II SA/Wa 25/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. L. - redaktora naczelnego serwisu internetowego [...] na odmowę udzielenia przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. informacji prasowej oddala skargę Redakcja [...].pl skierowała w dniu [...] października 2018 r. do stowarzyszenia [...] prośbę o udzielenie informacji prasowej w przedmiocie: 1 - udostępnienia listy szkół biorących udział w organizowanej przez [...] akcji "[...]", 2 - potwierdzenia informacji, że w w/w akcji udział bierze [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...]". Redaktorzy [...].pl w osobach Z. M. i P. .M. kontaktowali się kilkukrotnie z przedstawicielami Podmiotu obowiązanego (Panem J. L. - administratorem biura i HR oraz Panią C. J. - kierownikiem Pionu Komunikacyjnego) drogą telefoniczną celem pozyskania żądanej informacji prasowej. Działania redaktorów okazały się być bezskuteczne wobec czego redaktor naczelny [...].pl, dnia [...] października 2018 r., wystosował do Podmiotu obowiązanego wniosek o doręczenie odmowy udzielenia informacji w żądanym zakresie w formie pisemnej. Podmiot obowiązany pismem z dnia [...] listopada 2018 r., złożonym bezpośrednio w siedzibie redakcji [...].pl, odmówił udzielenia informacji prasowej podnosząc, że: "że osoby odpowiedzialne w [...] za organizację akcji "[...]" podjęły decyzję o odmowie przekazania Informacji objętej przedmiotem zapytania. Decyzja ta była motywowana chęcią zachowania miłej atmosfery akcji oraz bezpieczeństwa uczestniczących w niej osób (w tym ochrony prawa do prywatności zaangażowanych w nią uczniów oraz rodziców). W związku z medialnym szumem i negatywnymi komentarzami wobec akcji, które urealniały to ryzyko, odpowiadający za akcję pracownicy [...] podjęli decyzję o niepodawaniu szczegółów dotyczących jej przebiegu. Jednocześnie, chcemy wskazać, że z uwagi na zakończenie tegorocznej edycji akcji oraz zobowiązania wynikające z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 2 dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), [...] w chwili obecnej nie posiada danych objętych przesłanym przez Pana pytaniem". Działając na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego P. L. - redaktor naczelny serwisu internetowego [...].pl wywiódł do tut. Sądu skargę na nieudzielenie informacji prasowej przez pytane stowarzyszenie. Zaskarżonej odmowie udzielenia prasie informacji prasowej zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 Prawa prasowego poprzez nieudzielenie prasie informacji prasowej o działalności podmiotu obowiązanego w sytuacji braku okoliczności wyłączających ustawowy obowiązek udzielenia prasie informacji prasowej. Podniósł, że żądana przez redakcję serwisu internetowego [...].pl informacja prasowa nie była objęta żadną tajemnicą prawnie chronioną i nie naruszała prawa do prywatności. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej odmowy udzielenia prasie informacji prasowej - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego; 2. zobowiązanie stowarzyszenia [...] do udzielenia redakcji serwisu [...].pl żądanej informacji prasowej w terminie 3-ech dni - na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego; 3. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym - na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego; 4. przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów na okoliczność złożenia przez Skarżącego wniosku o doręczenie odmowy udzielenia informacji w formie pisemnej, zakresu żądanej informacji prasowej, odmowy udzielenia przez stowarzyszenie [...] informacji prasowej, daty otrzymania przez redakcję serwisu internetowego [...].pl odmowy udzielenia informacji prasowe] w formie pisemnej i podanych przyczyn odmowy; 5. zasądzenie od Podmiotu obowiązanego na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych - na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty podkreślając, że żądana informacja dotyczyła danych o akcji organizowanej przez pytany podmiot w ramach wykonywania przez niego zadań statutowych. Uwypuklono również tezę, że zachowanie miłej atmosfery czy zachowanie bezpieczeństwa osób biorących w akcji nie stanowi ustawowych przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia informacji prasowej. Stowarzyszenie [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania zaś wyłącznie w razie nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa w pkt 1 petitum, wniosło o jej oddalenie w całości z uwagi na brak naruszenia przez [...] art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 2018 r, poz. 1914), dalej PP także z uwagi na nadużycie przez Skarżącego prawa do informacji, o którym mowa w tym przepisie. Wyjaśniono, że mimo początkowych planów [...], aby upublicznić informację o szkołach biorących udział w tegorocznej edycji Akcji, z uwagi na atmosferę wokół [...], a także incydenty i zakłócenia jego przebiegu w niektórych placówkach, pracownicy [...] odpowiedzialni za jej zorganizowanie odmówili udostępnienia tej informacji. Dodatkowo, bezpośrednio po zakończeniu Akcji usunęli w sposób trwały listę osób, na wniosek których do szkół wysłane zostały materiały edukacyjne wspierające organizację Akcji. Decyzja ta była motywowana brakiem istnienia celu dla dalszego przetwarzania tego rodzaju danych, a także obawą, że z uwagi na trwającą nagonkę medialną upublicznienie informacji na temat szkół biorący udział w Akcji doprowadzi również do ustalenia osób (w tym zwłaszcza rodziców uczniów), które były zaangażowane w danej szkole w organizację [...] oraz ich atakowania. Wskazano też, że z uwagi na formułę tegorocznej edycji Akcji działanie [...] przyjęło postać dystrybucji materiałów edukacyjnych do szkół, które zostały zgłoszone do [...] za pomocą formularza internetowego. Szkoła mogła zostać zgłoszona do Akcji przez ucznia, rodzica, nauczyciela lub dyrekcję szkoły. Na podstawie zgromadzonych przez [...] (za pomocą tego formularza) danych osobowych, organizacja przesłała materiały edukacyjne do 211 placówek na terenie całego kraju. Stworzona lista zawierała zatem zarówno dane osobowe osób zgłaszających daną szkołę do Akcji jak i dane adresowe szkół, do których przesłano materiały edukacyjne. Udostępnienie żądanej przez Skarżącego informacji wymagałoby zatem przekazania przez [...] listy zawierającej nie tyle dane na temat samych szkół, które zostały zgłoszone, co informacji na temat konkretnych osób inicjujących Akcję w konkretnej placówce. [...] na żadnym etapie udziału w Akcji nie dysponowała bowiem oddzielną listą zawierającą wyłącznie dane adresowe szkół. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej odmowy udzielenia informacji prasowej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przez pryzmat przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe zgodnie z którym, przedsiębiorcy i podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych, oraz nie działające w celu osiągnięcia zysku, są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Przywołany przepis ustala więc cztery przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby prasa mogła w omawianym trybie skutecznie domagać się udzielenia informacji: 1-przedmiotem pytania musi być informacja prasowa, 2-nie mogą występować ustawowe wyłączenia w postaci tajemnicy lub prywatności, 3-żądana informacja nie została udzielona, 4-podmiot do którego zwrócono się z pytaniem musi dysponować żądaną informacją. Brak występowania którejkolwiek z w/w przesłanek uniemożliwia udzielenia odpowiedzi przez pytany podmiot w trybie prawa prasowego. Tym samym uniemożliwia uwzględnienia przez Sąd administracyjny skargi na nieudzielenie informacji prasowej, bowiem Sąd, aby móc zobowiązać pytany podmiot do udzielenia żądanej informacji, musi potwierdzić ziszczenie się wszystkich w/powołanych przesłanek w dniu wyrokowania. Przechodząc do materii niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie należało podkreślić, iż wniosek z jakim zwróciła się prasa do fundacji dotyczył informacji prasowej. Został skierowany do podmiotu o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Okolicznością nie budzące wątpliwości Sądu, jak też niekwestionowaną przez fundację było zaś to, że jest ona podmiotem nie zaliczonym do sektora finansów publicznych, oraz nie działającym w celu osiągnięcia zysku. Nadto zadane pytanie dotyczyło informacji o działalności fundacji skoro obejmowało swym zakresem dane o akcji, w której pytany podmiot brał aktywny udział, a która to akcja miała ścisły związek z celami, jakie w myśl swojego statutu stowarzyszenie realizuje (tj. przeciwdziałanie homofobii). Dla powyższych konkluzji bez znaczenia pozostawało to, czy powyższa akcja była organizowana przez stowarzyszenie czy też - jak pytany podmiot podnosił na rozprawie - zainicjowana przez niego. Pytanie o udział w akcji którą stowarzyszenie zainicjowało, również bowiem było pytaniem dotyczącym de facto informacji o działalności stowarzyszenia. Inicjowanie akcji jest przecież niewątpliwie rodzajem działalności. Przedmiotem pytania prasy nie była również ani tajemnica (czego nie kwestionowało stowarzyszenie), ani nie dotyczyło ono materii prywatności. Pojęcie prywatności ma charakter wielce zindywidualizowany. Prywatność dotyczyć bowiem może tylko ściśle określonych (np. z imienia i nazwiska) osób fizycznych. W ocenie tut. Sądu poprawne i wyczerpujące udzielenie odpowiedzi na zadane pytania nie wymagało ujawniania jakichkolwiek danych osobowych. Nie budzi zaś wątpliwości, iż nie sposób mówić o prywatności w odniesieniu do szkół jako placówek oświatowych, tj. podmiotów nie będącymi osobami fizycznymi. Przesłanki powołane przez stowarzyszenie w piśmie z [...] listopada 2018 r. (stanowiącym odpowiedź na zadane pytanie) dla uzasadnienia odmowy udzielenia żądanych danych, nie stanowiły zaś przesłanek ustawowych wymienionych w przepisie art. 4 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. W konsekwencji więc nie zwalniały stowarzyszenia z obowiązku udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie. Wobec powyższego tut. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w odpowiedzi na skargę uznając, iż nie były one związane z ustawowymi przyczynami uzasadniającymi odmowę udzielenia informacji prasowej. Co się tyczy problematyki otrzymania przez prasę odpowiedzi to wyjaśnić należało, iż w odpowiedzi na skargę pytane stowarzyszenie oświadczyło, że objęte pytaniem [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...] w [...] wycofało się z udziału w akcji "[...]". Skoro więc przed dniem wydania wyroku w sprawie, stowarzyszenie udzieliło powyższej informacji prasie, to wyłączało to tym samym możliwość uwzględnienia skargi w tym zakresie (objętym pytaniem o udział [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w akcji "[...]"). Co zaś się tyczy zaistnienia ostatniej z omawianych przesłanek (dotyczącej faktu dysponowania przez pytany podmiot żądanymi informacjami) to podkreślić należało, iż z oświadczenia złożonego przez stowarzyszenie zarówno w odpowiedzi na pytania prasy (pismo z [...] listopada 2018 r.) jak i Sądowi w odpowiedzi na skargę wynika, iż usunięto w sposób trwały listę szkół biorących udział w akcji będącej przedmiotem zainteresowania prasy, a więc że stowarzyszenie nie dysponuje powyższą informacją. Skoro więc na dzień orzekania przez Sąd pytany podmiot nie posiadał już spornej informacji, to oczywistym jest, że Sąd w wydawanym wyroku nie mógł zobowiązywać stowarzyszenia do podania prasie żądanej listy. Podstawową cechą wyroków sądowych jest ich wykonalność. Nie ulega zaś wątpliwości, iż wyrok zobowiązujący do udzielenia nieposiadanej informacji, nie mógłby zostać wykonany i jako taki nie nadawałby się do skutecznej egzekucji. W tym stanie sprawy, mimo podzielania większości argumentów prawnych zawartych w złożonej skardze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, wobec istnienia przesłanek natury faktycznej w postaci wcześniejszego udzielenia odpowiedzi na jedno z zadanych pytań i w postaci braku dysponowania przez pytany podmiot drugą z żądanych informacji, zobowiązany był orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). W stanie faktycznym sprawy, nie istniała bowiem możliwość do zobowiązania pytanego podmiotu do udzielenia żądanej informacji.