatrzył się w "dwukrotnym" przyznaniu wsparcia państwa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszowi, którego małżonek takie wsparcie otrzymał. Stawiałoby go to bowiem w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych żołnierzy zawodowych. Odnosząc się do tych zasad konstytucyjnych można zauważyć, że obie te zasady są ze sobą powiązane. Równość jest pochodną, konkretyzacją sprawiedliwości, a więc równe traktowanie jest niejako z definicji sprawiedliwe. Należy jednak podkreślić, że równe traktowanie nie oznacza równości bezwzględnej, absolutnej. W orzecznictwie (w szczególności Trybunału Konstytucyjnego) i w doktrynie prawniczej nie budzi wątpliwości teza, że jednakowo należy traktować osoby należące do tej samej kategorii, tzn. posiadające te same lub podobne cechy istotne (tzw. relewantne). Zasady równego traktowania nie naruszają też pewne uprzywilejowania jednych w stosunku do drugich, jeżeli są uzasadnione jakimiś obiektywnie uzasadnionymi celami, a więc nie są dyskryminujące lecz jedynie różnicujące. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę taki budzący jednak wątpliwości, bo oparty głównie na przesłankach celowościowych, sposób interpretacji przepisu wprowadzającego wyjątek od zasady, ograniczający prawo określone w art.21 ust. 1 ustawy, nie może być przez analogię przeniesiony na inny przepis prawny, również wyjątkowy, z tym, że w odróżnieniu od art. 21 ust. 6 pkt 3, przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy nie budzi żadnych wątpliwości, co do jego językowego znaczenia. Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2020r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] września 2020 r., zostały wydane z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy oraz art. 6 i art. 8 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło