II SA/Wa 2493/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-09
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Andrzej Góraj, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby funkcjonariusza wynoszący nieco ponad rok i 8 miesięcy, w zestawieniu z całkowitym okresem służby przekraczającym 28 lat, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a także czy rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. może być stwierdzona bez konieczności udowodnienia narażenia zdrowia i życia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby wynoszący nieco ponad rok i 8 miesięcy, w kontekście całkowitego okresu służby przekraczającego 28 lat, powinien być traktowany jako "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Ponadto, sąd stwierdził, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (art. 8a ust. 1 pkt 2) nie wymaga bezwzględnego udowodnienia narażenia zdrowia i życia, gdyż sformułowanie "w szczególności" wskazuje na przykładowy charakter tej przesłanki. W związku z tym, organ błędnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący P. R. złożył wniosek o wyłączenie stosowania przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, powołując się na art. 8a tej ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanek "krótkotrwałej służby" przed 31 lipca 1990 r. ani przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając organowi błędną wykładnię przepisów materialnego prawa administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego P. R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. R. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019, poz.288, dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym) zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
P. R. wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową.
R. przedstawił przebieg swojej służby. Strona podkreśliła, że służbę w [...] pełniła niechętnie, o czym świadczą opinie przełożonych wystawiane w okresie pełnienia przez nią służby. Wnioskodawca podkreślił, że w trakcie krótkiej służby na rzecz [...] nie podejmował żadnych działań, które byłyby wymierzone w opozycję lub podmioty działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Wnioskodawca wskazał, że swoją służbę w Policji rozpoczął w dniu [...] czerwca 1991 r. i pełnił ją nieprzerwanie przez 25 lat, zarówno w "pionie [...]" jak i "[...]". P. R. zaznaczył, że swoją służbę po 1990 r. pełnił wzorowo, o czym świadczą nagrody, pozytywne opinie służbowe, podwyższenia uposażenia zasadniczego, odznaczenia państwowe oraz awanse na stanowisku służbowym.
W dniu [...] lipca 2018 r. do postępowania administracyjnego przystąpił pełnomocnik strony - adwokat M. D., dołączając stosowne pełnomocnictwo udzielone przez P. R.. Pełnomocnik strony podkreślił, że jego mocodawca wielokrotnie starał się o zwolnienie ze służby w [...], a opinie służbowe wystawiane za czas służby przed dniem 12 września 1989 r. świadczą wyraźnie, że P. R. powierzone obowiązki wykonywał niechętnie, sprzeciwiał się przełożonym, za co był karany dyscyplinarnie.
Analizując niniejszą sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. R. z dnia [...] maja 2017 r., postanowił odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ wskazał, że P. R. został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. i ma określone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] czerwca 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącego Informację o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz [...], o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] lutego 1990 r., tj. 1 rok, 8 miesięcy i 15 dni.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 6 miesięcy i 12 dni (tj. od dnia [...] września 1986 r. do dnia [...] czerwca 2016 r.). Organ wskazał iż z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] września 2017 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - wynika, że rzetelność służby P.R. po dniu 12 września 1989 r. budzi wątpliwości. Z opinii specjalnej wydanej przez Dowódcę [...] Brygady Wojsk [...] w dniu [...] grudnia 1989 r., a obejmującej okres od dnia [...] maja 1988 r. do dnia [...] lutego 1990 r. wynika, że ww. w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej nie interesował się problematyką wojskową, a w rozmowach służbowych wyrażał niechęć do dalszej służby wojskowej. Ponadto pokreślenia wymaga, że w ww. dokumencie wskazano szereg zarzutów co do poziomu realizacji obowiązków służbowych przez ww. Komendant Główny Policji w pismach: z dnia [...] czerwca 2018r. ([...]), z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]) oraz z dnia [...] września 2019 r. ([...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że P.R. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Z informacji dotyczącej przebiegu służby wnioskodawcy wynika, że w trakcie służby w Policji ww. zajmował kolejne wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie zasadnicze oraz dodatek służbowy i funkcyjny, był awansowany w stopniu służbowym, a także pozytywnie go opiniowano. Ww. został odznaczony Medalem Srebrnym "Za Długoletnią Służbę'’ oraz Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant". Skarżący w toku służby był wyróżniony nagrodami pieniężnymi, listami gratulacyjnymi oraz dodatkowym urlopem. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych. Organ wskazał, że w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział P. R. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia, niemniej jednak w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...] podkreślono, że brał on udział w zabezpieczaniu akcji o podwyższonym ryzyku (także jako dowódca podakcji, dowódca plutonu, dowódca odcinka oraz szef sztabu).
Organ podkreślił, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, oznacza to, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona analizowana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz [...]. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz [...] do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu co całego okresu służby.
Przechodząc do analizy przedmiotowej spraw organ wskazał, że służba zainteresowanego pełniona była na rzecz [...] przez okres 1 roku, 8 miesięcy i 15 dni. Całkowity okres służby strony wynosi 28 lat, 6 miesięcy i 12 dni. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służb na rzecz [....] w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu nie może być oceniony jako krótkotrwały. Ponad półtoraroczny okres wykonywania zadań i obowiązków nie może być uznany za tymczasowy. Strona mogła w sposób kompleksowy zapoznać się ze specyfiką stawianych przed nią zadań oraz charakterem służby. Tym samym, organ stwierdził, że strona nie spełnia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy
zaopatrzeniowej, organ wskazał, iż stwierdzenie rzetelności pełnienia przez P. R. służby po dniu 12 września 1989 r. budzi wątpliwości. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że brak jest dowodów wprost potwierdzających, aby służba strony pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, co w ocenie organu świadczy o braku spełnienia również drugiej przesłanki z art. 8 a ust. 1 pkt. 2 ustawy zaopatrzeniowej.
P. R. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
Organowi zarzucał naruszenie;
1) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 76 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie mających walor dokumentow urzędowych orzeczeń administracyjnych w przedmiocie nadania odznaczeń państwowych, których przesłanką wydania było spełnienie przesłanek mających znaczenie dla zastosowania art. 8a u.z.e.p.;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.p. poprzez błędną wykładnię zgodnie z którą pod pojęciem "krótkotrwała służba" rozumieć należy (1) że ustawodawca krótkotrwałość w zestawieniu ze służbą pełnioną przed dniem 31 lipca 1990 r.,(2) uznać należy, że nie chodzi tutaj o służbę w ogólności, ale jedynie o służbę na rzecz [...], o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, (3) inne rozumienie przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej byłoby sprzeczne z jego celem, jak i celem przepisów wprowadzonych przez ustawodawcę ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270).
b) art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.p. poprzez błędną wykładnię zgodnie z ktorą pod pojęciami "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków (...) szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" rozumieć należy (1) wykonywanie obowiązków "na najwyższym poziomie, że (2) zagrożenie dla zdrowia i życia nie może być normalnym następstwem służby i że (3) wykazanie "narażenia zdrowia i życia" stanowi warunek sine qua non zastosowania art. 8a u.z.e.p., podczas gdy prawidłowo wyłożony przepis należy rozumieć w ten sposób, że (1) rzetelne wykonywanie zadań stanowi zwykły, podstawowy wzorzec pełnienia służby, że (2) narażenie życia lub zdrowia może stanowić także normalne następstwo służby oraz że (3) "narażenie zdrowia i życia" stanowi jedynie egzemplifikację przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków",
c) art. 8a ust. 1 u.z.e.p. poprzez błędną wykładnię zgodnie z którą pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć wybitne osiągnięcia w służbie, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że pojęcie to odnosić się może również do innych sytuacji, np. wybitnych osiągnięć poza służbą albo wyjątkowej sytuacji życiowej (rodzinnej, materialnej itp.).
Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Podnosił, iż służba na rzecz [...] wynosi jedynie około 5,84%, co potwierdza, że ww. służba była krótkotrwała. Dodatkowo, odwołując się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie podkreślał, że krótkotrwałość powinna być również oceniana ze względu na szczególną, wyróżniającą się postawę. Realizował bowiem obowiązki służbowe na najwyższym poziomie.
Skarżący wskazywał, że zdaniem organu przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" wyrażoną w art. 8a ust. 1 u.z.e.p. należy rozumieć w ten sposób, że po stronie wnioskodawcy musi być całkowity brak faktów podważających rzetelność służby, jednakowoż to zarazem coś więcej niż tylko spełnienie dwóch przesłanek wyrażonych w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.p. Zdaniem organu chodzi tu o legitymowanie się wybitnymi osiągnięciami w służbie. Wykładnia dokonana przez organ, zdanie skarżącego, nie znajduje żadnego umocowania ani w warstwie językowej przepisu, ani w ujęciu systemowym. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" jest klauzulą generalną właśnie w tym celu, by można było w ramach niego zakwalifikować różnorodne przypadki - nie tylko przypadki wybitnych osiągnięć w ramach służby. Nie trudno wyobrazić sobie inne sytuacje (nie tylko "wybitne" i nie tylko "w służbie"), które uzasadniałyby zastosowanie art. 8a u.z.e.p. (np. wybitna działalność cywilna skarżącego, szczególnie trudna sytuacja życiowa itp.).
W konsekwencji pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku rozciągnąć należy nie tylko na przypadki, w których wnioskodawcy wyróżnił się wybitnymi osiągnięciami w służbie (albowiem gdyby tak miała brzmieć przesłanka, to ustawodawca w ten sposób by ją wprost sformułował), ale także na inne przypadki, w których nie do pogodzenia byłoby utrzymanie w stosunku do wnioskodawcy stosowania przepisów u.z.e.p. przewidujących obniżenie świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, (w oparciu o który to przepis została wydana skarżona decyzja) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
(1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
(2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Sposób sformułowania powołanej normy prawnej wskazuje na to, że przesłanki wymienione w art. 8a w pkt. 1 i 2 ww. ustawy powinny być spełnione łącznie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w cytowanym wyżej przepisie ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016 r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (łącznie).
Decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga przede wszystkim zbadania, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). W sprawach uznania administracyjnego sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawierający wymienione wyżej przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Dokonanie przez organ w uzasadnieniu decyzji interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy jest obligatoryjne.
Przechodząc już do analizy podstawy prawnej skarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należało, iż przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że całkowity okres służby skarżącego wynosi 28 lata, 6 miesięcy i 12 dni, natomiast służba pełniona na rzecz [...] w przedmiotowej sprawie wynosi 1 rok, 8 miesiące i 15 dni.
W ocenie Sądu, organ dokonał błędnej oceny przesłanki "krótkotrwałości". Okres służby nieco ponad rok i 8 miesięcy na rzecz [...] z zestawieniem całości służby (ponad 28 lat i 6 miesięcy) należy bowiem potraktować jako okres "krótkotrwały" gdy weźmie się pod uwagę w jakim kontekście ustawodawca posłużył się tym pojęciem. Niewątpliwie użyte zostało ono w odniesieniu do okresu zatrudnienia (służby). Należało więc rozważyć, jakie okresy pracy określa się pojęciem "krótkotrwałe" przede wszystkim z perspektywy osoby, która nabyła już uprawnienia emerytalne po przepracowaniu kilkudziesięciu lat. Te przypadki musiał mieć bowiem przede wszystkim na względzie prawodawca, przyjmując wskazaną regulację, dotyczącą także świadczeń emerytalnych. Z tej perspektywy zasady doświadczenia życiowego potwierdzają, że pojęcie krótkotrwałej pracy odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Zatem z perspektywy służby kilkudziesięcioletniej (w stanie faktycznym niniejszej sprawy przeszło 28 lata i 6 miesięcy) okres jednego roku, 8 miesięcy i 15 dni powinien być określony jako krótkotrwały (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.06.2019r., sygn. akt II SA/Wa 2346/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.11.2019r., sygn. akt II SA/Wa 1029/19, nie publ.).
Przechodząc natomiast do wykładni art. 8a ust.1 w pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nieuprawnionym jest wywodzenie przez organ, iż o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy funkcjonariusz pełnił służbę w policji z narażeniem zdrowia lub życia. Twórca przepisu art.8a omawianej ustawy nie sformułował bowiem takiej przesłanki dla uzasadnienia możliwości wyłączenia stosowania przepisów obniżających pobierane świadczenie. Użyte w pkt 2 sformułowanie "w szczególności" nie statuuje bowiem kolejnej, odrębnej przesłanki. Nie stanowi ograniczenia kryterium rzetelności jedynie do przypadków narażania życia czy zdrowia. Zgodnie z literalnym brzmieniem zwrot "w szczególności" podkreśla tylko pewną wyjątkową okoliczność ("wartość dodana"), nie zamykając jednak katalogu sytuacji do których się odnosi przepis. Artykuł 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nie dotyczy zatem tylko sytuacji związanych z narażeniem zdrowia i życia funkcjonariuszy, które stanowią jedynie swoiste wyróżnienie dla funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w najbardziej niebezpiecznych warunkach.
W związku z dokonaną wykładnią art.8a ustawy zaopatrzeniowej należy przyjąć, iż w stosunku do skarżącego zostały spełnione obydwie przesłanki z art.8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. Skoro bowiem strona pełniła służbę przed 31 lipca 1990 r. w wymiarze jedynie 1 roku, 8 miesięcy i 15 dni, zaś cała pełniona przez stronę służba wynosiła ponad 28 lata, to już samo zestawienie powyższych okresów świadczy o tym, że służba na rzecz tzw. [...] była służba "krótkotrwałą" w rozumieniu ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak też wyjaśnioną we wcześniejszej części uzasadnienia okoliczność, iż narażenie zdrowia i życia nie jest elementem niezbędnym dla istnienia omawianej rzetelności, przesłankę oznaczoną w art. 8a ust.1 pkt 2 również uznać należało za spełnioną.
Przede wszystkim w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że służba była pełniona rzetelnie. Oznacza to, że nieziszczenie się warunku pełnienia służby "z narażeniem życia lub zdrowia" nie wyklucza a priori zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. Wykładnia językowo-logiczna prowadzi natomiast do wniosku, że brak możliwości ustalenia narażenia życia lub zdrowia, nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy spełnione są inne warunki (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 17 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 670/19; z dnia 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 829/19).
Ponadto, organ nie odpowiedział na pytanie, czy w zestawieniu z materiałem dowodowym odzwierciedlającym przebieg i charakter służby w przedmiotowej sprawie występuje "szczególny przypadek" (art. 8a ust.1) skoro przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 zostały spełnione. Tego typu zaniechania organu naruszają dyspozycję art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.
W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu prawa materialnego tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - który to przepis organ wadliwie zinterpretował i przez to niewłaściwie ocenił stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). O kosztach rozstrzygnięto zaś stosownie do normy art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło